Bol wol op pootjes Een wasbeer uit Seattle met een aandoening aan de wervelkolom gaat viraal wegens verregaande schattigheid. Jimothy staat op T-shirts en mokken. Maar waarschijnlijk lijdt het dier wel.
Door een aangeboren aandoening lijkt Jimothy een grijze bol wol op lange pootjes waar een wasbeersnuit uitsteekt: schattig en lichamelijk beperkt.
Het is natuurlijk pas echt zomer als er een dier in het nieuws is. En nu de uit Beekse Bergen ontsnapte kuifmangabey weer gevangen is, is er ruimte voor een nieuwe hoofdrolspeler: Jimothy, een kortgenekte, stompstaartige wasbeer uit Seattle met een mollig lichaampje. Door een aangeboren aandoening lijkt Jimothy een grijze bol wol op lange pootjes waar een wasbeersnuit uitsteekt: schattig en lichamelijk beperkt.
In Ballard, de wijk in Seattle waar Jimothy leeft, kenden ze hem al langer, maar wereldberoemd werd hij pas eerder deze maand, nadat Kiana Hall (33) op 14 juli een filmpje van hem op Instagram had gezet. De dag ervoor was Hall precies dertien jaar samen met haar vriend en ze voelde zich „gezegend met de aanwezigheid” van de bijzondere wasbeer, schrijft ze. Hall noemde hem Jimothy „omdat hij eruitzag als een Jimothy”, vertelde ze aan de Seattle Times. (Jimothy’s geslacht is trouwens onbekend, en niet vanaf beeld te bepalen, maar omdat hij Jimothy is genoemd, gebruiken we ook in dit artikel ‘hij’ en ‘hem’.)
Binnen een paar dagen was Hall’s filmpje vijf miljoen keer bekeken. Daarna zetten ook andere mensen filmpjes van Jimothy online. Zoals buurtbewoner Ben Trammell, die een nog jonge Jimothy liet zien: het diertje is (waarschijnlijk vorig jaar) geboren in een boom van zijn buren, schrijft hij op Instagram. Op één foto zie je goed dat de kop van het dan nog piepjonge, vrijwel staartloze wasbeertje bijna de helft van zijn hele omvang is.
Jimothy vertoont duidelijk allerlei schattigheidskenmerken die de Oostenrijkse bioloog Konrad Lorenz (1903-1989) gezamenlijk het Kindchenschema noemde: groot hoofd, grote of groot lijkende ogen, mollig, hoog voorhoofd, klein neusje. Dat maakt dat wie Jimothy ziet, meteen voor hem wil zorgen – of in elk geval naar hem wil kijken.
Jimothy heeft beperkte bewegingsmogelijkheden en zal ongetwijfeld pijn ervaren, zeggen experts.
De precieze aandoening aan de wervelkolom waar Jimothy aan lijdt, is niet bekend. Daar zou je een MRI-scan voor moeten doen, zegt Paul Mandigers, universitair hoofddocent diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht. „Er zijn verschillende aandoeningen waardoor het ruggenmerg incompleet of onvoldoende wordt aangelegd en dan krijg je een abnormale locomotie, dus dat het dier niet goed kan lopen. En daar gaan we dan een hype van maken”, voegt hij chagrijnig toe.
Te gek voor woorden, vindt Mandigers dat. „Dit dier heeft een soort cuteness waardoor hij een knuffelwasbeer is geworden. Nou, wasberen zijn echt geen knuffeldieren. Je moet respect hebben voor de intrinsieke waarde van het dier en dit dier is een soort attractie geworden. Er is veel discussie over dolfijnen in dolfinaria en leeuwen in het circus – voor mij zit het in die hoek: is het wel eerlijk naar het dier toe?”
Mandigers denkt dat de wasbeer, die met zijn soortgenoten door de tuinen van Ballard hobbelt, wel degelijk lijdt. „Hij heeft beperkte bewegingsmogelijkheden en zal ongetwijfeld pijn ervaren. Maar voor een dier is het niet mogelijk om te zeggen: ik heb iedere dag de hele dag pijn.”
Kan het kijken naar foto’s en filmpjes van Jimothy dan kwaad? Hiervoor maakt Mandigers de vergelijking met doorgefokte rashonden en -katten die ook lijden onder hun uiterlijk. „Neem een Franse buldog. De neus en keel zijn zo gevormd dat die hond eigenlijk niet goed kan ademen, maar dan zeggen mensen: hoor eens wat een leuke geluidjes hij maakt. Maar dat doet die hond omdat hij altijd in respiratoire nood verkeert. Als je die in filmpjes laat zien, maak je er eigenlijk reclame voor en lieg je het publiek voor dat het gewoon is dat zo’n hond bestaat.” Dat is het niet: „Wij mensen hebben dat dier gemaakt.”
‘Reclame’ voor Jimothy vindt Mandigers ook verkeerd: „We etaleren dat er een dier is met verkeerde locomotie. Straks vinden mensen het grappig om ook zoiets te fokken.” Er bestaan al verschillende succesvolle Instagram-accounts van honden met een vergelijkbare rugaandoening als Jimothy. Die gehandicapte honden hebben tienduizenden of zelfs honderdduizenden volgers, zoals De Duitse herder Quasi the Great en minihondje Tilly Bean. Maar zouden mensen opzettelijk gehandicapte dieren willen fokken? „Google maar eens op kangaroo cat”, zegt Mandigers. „Dat is een kat die op zijn achterste pootjes loopt omdat de voorpootjes rudimentair zijn aangelegd. Een kat die lijdt, die mensen creëren.”
Reclame voor Jimothy wordt intussen al volop gemaakt. Hij staat op T-shirts en mokken, tekenaars hebben hem getekend, tatoeëerders hebben hem getatoeëerd. Zondag 26 juli was in Seattle Jimothy-dag, de winnaar van een Jimothy-kunstwedstrijd beeldde het dier af in glas-in-lood. Gemeenteraadsleden noemden deze zomer Jimothy Summer. In Jimothy’s naam zijn ook tienduizenden dollars opgehaald voor de Ballard-voedselbank.
Het staat allemaal in wrang contrast met de haat waarmee wasberen ook vaak bejegend worden. Wasberen komen oorspronkelijk in heel Noord-Amerika voor en tegenwoordig ook als exoot in onder meer Japan en Europa, inclusief Nederland. Het zijn alleseters die zich in uiteenlopende omgevingen kunnen handhaven, ook in steden, waar ze graag vuilnisbakken openbreken op zoek naar voedsel. Trash pandas worden ze wel genoemd: vuilnispanda’s. Lastig voor mensen is ook dat wasberen vaak een gevaarlijke parasiet bij zich dragen en dat ze hondsdolheid kunnen verspreiden. Wasberen worden vaak bejaagd en bestreden door gespecialiseerde diensten.
Maar Jimothy niet. Die heeft zelfs een eigen pagina op internetdiscussieplatform Reddit, een ‘subreddit’ waar wekelijks 67.000 bezoekers komen. Daar lijken gebruikers in ieder geval enigszins begaan met zijn welzijn: een van de regels is dat je, voor zijn veiligheid, niet mag zeggen waar Jimothy precies zit.