Iran dreigt Oekraïne met vergelding na een Oekraïense droneaanval op een vrachtschip in de Kaspische Zee. De aanval op het schip, dat volgens Kyiv een militaire lading had, laat zien dat beide oorlogvoerende landen direct met elkaar in conflict dreigen te komen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Met de operatie tonen de Oekraïners aan dat ook de Kaspische Zee, de grote binnenzee ten oosten van de Zwarte Zee, niet veilig is voor de Russen. Zij zijn daar het voornaamste doelwit. Het Oekraïense leger en de inlichtingendiensten hebben de afgelopen maanden op allerlei fronten de droneaanvallen opgevoerd om de bevoorrading van het Russische leger hard te treffen.
Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken dreigde maandag dat ‘het gevaarlijke avonturisme van Oekraïne’ gevolgen zal hebben en dat Teheran het recht heeft op ‘zelfverdediging’. Op zondag, een dag na de aanval, had minister van Buitenlandse Zaken Abbas Aragchi de Oekraïense president Volodymy Zelensky in soortgelijke bewoordingen gewaarschuwd. ‘Wat de profiteur heeft gedaan, mag niet onbeantwoord blijven’, twitterde de minister. Hij zei echter niet wat Iran gaat doen.
Zelensky maakte de beschieting zaterdag bekend. In een opsomming van droneaanvallen die ’s nachts waren uitgevoerd op Rusland, zei hij dat ook ‘zeer sterke resultaten’ waren geboekt met operaties in de Kaspische Zee. Behalve een Russisch oorlogsschip werden volgens Zelensky ook ‘andere schepen die werden gebruikt voor militaire vrachttransporten naar Iran geraakt’.
De Oekraïense spionagedienst SBU, die de aanval heeft uitgevoerd, zei dat vrachtschepen waren getroffen die dienden voor ‘transport van militaire lading’. Sinds Iran in 2022 de kamikazedrone Shahed aan Rusland begon te leveren, is er een grootschalige militaire handel ontstaan tussen beide landen. De Shahed wordt dagelijks door Rusland gebruikt om Oekraïense steden aan te vallen. Rusland produceert deze drone inmiddels ook op eigen bodem.
Iran en Rusland gebruiken onder andere de Kaspische Zee voor hun militaire samenwerking, bijvoorbeeld voor transport van wapens. Volgens de Oekraïense ambassadeur in Israël had het Iraanse schip onderdelen van raketten en drones van Iran naar Rusland vervoerd. Hij leverde echter geen bewijs hiervoor. Teheran ontkende en sprak van een commerciële lading. Volgens Iran werd een bemanningslid gedood toen het vrachtschip voor anker lag in de Russische regio Astrakhan.
Aragchi sprak van een ‘flagrante schending’ van het handvest van de VN. Ook de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov, die met Aragchi sprak, veroordeelde de aanval.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha zei dat de aanval gerechtvaardigd was. Hij wees op de Iraanse wapenleveranties aan Moskou. ‘Het regime in Teheran is een directe medeplichtige aan de Russische agressie tegen Oekraïne’, twitterde de bewindsman. ‘Iran heeft niet het recht om zich voor te doen als slachtoffer, laat staan om zijn dreigementen te rechtvaardigen met absurde verwijzingen naar het VN-Handvest.’
Het is niet voor het eerst dat Oekraïne een schip in de Kaspische Zee heeft aangevallen. Vorig jaar augustus maakte het Oekraïense leger bekend dat commando-eenheden in de havenstad Olja, ook in de Astrakhan-regio, het Russische vrachtschip Port Olja 4 tot zinken hadden gebracht. Volgens het leger was het schip volgeladen met Shahed-onderdelen en munitie. Het zou de eerste succesvolle Oekraïense aanval zijn geweest op een schip in de Kaspische Zee.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën had de Port Olja 4 in 2024 samen met drie andere Russische vrachtschepen op een sanctielijst geplaatst, omdat ze regelmatig Iraanse havens in de Kaspische Zee bezochten. Volgens het ministerie werd een van de schepen, de Port Olja 3, onder meer gebruikt om Iraanse korteafstandsraketten te vervoeren naar Rusland. Ook de Russische zakenman Dzjamaldin Pasjajev, die diverse scheepvaartbedrijven bezit in de haven van Olja, werd getroffen door Amerikaanse sancties.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant