Dertig jaar na zijn Wimbledon-titel heeft voormalig tennisprof Richard Krajicek geen contact meer met zijn ouders. Het is zijn manier om een moeilijke jeugd een plek te geven en stress te vermijden. "Sinds mijn hartoperatie sta ik anders in het leven."
Krajicek wordt nog altijd geregeld herinnerd aan de grootste triomf uit zijn tenniscarrière: zijn Wimbledon-titel in 1996. De meeste punten zijn uit zijn geheugen gewist, behalve het matchpoint in de finale tegen Malivai Washington. De Amerikaan slaat de bal in het net en Krajicek valt in pure euforie op zijn rug. Zijn coach Rohan Goetzke kent de dubbele betekenis van de Grand Slam-titel voor Krajicek. "Er is een last van je schouders."
Goetzke doelde daarmee op de turbulente jeugd die zijn pupil had beleefd. Krajicek is de zoon van Tsjechische immigranten. Hij werd in Nederland geboren nadat Ludmila Krajicek-Bytel en Petr Krajicek in 1970 het toenmalige Tsjechoslowakije waren ontvlucht vanwege de Russische inval van twee jaar daarvoor. Voormalig tennisprof Michaëlla Krajicek is de halfzus van Richard, uit het derde huwelijk van zijn vader.
Al in zijn in 2005 verschenen autobiografie Harde Ballen beschreef Krajicek hoe in het ontheemde gezin alles draaide om zijn tennistalent. "Mijn ouders hebben alles met de juiste intentie en uit liefde gedaan, maar dat wil niet zeggen dat ik het ook zo heb ervaren", zegt Krajicek, in een openhartig gesprek met NU.nl, thuis in Muiderberg.
"Mijn jeugd was een rollercoaster. Mijn ouders hebben me nooit fysiek mishandeld. Maar ik voelde constant die druk, vooral van mijn vader. Ik mocht niet falen. Ik mocht nooit verliezen, zelfs geen trainingspartijtje. Rond mijn twaalfde behoorde ik tot de beste spelers van de wereld bij de junioren, daarna ging het langzaam de verkeerde kant op."
In een tv-programma vergeleek je vader jou op je elfde met Mozart, die volgens hem ook niet stopte met componeren als het even tegenzat. Je lag al snel publiekelijk onder een vergrootglas.
"Op een gegeven moment kwam ik zo ongeveer na elke training huilend thuis. De ritten met mijn vader in de auto na een training waren vreselijk. Dan ging hij flink tekeer, het was nooit goed. Maar de grootste stress kreeg ik als mijn vader thuiskwam van zijn werk. Dan was het meteen ruzie tussen mijn ouders. Het ging eigenlijk altijd om geld, een tekort aan geld."
"Tot mijn vijftiende probeerde ik mijn ouders bij elkaar te houden. Zei ik afzonderlijk tegen ze: 'Zeg even niks tegen elkaar'. Ik was als kind telkens bezig om vrede te stichten, tot het niet meer ging. Zo'n positie wil je niet als kind. Ik was alleen maar aan het overleven. Ik wilde rust, dat wil ik nu nog steeds."
Al op vijftienjarige leeftijd verbrak Krajicek het contact met zijn dominante vader, die thuis in Praag voor de televisie zag hoe zijn zoon Wimbledon won. Pas jaren later lijmde Krajicek de breuk met vader Petr. "Ik heb uiteindelijk aangedrongen op de scheiding van mijn ouders. Ik zei: 'Ga alsjeblieft uit elkaar, want ik kan er niet meer tegen.'"
"Mijn oudere halfzus Lenka, uit het eerste huwelijk van mijn moeder, was toen al uit huis gegaan. Zij kon die ruzies al helemaal niet aan. Lenka is nog steeds mijn beste maatje, zij is de enige die alles heeft meegemaakt. Zij snapt het, zij heeft het zwaarder gehad dan ik. Lenka kreeg nauwelijks aandacht, het draaide altijd om mij."
Begrijpt Lenka waarom je nu geen contact meer wil met je ouders? Ludmila is toch ook haar moeder.
"Ja, dat begrijpt ze. Ik hoef Lenka niks uit te leggen. Het contact met mijn moeder is minimaal, af en toe een berichtje. En ik heb ook geen behoefte meer aan contact met mijn vader in Praag. Onbewust heb ik die jeugd met me meegesleept, je wordt gevormd door je jeugd."
Je moeder vertelde me dat ze zich miskend voelt door jou.
"Dat vind ik jammer, maar ik kan er niks mee. Ik heb mijn moeder vaak verteld hoezeer ik het waardeer wat ze allemaal voor me heeft gedaan. Ze werkte extra als schoonmaakster om me ook na de scheiding te kunnen laten tennissen. Daarom ben ik blij dat ik al ruim dertig jaar financieel voor mijn moeder heb kunnen zorgen, als dank voor al haar opofferingen."
"Voor mijn moeder was het ook een pijnlijke periode. Er was altijd stress. Mijn vader bleef me maar pushen en pushen, ook toen het minder met me ging en ik rond mijn zestiende op een kruispunt in mijn carrière stond."
"Ik kon toen niet meer terug en ik wilde van school af om te kijken of ik kon slagen als tennisser. Juist mijn vader deed alles om te voorkomen dat ik zou stoppen met school. 'Tennis wordt toch niks', zei hij tegen me. En daar leek het inderdaad op. Maar als je me mijn gehele jeugd zo pusht, moet je me ook de kans geven om het af te maken."
"Tennis had al veel van mijn jeugd gekost, ik wilde ontdekken of ik werkelijk talent had. Mijn vader had niet de voogdij over mij na de scheiding, mijn moeder accepteerde dat ik mezelf vier jaar de tijd wilde geven om te slagen als tennisprof. Die keuze is essentieel geweest voor mijn ontwikkeling. En op mijn twintigste stond ik in de top tien van de wereldranglijst."
Is het te confronterend om je ouders te zien?
"Het klinkt misschien kil of onaardig: maar ik ga iets niet geforceerd in stand houden als dat er niet is. Ik haat gedwongen relaties. Ik ben niet boos op mijn ouders, ik verwijt ze niets. Ze kwamen als vluchtelingen naar Nederland, ze hadden het zwaar. Maar ik vind het te moeilijk om contact met ze te hebben. Dan word ik indirect toch weer teruggevoerd naar mijn jeugd."
"Natuurlijk besef ik dat mijn ouders in de tachtig zijn. Het slechtste scenario is dat het contact niet is hersteld voordat ze komen te overlijden. Dat accepteer ik, ze weten dat ik met liefde aan hen denk. Om eerlijk te zijn, ben ik bang dat dat positieve gevoel kan veranderen als ik ze nu wel zou zien. Dat wil ik niet."
"Vanaf mijn twintigste heb ik een leuk leven gehad. Maar ik heb me nooit een ongewenst kind gevoeld. Op hun manier hebben mijn ouders altijd veel van me gehouden."
Heeft je zware hartoperatie van vorig jaar je kijk op het leven veranderd?
Krajicek, na een denkpauze: "Het heeft me zeker gesterkt in het idee dat ik alleen nog dingen wil doen die ik leuk vind. Misschien ben ik meer filosofisch naar het leven gaan kijken. Die operatie aan mijn aorta heeft er ook mentaal ingehakt. Plotseling besef je de eindigheid van het leven. Waarom doe ik nog dingen waar ik stress van krijg en die ik juist moet vermijden?"
En met een glimlach: "Dank voor deze therapeutische sessie. Nee serieus, ik heb er nooit zo over nagedacht. Mijn hart heeft een belangrijke rol gespeeld, zeker in het besluit om ook mijn vader niet meer te zien, want dat speelt pas sinds een half jaar. Geen stress is nu de bepalende factor. Maar ik koester het eindresultaat van een mooie tenniscarrière en een fijn leven. Ik heb mijn jeugd een mooie plek gegeven."
Source: Nu.nl sport