Zonnepaneeleigenaren doen er vanaf 2027 verstandig aan slimmer om te gaan met hun opgewekte elektriciteit. Zelf gebruiken levert onder de streep dan meer op dan terugleveren, omdat de salderingsregeling stopt en terugleververgoedingen vaak laag zijn.
Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Nu kunnen zonnepaneeleigenaren stroom die zij terugleveren nog wegstrepen tegen stroom die zij later afnemen. Straks wordt het belangrijker om opgewekte stroom direct zelf te gebruiken.
De kosten voor stroom van het net zijn dan namelijk hoger dan de opbrengsten van teruggeleverde stroom. Voor stroomverbruik betaal je het tarief uit je contract, plus kosten, energiebelasting en btw. Voor teruggeleverde zonnestroom krijg je alleen een vergoeding voor de kale stroom.
"Wie zonnepanelen heeft, gaat meer betalen doordat de salderingsregeling wegvalt. Je gaat dus energiebelasting en btw betalen over alle stroom die je afneemt", zegt Michiel van der Linden van energieleverancier Vandebron. "Maar iemand zonder zonnepanelen zal doorgaans een hogere jaarrekening hebben dan klanten met panelen. Het voordeel verdwijnt dus niet, maar wordt wel minder dan nu."
De belangrijkste verandering is dat zelf gebruiken meer bespaart dan terugleveren. Stroom die je direct vanuit je zonnepanelen gebruikt, hoef je niet van het net te halen. Daarmee bespaar je ook belastingen en leverancierskosten.
Vanaf 2027 loont het om stroomverbruik naar zonnige uren te verschuiven. Denk aan de vaatwasser, wasmachine, droger en boiler. Wie een elektrische auto heeft, kan die het best midden op de dag opladen.
Dat vraagt planning. Veel mensen zijn overdag niet thuis, terwijl zonnepanelen dan het meest produceren. Slimme stekkers, timers en laadpalen kunnen helpen om apparaten toch op zonnige momenten te laten draaien.
Een gemiddeld huishouden zonder thuisbatterij gebruikt volgens energie-expert Jeroen Bakker ongeveer 30 tot 35 procent van de zonnestroom direct zelf. Met bewuster gedrag kan daar vaak 5 tot 10 procentpunt bij komen. Grote verbruikers, zoals mensen met een elektrische auto, warmtepomp of airco, maken meer verschil.
"Elk kilowattuur dat je zelf opwekt en direct gebruikt, hoef je niet in te kopen", zegt Henry Lootens, universitair elektrotechnisch expert en docent elektrotechniek. "Wat er ook gebeurt met de stroomprijs, kosten of energiebelasting: je hebt er geen last van, doordat je het zelf opwekt."
Bij een vast of variabel contract krijg je een vaste terugleververgoeding. Tot 2030 moet die minimaal de helft van het kale leveringstarief zijn. Maar leveranciers mogen ook terugleverkosten rekenen. Daardoor blijft er onder de streep vaak minder dan 1 cent per kilowattuur over.
Bij een dynamisch contract hangt de terugleververgoeding af van het moment. Op zeer zonnige dagen kan de kale stroomprijs laag of zelfs negatief zijn. Terugleveren levert dan weinig op of kost geld.
Dat betekent niet dat je zonnepanelen meteen moet uitzetten zodra de kale stroomprijs negatief is. Ook bij een licht negatieve prijs kost stroom van het net nog geld door energiebelasting, inkoopvergoedingen en btw. Zelf opgewekte stroom direct gebruiken blijft voordeliger.
Bij dynamische contracten ontstaat vanaf 2027 wel een lastige tussenruimte. Bij een kale prijs van bijvoorbeeld -2 cent per kilowattuur kost terugleveren geld, maar stroom van het net gebruiken is door belastingen en kosten nog duurder. Zonnepaneelbezitters moeten daarom naar twee prijzen kijken: de kale marktprijs voor teruglevering en de totale stroomprijs bij verbruik.
Een tweede stap is kijken of je de omvormer automatisch kunt aansturen. Sommige systemen kunnen de productie beperken als terugleveren geld kost. Zo voorkom je dat overtollige stroom het net op gaat.
Daarbij is voorzichtigheid nodig. De omvormer hard uitschakelen met bijvoorbeeld de werkschakelaar is niet verstandig. Dat kan volgens deskundigen slecht zijn voor de installatie. Gebruik alleen manieren die de fabrikant voorschrijft.
Ook zelf geknutselde systemen vormen volgens Lootens een risico. Netter is het als een systeem de omvormer via software terugstuurt naar nul, zodat die gecontroleerd minder produceert.
Een thuisbatterij is een derde optie. Daarmee kun je zonnestroom die je overdag overhebt later gebruiken. Dat verhoogt het eigen verbruik en maakt je minder afhankelijk van terugleververgoedingen. "Een thuisbatterij moet je niet als eerste oplossing zien", zegt Lootens. "Verplaats eerst je verbruik en kijk daarna pas naar een batterij."
Wil je toch een thuisbatterij, ga dan niet automatisch voor de allergrootste. Uit onderzoek van Bakker blijkt dat 5 kilowattuur voor veel huishoudens een logische maat is. De financiële rekensom verschilt per huishouden.
De vierde stap is je energiecontract controleren. Bij een vast contract weet je beter waar je aan toe bent, maar kunnen terugleverkosten de opbrengst drukken. Bij een dynamisch contract kun je profiteren van hogere stroomprijzen, maar moet je teruglevering wel kunnen sturen.
"Dynamisch kan interessant zijn als je je stroomverbruik kunt sturen, maar het is niet voor iedereen de beste keuze", zegt Geert Wirken, directeur van vergelijkingssite Keuze.nl. Wie vooral zekerheid wil, kan beter naar een vast contract kijken.
Wie nu een contract afsluit dat doorloopt in 2027, moet goed opletten. Dan vallen de tarieven deels in de periode zonder saldering. Kijk dus niet alleen naar maandbedrag of welkomstbonus, maar ook naar terugleverkosten, terugleververgoeding en hoeveel zonnestroom je zelf kunt gebruiken.
Source: Nu.nl economisch