LEIDEN - Knooppunt Gouwe, het Prins Clausplein, Knooppunt Ypenburg… die kan iedereen inmiddels allemaal wel dromen bij de fileberichten op de radio. Maar sinds een tijdje duikt in dat rijtje ook steeds vaker knooppunt Hofvliet op. Voor veel mensen een mysterie.
Om maar meteen de makkelijkste vraag te beantwoorden: het ligt ten zuid-oosten van Leiden en verbindt de A4 met de provinciale weg N434 (dat is de weg tussen de A4 en de A44, ook wel bekend als de Corbulotunnel). Het knooppunt werd geopend op 5 juli 2024. En het mocht wat kosten.
De kosten van alleen het knooppunt, die zijn lastig te achterhalen. Maar die hele N434 aanleggen kostte, inclusief aanpassingen aan de A4 en A44, volgens de provincie in totaal 712 miljoen euro.
Je zou denken dat voor dat bedrag dan ook de files opgelost zijn. Maar helaas. Heleen de Geest van de ANWB kent iedereen natuurlijk van de radio. We vragen haar hoe dit zit.
'De A4 van Amsterdam naar Den Haag staat al jaren in onze file top 10. De file bij knooppunt Hofvliet is dus niet nieuw, maar stond eerder te boek als de A4 bij Zoeterwoude of Hoogmade.'
'Omdat we er met de aanleg van knooppunt Hofvliet een locatie bij hebben, wordt die nu ook af en toe genoemd', vervolgt De Geest. 'Maar het is allemaal bij elkaar in de buurt.'
De file staat er elke dag, zegt De Geest. Tijdens de avondspits staat de A4 Amsterdam richting Den Haag hoog in de file top 10. In 2025 op nummer 2 en in 2026 (tot nu toe) op 3.
'Het levert gemiddeld wel een half uur oponthoud op tijdens de avondspits. Als er dan ook nog ongelukken gebeuren, kan de vertraging soms oplopen tot ruim een uur.'
In de ochtend tref je het meestal beter. 'Tijdens de ochtendspits staat er minder vaak file bij knooppunt Hofvliet en levert de file ook minder vertraging op.' Toch is ook dat geen garantie, weet de filelezeres.
'De file op de A4 is een dagelijkse (vooral van Amsterdam naar Den Haag in de avondspits), maar ook in het weekend gebeurt er altijd wel iets', zegt De Geest. 'Vaak aanrijdingen, wat ook wel begrijpelijk is.'
Want knooppunt Hofvliet is volgens haar vrij ingewikkeld voor mensen die er niet dagelijks rijden. 'Veel wave-vlakken, invoegen, uitvoegen en op- en afritten op dat traject.'
Maar toch, het aanleggen van die verbindingsweg tussen de A4 en de A44 zou ook positieve resultaten moeten hebben? Die ziet De Geest inderdaad. 'Dat effect is ook zeker zichtbaar, met name op de A44 waar aanmerkelijk minder file staat sinds de opening van de Corbulotunnel.'
De cijfers? 'Min 80 procent in 2025, vergeleken met 2024. Aan de andere kant zit door alle keuzemogelijkheden, zoals gezegd, een ongeluk in een klein hoekje op de A4 bij knooppunt Hofvliet. Daardoor is er natuurlijk ook kans op file.'
Toch wordt het knooppunt niet aangepast, antwoordt de provincie Zuid-Holland op vragen van Omroep West. Op een gemiddelde werkdag reden er volgens hun woordvoerder ongeveer 55.000 motorvoertuigen door de Corbulotunnel.
En zijn ze tevreden daar op het Provinciehuis? 'We zijn tevreden met de N434. De weggebruiker heeft de nieuwe weg snel gevonden en de weg wordt actief gebruikt. Daarmee hebben we de beoogde bereikbaarheidsverbetering gerealiseerd voor de regio en de leefbaarheid in Leiden.'
En nu dus nog die files op de A4. Maar daar gaat de provincie niet over, want die weg is van Rijkswaterstaat. Daar erkennen ze de problemen.
'Om de fileproblematiek aan te pakken was een aantal jaar geleden het project A4 Burgerveen-N14 opgestart', zegt een woordvoerder. 'Dit hield kortweg in dat over de gehele A4 tussen Den Haag (N14) en knooppunt Burgerveen in beide rijrichtingen een extra rijstrook gerealiseerd zou worden.'
Zou, want… 'Helaas is door voormalig Minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat in juni 2023 besloten om een aantal wegen- en vaarwegenprojecten te pauzeren. Ook het project A4 Burgerveen-N14 viel hieronder.'
Snelle verbetering lijkt er niet in te zitten. In mei 2025 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat de Nadere toelichting gevolgen van de Voorjaarsbesluitvorming voor het Mobiliteitsfonds naar de Tweede Kamer gestuurd.
'Daarin gaf hij aan dat niet kan worden voldaan aan de randvoorwaarden van stikstof en capaciteit. Als gevolg hiervan ligt het project A4 Burgerveen-N14 stil en is niet duidelijk of - en zo ja wanneer - het project kan worden hervat', zegt Rijkswaterstaat.
En dan even terug naar het knooppunt en vooral de naam: Hofvliet. Hoe kom je erop? En wie verzint eigenlijk zo'n naam? Doen ambtenaren dat tijdens de lunch in de kantine, was er een wedstrijd, verzint de Commissaris van de Koning dat gewoon lekker zelf of is er een ambtelijke procedure voor?
'Het projectteam heeft destijds voor de naam gekozen', vertelt een woordvoerder van de provincie. 'Er zijn ook nog andere namen voorbijgekomen, zoals Rijnland West en Rijnland Oost, maar vanwege mogelijke verwarring - afhankelijk van waar je staat - is er gekozen voor Hofvliet. Ook vanwege de ligging in de Hofpolder en bij de Vliet en Hofvlietweg.'
De naam Corbulotunnel heeft voormalig gedeputeerde Floor Vermeulen bedacht, zegt de woordvoerder. 'Of de naam knooppunt Hofvliet al is ingeburgerd bij de gebruikers/omgeving weten we niet, daar doen wij geen onderzoek naar.'
'Het heeft vaak tijd nodig', zegt ze. 'Intern is de naam al wel ingeburgerd.'
Bij de ANWB hadden ze het liever anders gezien. 'Wij zijn er zeker aan gewend omdat we het vaak noemen, maar zouden het makkelijker hebben gevonden als er een plaatsnaam aan het knooppunt was verbonden. Knooppunt Zoeterwoude was een goede en betere naam geweest', vindt Heleen de Geest.
De provincie Zuid-Holland gaat niet in op de kritiek, maar wil wel uitleggen hoe zo'n naam tot stand komt. 'De namen van de grote snelwegknooppunten worden niet door een lokale commissie bedacht', zegt een woordvoerder.
'Ze worden vastgesteld door Rijkswaterstaat in samenspraak met de betrokken gemeenten, provincie en de Nieuwe Commissie Rijksgeschiedenis, of de voorloper daarvan. De namen zijn vaak gekoppeld aan de historie van het gebied, een nabijgelegen knooppunt of de geografische ligging.'
Source: Omroep West L'dam