Twee energiecrises in vijf jaar tijd hebben de energiemarkt flink op haar kop gezet. Huishoudens zoeken naar zekerheid, maar worden tegelijkertijd geconfronteerd met steeds meer keuzes. Veel lezers hebben vragen over het afsluiten van een energiecontract en over wat energieaanbieders daarin mogen doen.
Tim Wijkman-van Aalst is economieredacteur bij NU.nl en weet veel over de energiemarkt. Hij beantwoordt jullie meestgestelde vragen.
"Welk energiecontract de beste keuze is, verschilt per huishouden. Stel jezelf de volgende drie vragen: Hoeveel zekerheid wil je? Kun je je verbruik sturen? En hoeveel risico kun je of wil je dragen?"
"Zo past een vast contract vooral bij huishoudens die zekerheid willen over hun tarieven en niet steeds met de energiemarkt bezig willen zijn. Je weet dan voor langere tijd waar je aan toe bent, al kan achteraf blijken dat je duurder uit bent als de marktprijzen dalen."
"Een variabel contract zit daar tussenin. Daar zit je meestal niet lang aan vast en je kunt relatief makkelijk overstappen, maar de tarieven kunnen gedurende het jaar wel veranderen. Dat kan aantrekkelijk zijn, maar je hebt dan geen zekerheid."
"Voor huishoudens die hun stroomverbruik kunnen verplaatsen naar goedkope tijdsdelen is een dynamisch contract interessant. Denk aan huishoudens met een elektrische auto, thuisbatterij, warmtepomp of elektrische boiler. Wel word je geraakt door dure piekuren. Voor gas is dat voordeel vaak kleiner, doordat dynamische gasprijzen maar één keer per dag veranderen. Je gaat niet de hele dag de verwarming uitzetten omdat de gasprijs die dag heel hoog is."
"Je kunt in de praktijk combinaties maken, dus gas vast en stroom dynamisch kan een logische combinatie zijn. Stroomverbruik is voor sommige huishoudens goed te sturen: je kunt de auto laden, de wasmachine aanzetten of de batterij laden op goedkope momenten."
"Bij gas is dat veel lastiger. Je verbruikt gas vooral wanneer je warmte of warm water nodig hebt. Daardoor kun je met een dynamisch gastarief vaak minder actief voordeel halen uit lage prijzen."
"Een vast gascontract kan daarom aantrekkelijk zijn voor wie vooral zekerheid wil over de grootste winterkosten. Tegelijk kan een dynamisch stroomcontract interessant blijven als je flexibel verbruik hebt of slimme apparaten gebruikt."
"Je hoeft stroom en gas niet bij dezelfde leverancier af te nemen. Let daarbij goed op de vaste kosten, eventuele kortingen en de contractvoorwaarden, want die kunnen per leverancier verschillen. Ook raad ik aan er rekening mee te houden dat je bij het splitsen van gas en stroom dus ook meer moet vergelijken en administratief iets meer overzicht nodig hebt."
"Een vast energiecontract mag niet zomaar stilzwijgend worden verlengd naar een nieuw vast contract met opnieuw een lange looptijd. Maar zodra jouw vaste contract binnenkort afloopt, kun je automatisch overgaan naar een variabel contract. Heel veel huishoudens zitten daardoor vaak zonder dat zij het weten op een variabel contract."
"Dit gebeurt als je na afloop van het energiecontract niets doet en je wel energie blijft ontvangen. Dat voelt soms alsof het contract 'gewoon doorloopt', maar de voorwaarden en tarieven kunnen wel degelijk veranderen. De leverancier moet je daarover informeren, bijvoorbeeld met een nieuw aanbod of een bericht over de nieuwe tarieven."
"Noteer de einddatum van je vaste contract ruim van tevoren, vergelijk niet alleen het tarief maar ook vaste kosten en teruglevervoorwaarden, controleer of er een opzegvergoeding geldt als je eerder weg wil en kijk of het nieuwe aanbod past bij je huidige situatie."
"De energiemarkt is ingewikkeld doordat leveranciers met elkaar concurreren, maar ook doordat energieprijzen sterk schommelen en huishoudens steeds vaker verschillende energiecontracten hebben. Private leveranciers spelen daarin een rol, maar de complexiteit komt niet alleen door het feit dat het bedrijven zijn."
"Daarbij stellen de overheid en toezichthouder ACM regels. Leveranciers moeten duidelijke informatie geven, consumenten moeten contracten kunnen vergelijken en er gelden regels voor opzegtermijnen en opzegvergoedingen. Zo proberen de huidige regels de opzegvergoeding meer te koppelen aan het daadwerkelijke verlies van de leverancier. Ook bestaat er een modelcontract, zodat consumenten altijd een basisaanbod kunnen krijgen."
"Maar dat neemt niet weg dat contracten voor consumenten nog steeds moeilijk te vergelijken zijn. Daar ligt een duidelijke taak voor leveranciers, vergelijkers en toezichthouders om de informatie begrijpelijker te maken."
Source: Nu.nl economisch