Batterijstart-up Ore Energy gaat samen met energieleverancier Budget Thuis een 'roestbatterij' bouwen die tot wel vier dagen lang energie kan leveren. Het moet de eerste grootschalige batterij van dat type in Nederland worden.
Op steeds meer plekken in Nederland verrijzen al batterijsystemen die overdag zonne-energie opslaan en ontladen als de zon onder is. Dat zijn over het algemeen lithiumbatterijen, die in enkele uren zijn volgeladen en een paar uur later weer leeg zijn.
De ijzer-luchtbatterij van Ore Energy zit heel anders in elkaar. Hij werkt door ijzer te laten roesten en weer te ontroesten. Het volledig opladen van de batterij kan tot wel honderd uur duren, waarna het ook weer honderd uur duurt voordat hij leeg is.
Het idee achter de roestbatterij werd al in de jaren zestig ontwikkeld voor elektrische auto's, maar sloeg toen niet aan. Het concept werd doorontwikkeld aan de TU Delft, waar inmiddels ook een prototype in gebruik is (zie foto bovenaan). De investeringstak van de universiteit is aandeelhouder in Ore Energy.
Samen met energieleverancier Budget Thuis wil de vier jaar oude start-up nu een heel batterijpark bouwen. Honderd aan elkaar gekoppelde zeecontainers met roestbatterijen moeten bij elkaar een opslagcapaciteit van 400 megawattuur krijgen. Dat is bijna evenveel stroom als de kerncentrale in Borssele in een uur levert. Deze eerste fase moet in 2028 af zijn en later hopen de bedrijven de capaciteit nog ruim te verdubbelen.
Volgens Bas Kil van Ore Energy wordt nog gezocht naar een geschikte locatie voor de batterij. Volgens hem zal het uiteindelijke batterijpark redelijk compact worden, omdat er geen speciale maatregelen tegen brandrisico's hoeven te worden genomen. De batterijcellen zitten vol met water en ijzer en zijn niet ontvlambaar. "We hebben ook geen grote systemen voor koeling en verwarming nodig", zegt Kil.
De batterij is daarnaast niet afhankelijk van schaarse materialen, maar vooral van 'gewoon' ijzer. Hij kan zelfs helemaal met Europese materialen worden gemaakt, belooft Ore Energy. Die moeten na de levensduur van de batterij ook weer recyclebaar zijn.
Nadeel is dat de ijzer-luchtbatterij een stuk minder efficiënt is dan lithiumbatterijen. Exacte cijfers wil Kil niet noemen, maar van concurrenten die aan de technologie werken, is bekend dat ongeveer de helft van de opgenomen energie verloren gaat in de batterij.
Dat hoeft geen probleem te zijn, zegt Kil. Volgens hem is het opslaan van een kilowattuur energie in de roestbatterij alsnog een stuk goedkoper dan in een lithiumbatterij. "Veel van de stroom die opgeslagen gaat worden, is stroom die nu wordt weggegooid", zegt hij. Op momenten met veel zon en wind zitten we nu juist met overschotten.
"Dat zal nog veel meer gaan gebeuren als we nieuwe windparken op zee gaan bouwen", zegt Kil. "Dus het gaat er vooral om dat we die stroom zo goedkoop mogelijk kunnen opslaan, zodat we een deel nog wel kunnen gebruiken."
Netbeheerder TenneT waarschuwde eerder deze maand dat er stroomtekorten dreigen vanaf 2030, omdat er dan vooral op winterdagen zonder zon en wind onvoldoende energie beschikbaar is. Volgens TenneT kunnen lithiumbatterijen maar beperkt helpen tegen dit probleem, omdat ze snel leeg zijn.
Daar hoopt Ore Energy op in te spelen. De batterij kan juist profiteren van de lage energieprijzen bij winderig weer en hoge prijzen bij lange periodes zonder wind, denkt het bedrijf.
Nu wordt voor het overbruggen van zulke periodes nog vooral naar aardgas gekeken. "Maar je wil niet in de situatie komen dat gascentrales dan maar gewoon openblijven", zegt Kil. "Op korte termijn is dat wellicht nodig, maar op langere termijn moeten er ook alternatieven komen, zodat we van de fossiele centrales af kunnen."
De investering in de batterij is een opmerkelijke stap voor energieleverancier Budget Thuis, dat nog geen fysieke energie-infrastructuur beheert. "Voor ons draait dit om het verkleinen van de blootstelling aan schommelende prijzen van fossiele brandstoffen, terwijl we klanten op termijn toegang geven tot schonere en betrouwbaardere stroom", zegt directeur Annemarie Buitelaar.
Ook in het buitenland zijn diverse bedrijven bezig met ijzer-luchtbatterijen. Bij een datacenter van Google moet zelfs een roestbatterij komen die nog 75 keer zo groot is als het batterijpark van Ore Energy: 30.000 megawattuur. Het is nog onduidelijk wanneer dat megaproject daadwerkelijk afgebouwd zou moeten zijn.
Source: Nu.nl economisch