De energierekening van huishoudens met een variabel contract gaat vanaf 1 juli omhoog. Juist nu kijken of een vast- of dynamisch energiecontract beter bij je situatie past, kan een hogere rekening in de winter voorkomen.
Vooral huishoudens met een variabel contract merken de komende weken dat de energiemarkt weer onrustiger is geworden. Ongeveer 37 procent van de Nederlandse huishoudens heeft zo'n contract, becijfert de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Bij de meeste variabele contracten veranderen op 1 juli de energietarieven.
Die tarieven liggen soms meer dan 10 procent hoger dan eerder dit jaar. Dat komt onder meer door de gestegen energieprijzen sinds de oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. Vooral de gasprijs blijft onzeker richting de winter.
"Voor veel mensen voelde het tot 1 juli niet per se urgent om het variabele contract om te zetten in een vast of dynamisch contract", zegt energie-expert Tom Schuitemaker van vergelijkingssite Pricewise. "Maar die noodzaak is er wellicht nu wel, omdat veel huishoudens met een prijsstijging te maken krijgen."
Ook vaste contracten zijn de afgelopen maanden duurder geworden, ziet directeur Geert Wirken van vergelijkingssite Keuze.nl. Toch kan vastzetten volgens hem aantrekkelijker zijn dan een variabel contract aanhouden, vooral doordat leveranciers bij vaste contracten vaak een korting of cashback geven.
De gasprijs zorgt voor de meeste onzekerheid richting de winter. Huishoudens gebruiken in de koude maanden veel meer gas dan in de rest van het jaar. Daardoor kan een prijsstijging juist dan hard aankomen.
Wie zekerheid wil, kan de gasprijs vastzetten. Bij een variabel contract kunnen tarieven maandelijks, per kwartaal of per half jaar wijzigen. Daardoor kan een hogere gasprijs juist in de winter alsnog hard aankomen.
Ook een dynamisch gascontract biedt minder houvast als de gasprijzen komende winter verder stijgen. De prijs verandert maar één keer per dag, waardoor er minder goedkope momenten zijn om op te sturen dan bij stroom.
"Bij een dynamisch contract voor elektriciteit wijzigt de prijs ieder kwartier of uur. Daardoor zijn er elke dag wel goedkopere momenten", zegt Schuitemaker. "Bij gas is je enige optie nog om de verwarming helemaal uit te zetten als de prijs die dag extreem hoog is."
Het gasverbruik laat zich sowieso minder makkelijk sturen dan elektriciteitsverbruik. Een wasmachine, vaatwasser of elektrische auto kun je soms op een goedkoper moment gebruiken of opladen. De verwarming gaat meestal gewoon aan als het koud is. "Als je echt zekerheid wil, zou ik in ieder geval het gascontract vastzetten", adviseert Wirken.
Voor stroom kan een dynamisch contract juist wel interessant zijn, zeker als je verbruik kunt verschuiven. Denk aan het opladen van een elektrische auto of het aanzetten van apparaten op momenten met lage stroomprijzen.
Wat veel mensen niet weten, is dat je gas en stroom niet bij dezelfde leverancier hoeft af te nemen. Een huishouden kan dus kiezen voor een vast gascontract en een dynamisch stroomcontract. Volgens Schuitemaker zitten daar meestal geen extra kosten aan vast. Wel zijn de hoogste kortingen of cashbacks vaak bedoeld voor klanten die gas en stroom combineren.
Dynamische contracten voor elektriciteit zijn de afgelopen jaren populairder geworden. Volgens de ACM heeft inmiddels 8 procent van de huishoudens zo'n contract. Toch past het niet bij iedereen.
"Dynamisch is echt voor de klant die snapt wat hij doet en zijn energieverbruik stuurt", zegt Schuitemaker. Wie niet oplet, kan juist duurder uit zijn. Dat geldt vooral voor huishoudens met zonnepanelen die stroom terugleveren op momenten dat de stroomprijs heel laag of zelfs negatief is.
Voor zonnepaneelbezitters verandert er nog meer. Per 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling, waardoor teruggeleverde stroom niet langer kan worden weggestreept tegen stroom die later wordt afgenomen.
De waarde van zonnepanelen verschuift daardoor naar direct eigen verbruik. Terugleveren levert volgens Schuitemaker bij vaste contracten straks netto nog maar weinig op. "Dan heb je het echt over 1 cent of minder per teruggeleverde kilowattuur." Zonnestroom die je meteen gebruikt, hoef je niet in te kopen.
Zonnepaneelbezitters die nu een vast contract afsluiten voor een jaar of langer, moeten dus niet alleen naar de tarieven van dit moment kijken. Een groot deel van dat contract loopt door in 2027, als salderen is afgeschaft. Terugleverkosten en terugleververgoedingen na 1 januari worden daardoor belangrijker.
Sommige leveranciers hebben hun terugleverkosten alweer wat verlaagd, ziet Wirken. De trend dat die kosten alleen maar stegen, lijkt daarmee volgens hem iets te draaien. Uit zijn onderzoek blijkt dat er zelfs al leveranciers zijn waar je netto 2,5 cent per teruggeleverde kilowattuur ontvangt. Toch blijft de hoofdregel hetzelfde: zelf opgewekte stroom zelf gebruiken is financieel het aantrekkelijkst.
Voor huishoudens die een dynamisch energiecontract overwegen, wordt vergelijken vanaf 1 juli makkelijker. Door een nieuwe gedragscode moeten alle aanbieders met dezelfde verwachte stroomprijzen rekenen. Daardoor wordt duidelijker welk contract bij hetzelfde verbruik echt het goedkoopst is.
Het prijsverschil zit namelijk vooral in de vaste maandelijkse kosten, de inkoopvergoeding en eventuele kosten of vergoedingen voor het terugleveren van stroom. Die verschillen worden door de gedragscode beter zichtbaar.
Source: Nu.nl economisch