Nederland zou net als Italië en Frankrijk moeten werken aan een reclameverbod voor ultrafast fashion. Dat adviseert de Textieltafel, een overleg tussen kledingbedrijven, recyclebedrijven, overheid en ngo’s, in een rapport dat vandaag is aangeboden aan de Tweede Kamer.
is economieredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over (web)winkels, consumentenrechten, post, afval, en hergebruik.
Het samenwerkingsverband stelt voor dat Nederland meewerkt aan het formuleren van een Europese definitie van ultrafast fashion. Ook pleit het voor beleid tegen de ‘agressieve online marketing van grote ultrafast-fashionspelers’.
Sinds november onderzoekt het samenwerkingsverband (met vertegenwoordigers van onder meer H&M, Hema, VNO-NCW en de branchevereniging Kringloop Nederland) op verzoek van het kabinet hoe de textielketen in Nederland circulairder gemaakt kan worden. Nederland behoort weliswaar tot de koplopers bij het inzamelen, sorteren en recyclen van textiel in Europa, maar het verdienmodel van bedrijven in die sector staat onder druk.
Dit komt met name doordat de hoeveelheid afgedankt textiel hard toeneemt, terwijl de kwaliteit van de kledingstukken afneemt. Dit heeft te maken met de komst van ultrafast fashion: een categorie goedkope kleding die nog sneller wordt geproduceerd dan de al rap geproduceerde fast fashion. Bij de ultravariant, die wordt geproduceerd door Chinese merken als Shein en Temu, veranderen kledingmerken hun collecties bijna dagelijks. Ze reageren realtime op de nieuwste microtrends op sociale media.
Europeanen kochten in 2025 maar liefst 95 kledingstukken per jaar. Dat is twaalf procent meer dan in 2019. De verwachting is dat de groei er nog lang niet uit is. De enorme berg textielafval die Europa jaarlijks produceert groeit ook. In 2025 dankten Europese consumenten 13,3 miljard kilo textiel af. Daarvan wordt slechts 11 procent gescheiden ingezameld en gesorteerd.
Nederland doet dit gemiddeld beter dan andere Europese lidstaten, maar doordat er zoveel slechte kleding wordt weggegooid, levert inzamelen en sorteren steeds minder geld op. Ook in de recycling loopt het spaak.
Nederland heeft weliswaar veel innovatieve recyclingbedrijven, maar die kunnen niet concurreren zolang er zoveel goedkoop materiaal als polyester beschikbaar is. Ook kunnen bedrijven hun gerecycelde vezels moeilijk kwijt, omdat er geen wettelijke plicht is voor kledingbedrijven om een percentage hiervan te gebruiken. Het gevolg: een ‘acute dreiging van faillissementen bij sorteerders en recyclers’.
Volgens de Textieltafel ontbreekt het aan visie en regie in Den Haag om de problemen op te lossen. ‘Deze dossiers zijn over verschillende ministeries verdeeld, waardoor beleid versnipperd is en de eindverantwoordelijkheid voor de transitie onduidelijk’, valt te lezen.
Naast het onderzoeken van een reclameverbod, stelt het consortium voor dat Nederland zich hardmaakt voor het verplicht gebruiken van gerecycelde textielvezels door kledingbedrijven. Ook doet het de suggestie dat het Rijk het goede voorbeeld moet geven door enkel gerecyclede bedrijfskleding te kopen.
Om de sorteerders en recyclers te helpen stelt de Textieltafel voor dat een garantiefonds of tijdelijke overbruggingsregeling wordt ingesteld voor inzamel-, sorteer- en recyclingbedrijven, totdat Europese wetgeving ingaat die zal zorgen voor meer vraag naar gerecyclede textielvezels.
Op zich aardige aanbevelingen, ‘maar we moeten niet doen alsof ultrafast fashion de oorzaak is van alle problemen,’ zegt Paul Roeland van de Nederlandse ngo Schone Kleren Campagne, die niet betrokken is bij het rapport. ‘Fastfashionbedrijven uit Europa, zoals H&M en Adidas, dragen net zo goed al dertig jaar bij aan het afvalprobleem, dus als we alleen Shein aanpakken is dat niet ineens opgelost.’
Volgens Roeland valt het verschil tussen ultrafast fashion en fast fashion niet echt te maken. ‘Het zou beter zijn als er gekeken wordt naar een soort statiegeldsysteem zoals Frankrijk heeft voorgesteld, waarbij retailers meer betalen als ze meer maken, en daar alleen onderuit komen als ze een waterdicht recyclingsysteem hebben opgezet. Dat is de enige manier om de overproductie echt aan te pakken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant