Carnavalshit Carnavalsband de Kapotte Kachels uit Eindhoven stond woensdag in de Utrechtse rechtbank tegenover Universal Music. De platenmaatschappij liet het nummer ‘Dikke Pens’, op de wijs van ABBA’s ‘Take a Chance on Me’ recent verwijderen van streamingplatform Spotify.
Carnavalsband de Kapotte Kachels
Zowel voor carnavalsband de Kapotte Kachels als voor het publiek is het lastig het lachen in te houden wanneer de griffier het nummer ‘Dikke pens’ door de Utrechtse rechtszaal laat galmen. Dat de carnavalskraker sterk lijkt op ABBA’s ‘Take a Chance on Me’, dat eerder in de zitting te horen was, staat volgens Universal Music buiten kijf. De platenmaatschappij liet het nummer daarom onlangs verwijderen van streamingplatform Spotify. Woensdag troffen beide partijen elkaar in de rechtbank.
Kapotte Kachels-zanger Sander Ottens noemt de kwestie „een serieuze zaak”. „De uitspraak van de rechter gaat een toon zetten binnen de carnavalscultuur.” De Brabantse traditie kent volgens Ottens een anarchistische stroming, waarin de parodie een hoofdrol speelt. „Als dit niet mag, kun je 80 procent van de carnavalsmuziek offline halen.”
Volgens de advocaat van de ploeg, Victor den Hollander, is ‘Dikke pens’ onmiskenbaar een parodie, waarvoor de auteursrechtwet voorziet in een uitzondering. Daarnaast zijn humoristische expressievormen van „cultureel en maatschappelijk belang”, aldus de advocaat. Ook zouden de Kapotte Kachels meermaals toenadering hebben gezocht bij Universal Music en nooit geprobeerd hebben geld te verdienen over de rug van de Zweedse band. „Als ABBA de 3.000 euro wil, mogen ze het hebben”, aldus Ottens.
Volgens advocaat Dirk Visser van Universal Music verzet ABBA zich streng tegen „commerciële exploitatie” van hun catalogus. Humoristische bedoelingen vormen daarbij geen „vrijbrief voor exploitatie”. Daarnaast noemt Visser ‘Dikke pens’ met zijn „platte tekst”, een „verminking” van een nummer dat over de liefde gaat. Het is een kwestie van autonomie, aldus Visser. „Een artiest mag zélf bepalen op welke manier zijn werk mag worden gebruikt.”
Hoewel YouTube-uitvoeringen en liveoptredens geen probleem vormen voor Universal, „moet je ergens een grens trekken”. Die grens ligt volgens de platenmaatschappij bij commerciële exploitatie via Spotify, waar de Kapotte Kachels meer dan een miljoen streams behaalden met het nummer. Universal ziet geen uitkomst in een constructie met royaltybetalingen door de Kapotte Kachels aan ABBA of andere tegemoetkomingen.
„Zestig-veertig kans voor de Kachels”, grapt Ottens na de zitting. Om zijn nek hangt een sjaal met #freedikkepens. Hij vindt het jammer dat Universal Music niet tot een afspraak wil komen, daar zijn de Kapotte Kachels „zeker wel toe bereid”.
De uitspraak van de rechtbank volgt op 29 juli. Tot die tijd blijft het volgens Ottens afwachten, „met geknepen billetjes”. De rechter noemde de zaak eerder al een „grijs gebied”. Er zijn weinig eerdere uitspraken over vergelijkbare carnavalscovers.
Ironisch is het wel, vindt Ottens. Sinds de carnavalsgroep verwikkeld is in deze rechtszaak, is ‘Dikke pens’ een grotere hit geworden. De steun vanuit de carnavalsgemeenschap is groot, vertelt hij. Het zal niet Universal Musics bedoeling zijn geweest, maar de Kapotte Kachels stappen daardoor toch met „een redelijk goed gevoel” naar buiten.