Een brede groep maatschappelijke organisaties roept het kabinet op om een landelijke groennorm in te voeren tegen de toenemende hittestress in Nederlandse steden. Ongeveer 800.000 Nederlanders wonen nu in sterk versteende wijken waar de hitte op zomerse dagen gevaarlijk kan oplopen. Zonder landelijke regels en extra aanplant van bomen kan het aantal hittedoden in 2050 stijgen tot bijna vierduizend per jaar.
Grote temperatuurverschillen vergroten hittestress
Nederland krijgt steeds vaker te maken met lange hittegolven. In steden leidt dit tot grote problemen, omdat stenen de warmte lang vasthouden. Uit cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving blijkt dat het in sterk versteende buurten tot wel acht graden warmer kan zijn dan in het omliggende buitengebied. Op straat stijgt de gevoelstemperatuur daardoor soms naar 45 graden Celsius.
Deze hittestress heeft grote gevolgen voor de volksgezondheid. Volgens het RIVM vallen er nu jaarlijks ongeveer 250 extra doden door de hitte. Zonder extra maatregelen kan dit aantal in 2050 oplopen tot 3.800 extra sterfgevallen per jaar. Het KNMI waarschuwde recent nog dat het aantal tropische dagen de komende decennia flink zal toenemen, wat de noodzaak voor stedelijke verkoeling verder vergroot.
Meer groen nodig om hittestress te verminderen
Om de hitte uit de steden te verdrijven, is een structurele vergroening nodig. Joeri Meliefste, expert stedelijke vergroening bij adviesbureau Sweco, wijst op de overbodige bestrating in veel gemeenten. Hij ziet grote kansen in het benutten van ongebruikte ruimtes, zoals brede stoepen en blinde muren. Waar echt geen ruimte is voor nieuwe bomen, moet volgens hem zelfs worden nagedacht over het schrappen van parkeerplaatsen.
Strijd om de ruimte onder de grond
Het planten van bomen in een dichtbebouwde stad is in de praktijk weerbarstig. Stadsecoloog Martin Melcher van de gemeente Amsterdam benadrukt dat bomen voldoende ruimte nodig hebben voor hun wortels. Onder de grond is het echter dringen geblazen door de aanwezigheid van rioleringen, stroomkabels en glasvezelnetwerken. Boomverzorger Jeroen Snaaijer ziet de bodem dan ook als het grootste knelpunt: in de strijd om de schaarse ondergrondse ruimte trekken boomwortels vaak aan het kortste eind.
Groningen pakt hittestress aan met bladerdek
Sommige steden wachten intussen niet op nieuw landelijk beleid. In Groningen streeft wethouder Mirjam Wijnja ernaar dat in 2075 dertig procent van de gemeente van bovenaf gezien bedekt is met bladeren. Dit dichte bladerdek moet op termijn voor veel schaduw en verkoeling gaan zorgen op hete zomerdagen.
Wijnja waarschuwt wel dat gemeenten dit niet alleen kunnen betalen. Vergroening vergt een flinke investering en botst in de openbare ruimte vaak met de bouw van nieuwe woningen en wegen. Zij pleit daarom voor financiële steun van het Rijk en een verplichte landelijke groennorm. Zonder zo'n stok achter de deur delft de natuur in de stad volgens de wethouder het onderspit.
Voorkomen van hittestress in de stad (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage