Ireen Wüst en Jetze Plat zijn dinsdagmiddag gepresenteerd als nieuwe chefs de mission van de Nederlandse sportploegen voor Los Angeles 2028. Wüst wordt de eerste Nederlandse vrouw in die functie op de Olympische Spelen.
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Zo’n vier jaar geleden zat Ireen Wüst in een wegrestaurant bij Zwolle tegenover André Cats, op dat moment de nieuwbakken directeur topsport van sportkoepel NOCNSF. Nederlands succesvolste olympiër aller tijden was kort daarvoor gestopt met schaatsen. Cats vroeg naar haar nieuwe ambities. ‘Nou’, zei ze: ‘Ik wil ooit chef de mission worden.’
Dinsdagmiddag, 2026. Wüst (40) neemt plaats op een lage houten gymbank in een rode indoor tartanbaan op Sportcentrum Papendal. ‘Nou’, zegt de nieuwe chef de mission, terwijl ze voor het eerst in jaren weer een stuk of acht journalisten tegelijkertijd toespreekt: ‘Net als vroeger.’
Ruim vier jaar lang was het relatief rustig rondom Wüst. Grote interviews gaf ze niet. Ze begeleidde sporttalenten op de achtergrond, ze was analist bij belangrijke schaatswedstrijden – een functie die ze nog één winter vervult, als het aan haar ligt (‘maar die bal ligt bij de NOS’) – en per 1 juli wacht haar nieuwe baan. Samen met Jetze Plat (35), die dezelfde rol vervult voor de paralympische sporters, wordt ze chef de mission voor de Spelen van Los Angeles in 2028.
Sportkoepel NOCNSF kiest bewust voor sporticonen. Cats: ‘Welke persoon in de sport is beter in staat om aan zo’n belangrijke functie inhoud te geven dan een oud-sporter?’ Samen behaalden Plat en Wüst in hun carrière dertien gouden medailles op de Olympische- en Paralympische Spelen. Plat treedt in de voetsporen van Esther Vergeer. ‘Na Parijs, mijn vierde Paralympische Spelen, is het meedoen aan WK’s en de Spelen voor de volgende generatie.’
Wüst volgt Pieter van den Hoogenband op, de olympisch zwemkampioen, die had laten doorschemeren graag nog even door te zijn gegaan. Cats: ‘Het is tijd om door te wisselen naar een nieuwe generatie.’
Wüst is de eerste vrouw die deze functie voor de valide olympische ploeg zal bekleden. In 1928 stelde Nederland voor het eerst een chef de mission aan: Gerrit van Laar ging naar de Winterspelen van Sankt Moritz. Nederland vaardigde in Parijs, bij de recentste Zomerspelen, een veel groter aantal vrouwen af dan mannen. De Nederlandse vrouwen brachten de afgelopen edities gemiddeld genomen meer succes.
Dat Wüst straks in Los Angeles de eerste vrouwelijke chef de mission wordt in honderd jaar, noemt Cats ‘heel welkom en een goede bijkomstigheid. Dat mag je hoog tijd noemen. Maar daarop hebben we de keuze niet gebaseerd.’ Wüst, die zich al vaker hard maakte voor meer vrouwen in de topsport, zoals in een interview uit 2023 met de Volkskrant, stelt zich goed te kunnen vinden in die bewoordingen. ‘Ik denk dat het goed is dat er meer vrouwen op hoge posities komen binnen de sport. Zo wordt het ook tijd dat we heel gauw weer een keer een vrouwelijke prestatiemanager krijgen, bijvoorbeeld. Maar wel op basis van kwaliteit.’
Toen Wüst in de winter van 2022 ‘in dat mooie wegrestaurant’ kenbaar maakte ooit deze rol te willen vervullen, dacht Cats niet direct: dat gaat gebeuren. ‘Ik zag toen nog de sporter, waar ik ongelofelijk veel respect voor heb, maar ook een jonge vrouw die nog zoekende was naar: wat wil ik? Vier jaar later zit er een zelfverzekerde dame.’
Wüst werkt sinds april 2023 parttime als expert prestatiegedrag en mentale gezondheid binnen de afdeling topsport van NOCNSF. Die baan houdt ze. Maar het bereidde haar ook voor op het werk dat ze er vanaf komende maand bij gaat doen. Ze is ‘ervaringsdeskundige topsport’. Al kennen de 16-jarige talenten met wie ze de afgelopen jaren werkte, haar vaak niet eens. ‘Hockey?’, is het meest gehoorde antwoord, als ze vraagt uit welke sport ze denken dat ze afkomstig is. ‘Dan word je beoordeeld op je kwaliteiten, niet op Ireen Wüst die binnenkomt.’
Maar ze onderscheidt zich door haar ervaring. Wüst bemachtigde in totaal zes keer olympisch goud, vijf zilveren medailles en twee bronzen. Ze was bij haar olympische deelnames lang niet altijd de topfavoriet voor goud. In 2010 kwam ze terug van een overtraining. In 2006 kwam ze net kijken als 18-jarige in Turijn. Bij haar laatste olympische optreden in Beijing in 2022 had ze de statistieken ook tegen: niemand was het ooit gelukt vijf Spelen op rij olympisch goud te winnen.
‘Ik heb daar natuurlijk alles meegemaakt. Goed gepresteerd, niet goed gepresteerd, die ervaring neem ik mee. Ik wil vooral dicht naast de sporter staan. Een steunpilaar zijn, een steun en toeverlaat. En hopelijk net dat laatste zetje kunnen geven om die medaille binnen te slepen.’
Dat ze nu actief wordt op de Zomerspelen, terwijl Wüst zelf een wintersporter is, ziet ze niet als een bezwaar. ‘Ik werk de laatste jaren juist veel met zomersporters.’ Als het bevalt van beide kanten, vervullen Plat en Wüst dezelfde functie bij de Winterspelen van 2030 in de Franse Alpen.
Als chef de mission zijn Wüst en Plat verantwoordelijk voor het contact met de sporters en met internationale sportkoepel IOC. In de komende twee jaar zal Wüst kennismaken met zo’n 300 à 400 sporters, allemaal mogelijke kandidaten voor de Spelen. Wüst: ‘Ik zeg niet dat ik hét verschil ga maken, maar voor sommige sporters die dat nodig hebben kan ik wellicht een klein verschil maken.’
Zelf had ze veel aan chef de mission Carl Verheijen, haar oud-ploeggenoot bij TVM. In Beijing in 2022 was er onrust in de ploegenachtervolging. ‘We gingen daar niet als ploeg naartoe. En in dat hele gesprek om de koppen weer bij elkaar te krijgen, heeft de chef de mission wel een rol gespeeld.’
Met Van den Hoogenband, meervoudig olympisch kampioen in het mondiaal belangrijke zwemmen, aan zijn zijde merkte Cats een verschil. ‘Als ik met Pieter binnenkwam, kon ik aan de kant, iedereen keek naar hem.’ Schaatsen is als sport veel kleiner, maar ook Wüst kan eventueel deuren laten openen, denkt Cats. ‘Toen we het IOC onlangs vertelden wie de opvolger van Pieter wordt, zeiden ze: oeh, dat is een heel mooie opvolgster.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant