Met zijn tekeningen werd Robbert Das (97) een begrip in de watersportwereld. Hij ging dan ook zeer grondig te werk. Als het moest, stapte hij op het vliegtuig om een schip met eigen ogen te kunnen bekijken.
Nooit heeft de toekomst er mooier uitgezien dan in het werk van de gebroeders Rudolf en Robbert Das. Vanaf de jaren vijftig verwierven de technisch illustratoren wereldfaam met hun gedetailleerde driedimensionale tekeningen van auto’s, vliegtuigen en schepen in een utopische wereld, met een glansrol voor de moderne technologie.
Die tekeningen hadden niet zelden een voorspellende waarde. Zo voorzagen de broers in de jaren tachtig reeds de komst van een pols-tv-telefoon waarmee mensen over de hele wereld contact met elkaar konden houden. Telecommunicatie, was hun vaste overtuiging, zou de eenheid bevorderen en een einde maken aan angst en terreur.
Dat laatste heeft de tweeling zelf niet meer mogen meemaken. Rudolf overleed in 2020. ‘Dat was al een gigantische klap voor Robbert’, vertelt Monique Tweehuijsen over haar in mei op 97-jarige leeftijd gestorven stiefvader. ‘Kort daarop stierf ook mijn moeder. Daarna was hij eigenlijk wel klaar met het leven en ging het snel bergafwaarts.’
De broers Das werden in 1929 in Haarlem geboren als kinderen van de eigenaar van een meubelzaak. Onafscheidelijk doorliepen ze samen de hbs waar hun bijzondere tekentalent voor het eerst opviel. Daarna volgde een studie luchtvaarttechniek die voortijdig werd afgebroken wegens, zoals ze dat zelf noemden, hoogoplopende eigenwijsheid.
Rudolf en Robbert werden in één klap beroemd toen ze in 1952 in een Zwitsers tijdschrift een opengewerkte tekening publiceerden van een Engelse jachtstraaljager. De Supermarine Swift was een militair geheim, maar aan de hand van foto’s en vakliteratuur wisten de broers toch een zeer getrouw beeld van het toestel te geven.
Daarmee begon voor de broers een lange carrière als technisch illustrator, ontwerper, futuroloog en schrijver. Ze publiceerden in internationale tijdschriften, brachten boeken uit en deden commercieel werk voor bedrijven. De twee werkten aanvankelijk letterlijk samen aan de tekentafel, waarbij ze naar elkaar toe tekenden.
Dat veranderde toen Robbert in de jaren zeventig naar het zuiden van Frankrijk verhuisde. Waar Rudolf zijn voorliefde voor stedenbouw en architectuur volgde, stortte Robbert zich op de scheepvaart en de watersport. Zelf een fervent zeezeiler, maakte hij tekeningen van historische schepen en toekomstige zeiljachten die via bladen in binnen- en buitenland hun weg naar de liefhebber vonden.
Het werk maakte Das tot een begrip in de wereld van de watersport, vertelt conservator Isaäc Vogelsang van Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. ‘Hij was enorm populair onder zeilers. Zijn tekeningen werden vaak afgedrukt als centerfold in de tijdschriften, zodat de lezer die thuis aan de muur kon hangen.’
Voor de Waterkampioen maakte Das in de jaren negentig een serie verhalen en tekeningen over zeilers die als eersten de oceaan waren overgestoken. Ook hiervoor ging de maker zeer grondig te werk. Hij bestudeerde boeken, documentatie en foto’s, maar stapte ook op het vliegtuig om een bijzonder schip op te zoeken aan de andere kant van de wereld.
Het Scheepvaartmuseum wijdde in 2023 een tentoonstelling aan het nautisch werk van Das. Aanleiding was de aankoop van een dertigtal tekeningen die sindsdien deel uitmaken van de collectie. Vogelsang: ‘Bijzonder is ook dat Das tot op het laatst met de hand bleef tekenen. Van de computer wilde hij niets weten.’
Zijn laatste jaren sleet Das in een verpleeghuis. Hij was er na twee opeenvolgende beroerten slecht aan toe, vertelt Tweehuijsen die haar stiefvader tot op het eind bijstond. ‘Tot het voeren van een gesprek was hij eigenlijk niet meer in staat. Alleen als je over zijn werk begon, wist hij zich nog van alles te herinneren. Dan leefde hij helemaal op.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Source: Volkskrant