Archeologen hebben het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland ontdekt in Nijmegen. Er zijn tienduizenden vondsten gedaan op de plek waar ooit de stad Ulpia Noviomagus lag. Volgens hoofdonderzoeker Erik Verhelst werd vanuit Rome "veel geld in Nijmegen gepompt".
Met zijn oppervlakte van minimaal 4.900 vierkante meter was het gehele badhuiscomplex zeker twee keer zo groot als de eerder onderzochte publieke badhuizen - zogenoemde thermen. Daarbij gaat het om de badhuizen in Forum Hadriani (Voorburg) en Coriovallum (Heerlen).
"Het is niet gek dat het in Nijmegen is natuurlijk", vertelt Verhelst aan NU.nl. "Een grote stad als Ulpia Noviomagus had natuurlijk een badhuis, maar die hadden we nog niet gevonden. Al waren er wel al vermoedens bij de vondst in 1992."
Een klein deel van het complex werd ontdekt in 1992 bij de uitbreiding van de Honigfabriek. Omdat in het gebied Waalfront nieuwbouw zal verrijzen, werd de omgeving vanaf september grondig doorzocht. De opgravingen van onderzoekbureaus RAAP en BAAC lopen tot en met juli.
Dat er sprake is van het grootste badhuiscomplex ontdekten ze "kort geleden", zegt Verhelst. "Het is groot en heel diep, we zitten nu al op 5 tot 6 meter onder de grond. En we moeten nog een stuk dieper ook."
De archeologen vonden bouwwerken zoals luxueuze stadswoningen en een toren. Daarnaast troffen ze benen haarspeldnaalden, zegelringen, munten en een bronzen buste van de Romeinse wijngod Bacchus aan. Die diende oorspronkelijk als onderdeel van een schenkkan of meubel en kreeg later een ringetje om haar te gebruiken aan een weegschaal.
Grote delen van de waterafvoerkanalen en vloeren zijn nog intact. Zo ook de betonnen vloer met daarop bakstenen pijlertjes van een hypocaustum, het Romeinse vloerverwarmingssysteem.
Er zijn ook kostbare bouwmaterialen. Zo waren er marmeren binnenwanden en natuurstenen vloeren. "Dat marmer kan afkomstig zijn uit bijvoorbeeld Turkije of Frankrijk. Het is zeker dat dat van ver is aangevoerd", zegt Verhelst. Ulpia Noviomagus, dat ongeveer werd gesticht in het jaar 70, kreeg in het jaar 100 stadsrechten. "Toen is er veel geld uit Rome gepompt in Nijmegen."
Uit de opgravingen blijkt dat dit deel van de stad tot ver in de derde eeuw na Christus volop in gebruik is gebleven. Zo zijn er veel munten gevonden van keizer Postumus (260-269 na Christus), en zijn directe voorgangers en opvolgers. Munten uit deze tijd zijn in de rest van de Romeinse stad nauwelijks gevonden. Het complex is in de middeleeuwen en daarna gebruikt als steengroeve, waardoor veel muren gesloopt zijn.
Twee stenen funderingen zijn nog tot 2 meter hoog overeind gebleven. Deze behoren tot het best bewaarde Romeinse muurwerk van Nijmegen. Ze worden ter plaatse behouden en er zijn plannen om de muren zichtbaar te maken onder de nieuwbouw. Op de plek van de opgraving komt de komende jaren een nieuwe woonwijk.
Verhelst benadrukt ten slotte dat het niet om het grootste badhuis gaat, maar om het grootste badhuiscomplex. Het is nog onduidelijk of alle delen tegelijkertijd in gebruik waren. "We weten niet of het steeds groter werd, of dat er daarnaast is bijgebouwd."
Source: Nu.nl algemeen