is publicist.
‘Wat ga je doen als je kind straks het huis uitgaat?’ Die vraag krijg ik de laatste tijd steeds vaker. ‘Je kunt toch niet altijd blijven zorgen?’ En daarna, met een zucht die ik inmiddels goed herken: ‘Weet je eigenlijk wel hoe lang de wachtlijsten zijn voor begeleid wonen?’
Ja, dat weet ik.
Mijn kind, dat een beperking heeft, heeft later een plek nodig waar professionele begeleiding beschikbaar is. Maar ik wil hem niet laten wonen op een plek waar hij misschien ongelukkig wordt of voortdurend overstuur raakt door het gedrag van andere bewoners. Omdat we zorg nu eenmaal zo organiseren – mensen met een beperking en gedragsstoornissen bij elkaar op een kluitje, netjes ondergebracht in een voorziening.
Maar juist bij autisme zijn rust, ruimte en een prikkelarme omgeving helend.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik geloof veel meer in een grotere gemeenschap om iemand met een beperking heen: buren die elkaar kennen, oprecht betrokken mensen die niet allemaal zorgprofessional hoeven te zijn, en ouders die dichtbij kunnen blijven zonder tot hun laatste adem de hoofdverantwoordelijke te zijn. Want een ouder klokt niet in en uit. Een ouder zorgt omdat liefde geen werktijden kent.
Er zijn uiteraard prachtige voorbeelden van ouders die samen een woonvorm opzetten. Maar makkelijk is het niet. Je hebt een lange adem nodig, juridische kennis, financiële creativiteit en een bijna bovenmenselijk incasseringsvermogen om goedbedoelde maar verlammende en frustrerende bureaucratie het hoofd te bieden.
Mijn guilty pleasure zijn vlogs van mensen die zijn vertrokken naar een idyllisch dorpje in Italië, Spanje of Frankrijk, daar een bouwval opknapten, een moestuintje aanlegden en een gastenverblijf begonnen. La dolce vita. In ons geval onbereikbaar, vrees ik.
Maar soms bekruipt mij een utopisch idee: wat als je zoiets niet alleen voor jezelf doet, maar voor een inclusieve gemeenschap waarin mensen met een beperking ook kunnen leven?
Ik stel me een schilderachtig dorp voor. Bijvoorbeeld in Toscane, waar een aantal dorpen door vergrijzing en leegstand zo wanhopig zijn dat ze nieuwkomers met subsidie naar hun hemelse omgeving lokken. Waarom bouwen we in zo’n dorpje niet een gemeenschap waar mensen met en zonder beperking door elkaar wonen? Waar bewoners en bezoekers samen eten, tuinieren, klussen, wandelen, koken, dansen, muziek maken en zich aan landschap en natuur laven. Kortom, het leven vieren.
Een moestuin, een restaurant, een agriturismo, ateliers, inclusieve dagbesteding die wezenlijk iets bijdraagt; ideeën te over. Zorg is er een vanzelfsprekend onderdeel van samenleven als je hier verblijft. Een plek waar mensen wonen, permanent of tijdelijk, met een dierbare die zorg nodig heeft.
Maar daarnaast biedt het ook onderdak aan global nomads, kunstenaars, schrijvers, creatief ondernemers, pensionado’s of boeren, of wie dan ook behoefte heeft aan wat meer gemeenschap om zich heen. Mensen die weten dat zorgen voor elkaar voldoening, vreugde en betekenis geeft. En dat zorgen betekent dat ook jij soms kwetsbaar mag zijn, dat er voor jou ook gezorgd wordt als het nodig is.
Bestaat zoiets al? Een beetje. L’Arche is een in Frankrijk opgerichte internationale organisatie die woonplekken realiseert voor mensen met en zonder verstandelijke beperking, vanuit het idee dat samenleven waarde heeft. In Nederland zijn er initiatieven zoals Woonzorggemeenschap Puur Natuur, waar inclusie, natuur en gemeenschapsvorming centraal staan.
Mijn droom is niet eenvoudig. De vragen buitelen over elkaar heen. Kan zorg vanuit Nederland worden georganiseerd als iemand in het buitenland woont? Welke Europese regels gelden er? Hoe regel je toezicht, continuïteit, eigenaarschap, kwaliteit, veiligheid en zeggenschap? En hoe voorkom je dat het een enclave wordt voor rijke dromers, in plaats van een echte gemeenschap waarin ook kwetsbare mensen duurzaam kunnen wonen en goed kunnen leven?
Hopelijk staat er een zorgondernemer op die wil onderzoeken hoe zoiets misschien wél kan. Die luistert naar ouders die vinden dat hun kwetsbare volwassen kind recht heeft op geluk. En dat is eerlijk gezegd meer dan een kamer, een indicatie en een begeleider die na acht uur weer naar huis gaat. In mijn utopische dorpje gaan goede zorg en het goede leven hand in hand.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant