Een ezelopvang in Baarle-Nassau verwelkomde begin dit jaar 49 ezels uit Gaza en Israël. De dierenliefhebbers menen hun plicht te doen. Maar een kinderarts en Palestijnse stemmen vragen zich af waarom diezelfde empathie niet geldt voor kinderen die medische zorg nodig hebben.
In een diepgroen Brabants veld, vlak bij de Belgische grens, graast ezel Sjaak. Sjaak komt hier niet vandaan: hij komt uit Gaza. Israëlische soldaten haalden hem daar weg, waarna hij in een ezelopvang in Tel Aviv terechtkwam.
Het verhaal van zijn verhuizing naar Nederland begint met een filmpje op Facebook dat Marlhene Mouws (55) niet af kon kijken, zo gruwelijk vond ze het. Een ezel – niet Sjaak – was vastgebonden aan een boom en werd door vier man met zwepen geslagen.
Mouws, toen al eigenaar van een bescheiden ezelopvang met 18 ezels in Baarle-Nassau, stuurde een mail naar Starting Over Sanctuary (SOS), de Israëlische ezelopvang die het filmpje verspreidde. ‘Ik wil jullie helpen.’ Zes maanden later stonden er 49 ezels – ‘vooral uit Israël’, zegt Mouws, maar ook uit Gaza – in haar weide.
SOS stuurt vaker ezels naar Europa. Hun opvang, de grootste van Israël, puilt namelijk uit. De ngo koopt op grote schaal ezels van eigenaren die de dieren mishandelen of gebruiken als werkdier. Sinds 2023 vangt SOS ook dieren op die Israëlische soldaten meenemen uit Gaza.
Een ‘ezel-luchtbrug’ naar Europa kan volgens SOS de druk op de opvang verlichten. Sinds 2022 vliegt er meerdere keren per jaar een vrachtvliegtuig met vijftig ezels van Israël naar Luik. Vanuit daar worden ze naar tijdelijke opvangplaatsen gebracht, zoals Baarle-Nassau, totdat er een nieuwe eigenaar is gevonden. Meer dan zeshonderd ezels kwamen al via deze ‘Donkey Flights’ naar Europa.
In een huiskamerachtige ruimte achterin de stal in Baarle-Nassau leggen twee vrijwilligers bevroren broodjes, kaas en vleeswaren op tafel. De stal is schoon, er ligt een hoop vers hooi, en dus mogen ze lunchen. De ezels (het team noemt ze ‘Israëli’tjes en Gaza’tjes’) staan nu nog in de wei, maar mogen na de lunch de stal weer in, en dan de rest van de dag vrij rondlopen.
De makkelijke aanpak, noemt Mouws het, en de enige manier waarop ze de groei van 18 naar bijna 70 ezels aankan. Ze had haar opvang pas anderhalf jaar toen de lichting uit Israël kwam. Daarvoor werkte ze lang in de zorg. ‘Daar was het vaak huilen in de auto naar huis. In twintig minuten iemand douchen en in bed leggen, dat kon ik niet.’
Hoe het idee van een ezelopvang precies tot haar kwam, kan ze niet zeggen; ze ‘had nog nooit voor een ezel gezorgd’. Maar iets aan hun ‘lompe uiterlijk’ en ‘grappige karakter’ trok haar. Ze liet zich omscholen, en de liefde bleek blijvend. ‘Als je eenmaal ezels kent, dan wil je niet anders.’
De ezels uit Israël en Gaza worden bij Mouws vooral ‘gesocialiseerd’, nadat ze in Israël al fysiek herstelden. ‘Het zijn echte kuddedieren, maar zij kennen dat niet. Ze zijn altijd werktuig geweest.’ Hier leren de ezels elkaar kennen, en worden ze door vrijwilligers overladen met knuffels en aaien.
Door vrijwilliger Ursula (‘Urske’) Gorter (57) bijvoorbeeld, die achterin de stal aan haar tweede broodje kaas begint, en vandaag een ezeltrui draagt. Thuis liggen nog ezelsloffen en een ezeltrainingsbroek. Ze heeft zelfs een ezeltattoo. ‘Ezels voelen ook zo goed aan hoe het met jou gaat. Alle liefde die je geeft, krijg je terug.’
De moeite die wordt gedaan om ezels uit Gaza te ‘redden’ roept bij sommigen ongemak op. ‘Ik gun ezels uiteraard ook een fijne plek, maar dat zij wel gemakkelijk naar Nederland kunnen komen en kinderen niet is bizar’, zei Lissy de Ridder, kinderarts bij het Leids Universitair Medisch Centrum, in maart tegen het AD.
Zij verwees naar de weigering van het kabinet om meer dan een handvol evacuees uit Gaza, waaronder kinderen, toe te laten voor medische hulp. Zo’n toelating vraagt om een uitzondering op het immigratiebeleid, en dus een politiek besluit. Aan het toelaten van dieren komt het kabinet echter niet te pas. Dat is vooral een administratief proces, dat onder andere door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit wordt gecontroleerd.
Palestijnse stemmen vinden daarnaast dat het meenemen van ezels door Israëlische soldaten wegens ‘verwaarlozing’ getuigt van dubbele standaarden. Hoe kan je in Gaza goed voor een ezel zorgen als er geen voedsel, water en medicijnen zijn, schreef econoom Ahmed Najar in de Israëlische krant Haaretz. Hij noemt ezels een overlevings- en vervoermiddel dat (oudere) Gazanen gebruiken om te vluchten, of om water te verplaatsen naar gebombardeerde gebieden.
Voor Mouws in Baarle-Nassau voelen deze discussies ver weg. ‘Het is allemaal verschrikkelijk. Maar wij zijn een ezelopvang, en vangen ezels op. Iets anders kunnen we niet doen.’
Tientallen paren ezelsoren richten zich op wanneer Mouws, een peuk in de hand, het hek dat stal en wei scheidt, openzet. Ze loopt de ezels tegemoet, geeft duwtjes richting de stal. Ze wijst op striemen van tuigjes op neuzen, gespleten oren, een witte ezel die zwart ziet van de littekens.
Zo vol zal de wei zelden nog zijn. De eerste ezels van SOS hebben al een nieuw onderkomen. De komende dagen vertrekken er meer, naar Finland, Duitsland, Frankrijk. ‘Altijd moeilijk’, zegt Mouws.
Maar SOS heeft de nieuwe onderkomens gescreend en voorwaarden gesteld: nooit mogen ze een kar trekken, nooit mag iemand op ze rijden. Die gedachte stelt Mouws gerust. Voor de volgende ‘Donkey Flight’ heeft ze zich al opgegeven. ‘Ik vind het een eer dat wij dit mogen doen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant