De El Niño waarvoor meteorologen al maanden waarschuwen, is officieel een feit. Dat heeft de Amerikaanse klimaatdienst NOAA bekendgemaakt. Het Rode Kruis legt intussen extra voorraden aan. El Niño kan leiden tot droogtes, overstromingen en hongersnoden in toch al kwetsbare gebieden rond de evenaar.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
De nieuwste prognose van de Amerikaanse meteorologische dienst NOAA is opvallend pessimistischer dan de voorgaande: het risico dat El Niño in de loop van dit jaar uitgroeit tot een ‘super-El Niño’ is nu twee op drie. Twee weken geleden achtte NOAA die kans nog één op drie. Diverse rekenmodellen voorzien zelfs een El Niño die het vorige record uit de recente geschiedenis (de El Niño van 1982-1983) ruimschoots verbreekt.
Bij het verschijnsel El Niño zwakt de passaatwind van Zuid-Amerika richting Australië af, waarna zich bij Zuid-Amerika warm water ophoopt. Het gevolg: wereldwijde omslagen in weerpatronen, met meer droogte in Azië, Indonesië, Australië, Zuid-Afrika en Midden-Amerika, en juist meer regen in Oost-Afrika, Oost-Azië en de zuidelijke staten van de VS.
In Europa is er geen aantoonbare invloed van de El Niño op het weer, al zijn er aanwijzingen dat het weerpatroon kan zorgen voor meer zomerhitte in Zuid-Europa. Wel kan de El Niño er voelbaar worden, omdat vooral koffie en cacao gevoelig zijn voor weersinvloeden.
In elk geval duwt El Niño de wereldtemperatuur tijdelijk verder omhoog. Met name volgend jaar en komende winter zal dat zichtbaar worden in de statistieken, verwachten kenners.
Het Rode Kruis slaat intussen groot alarm. El Niño kan immers zorgen voor mislukte oogsten in Afrika, droogte in het Midden-Oosten en droogtes én overstromingen in landen zoals Bangladesh en Somalië. ‘Droogte zorgt voor mislukte oogsten en drijft voedselprijzen verder op, die al hoog zijn door dure brandstof en kunstmest’, aldus directeur Harm Goossens van het Nederlandse Rode Kruis, in een vooraf opgestelde verklaring.
De organisatie bereidt zich dan ook voor op heftige tijden, door nu al hulpgoederen zoals voedsel en water naar risicogebieden te brengen en bijvoorbeeld droogtebestendige zaden uit te delen onder plaatselijke boeren. Ook bereidt het Rode Kruis zich voor op evacuaties uit overstromingsgebieden. ‘De grootste winst zit in voorbereiding’, aldus Goossens.
El Niño’s worden gemeten in graden: hoeveel wijkt de zeewatertemperatuur bij Chili af van het gemiddelde? Boven een halve graad is er sprake van een El Niño, van een zeer sterke ofwel ‘super-El Niño’ is sprake vanaf 2 graden Celsius.
Volgens de laatste berekeningen is er inmiddels een kans van 90 procent dat de El Niño komende winter in elk geval boven de 1,5 graad komt, en 63 procent kans dat ook de 2 graden wordt gepasseerd. Een enkel model komt zelfs uit op een El Niño van 3 graden, ongekend hoog.
Records breekt de zeewatertemperatuur bij Chili overigens nu al. Het zeeoppervlak komt momenteel op zo’n 29,3 graden, bijna twee graden warmer dan normaal en haast een volle graad warmer dan het record. ‘El Niño zal olie op de al brandende wereld gieten’, waarschuwde secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties eerder deze maand.
The Nino 3.4 sea-surface temperature (SST) just set a new record daily high for the 16th day in a row.
The current Nino 3.4 SST is higher than any day of any year on record, with the exception of a few days late in 2015 at the start of the last super El Nino.
Stay tuned! pic.twitter.com/Gcys6OYh5j
Experts zijn intussen vooral bezorgd over de oogst van basisgewassen zoals rijst. Bij de vorige zware El Niño, in 2015-2016, braken er onder meer voedselrellen uit in Azië omdat de rijstoogst mislukte. ‘De gevolgen trekken door het hele voedselsysteem’, zegt klimaatwetenschapper Weston Anderson van de Universiteit van Maryland in het Britse blad New Scientist. ‘Onze zorg is dat mogelijke moessontekorten leiden tot lagere rijstproductie.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant