In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Met deze week: de balanceeract van PRO-Kamerlid Marjolijn Moorman.
Hoe moet je je positioneren als je net geen partijleider bent geworden, je dat wel graag wil, maar dat voorlopig niet zal worden?
Dat is best een dilemma. Als je zegt dat je het graag wilt, ben je een bedreiging voor de zittende machthebbers. Je straalt bovendien geen eenheid uit.
Wanneer je zegt dat je die ambitie totaal niet hebt, komt die uitspraak als een boomerang terug op het moment dat je toch kandidaat bent en tast dat je geloofwaardigheid aan.
Het gaat hier over Marjolijn Moorman. De vicefractievoorzitter van Progressief Nederland, kortweg PRO, balanceert al sinds zij eind vorig jaar in de Kamer kwam tussen net niet en net wel uitspreken dat je partijleider wilt worden.
Overigens kan Moorman hier zelf niet zoveel aan doen. Zij werd in 2023 door de partijtop gevraagd om de kar te trekken van wat toen nog GroenLinks-PvdA heette. Het werd uiteindelijk Frans Timmermans.
Tussen Timmermans en Moorman was de relatie achter de schermen gespannen. In ieder geval vanuit Timmermans. Hij zag Moorman als een bedreiging, zo is te lezen in Een links verhaal, het boek van parlementair journalist Coen van de Ven.
Naar buiten toe was Timmermans hier laconiek over. Hij zei in een interview met NU.nl dat de ambitie van Moorman (en toen ook van Klaver) "heel gezond en vanuit hun perspectief ook logisch" was. "Er zijn nog wel meer mensen die denken partijleider te kunnen worden", zei Timmermans. Hij wilde niet zeggen wie.
Terug naar Moorman. Want Timmermans trad uiteindelijk af na de teleurstellende verkiezingsuitslag van oktober vorig jaar. Niet Moormans, maar Klaver werd daarna uiteindelijk door de fractie gekozen als partijleider.
Destijds hoorde ik via informele kanalen uit de partij dat Klaver dat in ieder geval tot de gemeenteraadsverkiezingen zou blijven. Daarna zou men wel verder zien.
Toen ik Klaver op de dag dat hij door de fractie naar voren was geschoven daar naar vroeg, kreeg ik direct een appje van de woordvoerder om mij op "een feitelijke correctie" te wijzen.
Klaver, zo werd mij duidelijk gemaakt, zou niet sowieso tot de gemeenteraadsverkiezingen partijleider blijven, maar zeker ook tot de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Tegen die tijd kiezen de leden dan een lijsttrekker.
Een einddatum op iemand plakken, is een handige politieke truc.
Moorman legde zich neer bij de uitslag. Zij kon ook niet anders. Wat zij wel kon doen, en ook deed, is voorzichtig met een einddatum spelen. "Wat is langetermijn?", vroeg ze zich ogenschijnlijk achteloos af toen haar werd gevraagd of Klaver nu voor langere tijd partijleider zou blijven. Dat was tijdens het persmoment begin november vorig jaar toen Klaver partijleider werd.
"We maken nu een keuze", zei ze over zijn leiderschap. "En dat is nu het beste om te doen." Let op het gebruik van het woordje 'nu'.
Klaver is al weer een tijdje het vertrouwde gezicht van de partij. Zaterdag mocht hij bij de officiele geboorte van Progressief Nederland, kortweg PRO, als partijleider de massaal toegestroomde leden toespreken.
Daarvoor speelde zich een interessant tafereel af bij het podium. (Oud-)partijprominenten zitten op de eerste rij, Klaver stond ervoor, precies goed voor de toegestroomde camera's. Omringd door avtieve partijgenoten, onder wie Moorman. Ze zit nog steeds dicht tegen het partijleiderschap aan, leek ze ermee te willen zeggen.
Klaver mijmerde in zijn toespraak over de grootste worden bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Hij liet er geen twijfel over bestaan dat hij dan nog partijleider is.
Moorman bleef nadat Timmermans partijleider werd in 2023 in Amsterdam, waar zij partijleider was, en maakte daar haar tweede termijn als wethouder af. Zij wist daarom precies wanneer haar tijd als Amsterdams politicus zou eindigen.
"Op een gegeven moment moet je in een democratie ook weer plek maken", zei Moorman na Klavers persconferentie in november. "Je mag nooit het idee krijgen dat die plek van jou is en dat het om jou draait. Het is geleende macht. Je moet ook weer ruimte maken."
Ik dacht toen dat Moorman het principe van de lokale politiek uitlegde. Vorige week dacht ik opeens: had ze het misschien ook een beetje tegen Klaver?
Oud-D66-minister Wouter Koolmees bij het coronaverhoor:
"Als u mijn stem hoort breken, dan komt dat niet doordat ik emotioneel ben, maar omdat ik hard heb gegild afgelopen weekend"
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen