Nederlanders zijn steeds minder geïnteresseerd in nieuws, gebruiken het minder én hebben er ook minder vertrouwen in. Dat blijkt uit de jaarlijkse Digital News Report Nederland, dat trends over de jaren in kaart brengt en de informatie vergelijkt met die van andere landen.
De afname in interesse, gebruik en vertrouwen is zichtbaar in alle leeftijdsgroepen, maar vooral onder 18- tot 34-jarigen. In 2018 had 61 procent van de Nederlanders nog (zeer) veel interesse in nieuws, in 2026 is dit gedaald tot 45 procent. De groep die (helemaal) geen interesse in nieuws heeft, nam toe van 4 naar 14 procent.
Dat mensen daardoor minder goed op de hoogte zijn van wat er in de wereld gebeurt, noemt het Commissariaat voor de Media "zorgelijk". "Goed geïnformeerde burgers zijn immers essentieel voor onze democratie."
Voor 33 procent van de jongeren zijn sociale media, waaronder Facebook, Instagram, YouTube en TikTok, in toenemende mate een belangrijke nieuwsbron. Dat was in 2018 nog 20 procent. Met die toename groeien ook de zorgen over mis- en desinformatie online. 51 procent van de Nederlanders maakt zich zorgen.
Het Commissariaat voor de Media roept nieuwsorganisaties op beter aan te sluiten bij de behoeften van jongeren om hun nieuwsinteresse te vergroten. Jongeren blijken nieuws wel te volgen als het herkenbaar, begrijpelijk en toegankelijk wordt aangeboden.
Daarnaast pleit de mediatoezichthouder voor strengere Europese regels voor grote platforms als Google en Meta, zodat betrouwbaar nieuws beter zichtbaar wordt in algoritmische feeds. Daarnaast moeten gebruikers meer controle krijgen over de inhoud die ze te zien krijgen en moeten de effecten van algoritmes op nieuwsgebruik en democratie beter worden onderzocht.
Als het gaat om het vertrouwen in nieuws en waardering voor journalisten scoort Nederland internationaal nog steeds relatief hoog. Ons land staat op de tweede plek, onder Noorwegen. Desondanks is er een kleine maar groeiende groep Nederlanders die nieuwsmedia steeds meer wantrouwt. 21 procent van de Nederlanders heeft (helemaal) geen vertrouwen in het nieuws. Dat is een flinke toename ten opzichte van 2018, toen 11 procent (helemaal) geen vertrouwen in het nieuws had.
Om het vertrouwen te vergroten, zet het Commissariaat voor de Media zich in voor een pluriform en onafhankelijk nieuwsaanbod, onder meer via algoritmes die diversiteit bevorderen en door betrouwbaar nieuws beter vindbaar te maken. Het rapport benadrukt dat overheid, nieuwssector en toezichthouders samen actie moeten ondernemen om het vertrouwen in nieuws en het nieuwsgebruik te versterken.
Zo adviseert de mediatoezichthouder nieuwsorganisaties transparanter te zijn over hoe nieuws tot stand komt, omdat dat het vertrouwen van het publiek vergroot. Ook moet duidelijker onderscheid worden gemaakt tussen nieuws en opinie en moet op sociale media beter zichtbaar zijn of de informatie afkomstig is van betrouwbare, geverifieerde bronnen.
Het Commissariaat voor de Media doet, samen met het Reuters Institute for the Study of Journalism, sinds 2018 onderzoek naar hoe Nederlanders van achttien jaar en ouder zich informeren, wat hun informatiebehoeften zijn en hoe ze over de journalistieke media in ons land denken. Het onderzoek wordt uitgevoerd in 48 landen wereldwijd.
Source: Nu.nl algemeen