Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
De beelden van Elon Musk bij de beursgang van SpaceX zijn om meer redenen niet om aan te zien. Zijn wit superioriteitsdenken. Zijn eigendom en radicalisering van het machtigste medium. Zijn nazigroet. Steun aan Europees extreemrechts. Sloop van de Amerikaanse overheid – inclusief Usaid waardoor mensen sterven. Zijn band met Poetin – ze zouden regelmatig bellen, en papa Musk was vorige week te gast in Sint Petersburg. Zijn strakgetrokken volle voorhoofd met playmobilhaar. Zijn kolonisatie van het heelal. De biljonair – met rijkdom gelijk aan het totale vermogen van de 38 procent armsten ter wereld: hoezo mag een mens duizend miljard hebben? Maar er is één ding dat steekt.
Musk voor een scherm met de aarde, gezien uit de ruimte. Musk tussen sterren, satellieten om zijn hoofd en natuurlijk Musk voor de machtige fallus van zijn opstijgende raket. In deze maniakale psycho zit meer energie dan in alle Europese regeringsleiders bij elkaar.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
SpaceX boekte zonder een cent winst de grootste beursgang ooit. Omdat beleggers in hem geloven. Het is zijn geestdrift, zijn drift, zijn grote dromen en innovatiedrang, samen met zijn viriliteit en het vermogen om toptalent aan zich te binden, waar Europa met van afgunst druipend venijn naar zou moeten kijken.
Maar nee, Europa heeft zo zijn eigen stijl. Terwijl het in innovatie, soevereiniteit en defensie geen dag mag verliezen, want de achterstand op de VS en China moet worden ingelopen, sneuvelde vorige week het Future Combat Air System. Europa’s eigen gevechtsvlieger, een gezamenlijk project waar 100 miljard euro voor is gereserveerd, stukgelopen op Franse hanerigheid. Ofwel op de vraag: wie is de baas?
De Franse Dassault-topman weigerde de leiding en intellectuele eigendomsrechten te delen. Reddingspogingen van Merz en Macron mislukten. Dus trokken de Duitsers zich naar Duitsland terug. Meer nog dan de noodzaak een Europees alternatief voor de F-35 te bouwen, moest dit project demonstreren dat Frankrijk en Duitsland de boezemkamers van de Europese defensie kunnen zijn. Right.
En het geld was er. Terwijl dat voor de meeste Europese innovatie de bottleneck is: investeringskapitaal. Aan hoogtechnologische uitvindingen geen gebrek, maar start-ups en scale-ups vinden niet het geld om te groeien. Waardoor succesvolle bedrijven de oceaan overgaan.
Europa heeft een eigen Meta, X, satellieten en raketten nodig. Vermogen zat. Alleen wordt het nauwelijks in de eigen economie, industrie, infrastructuur en defensie geïnvesteerd. In Europa staat 10 biljoen (tien keer Musks vermogen) stil op spaarrekeningen. Daarnaast beleggen rijke Europeanen graag in Amerikaanse big tech. De groeiende groep rijken benadeelt zo op twee manieren het eigen land.
Zij financieren de economie van Trump en Musk. En in plaats van te ondernemen zijn ze op grote schaal gaan rentenieren: leven van de opbrengst van hun (rap stijgend) vermogen. Het Centraal Planbureau haalde ongekend hard uit naar de politiek die dat bevordert in zijn rapport De hoogste bomen vangen minder wind. De rijkste huishoudens betalen relatief veel minder belasting dan middengroepen.
‘Jansalie is terug’, schreef Michael Persson in deze krant. Alleen zit jansalie in deze eeuw met een Moët & Chandon in zijn Zwitserse chalet. Een luxe waarvoor ‘de hardwerkende Nederlander’ betaalt.
Als de overheid dat wil, kan geld in Nederland werken voor de toekomst van Nederland en Europa. Dat vraagt industriepolitiek door een sterke staat – die staat is niet groter, maar activerend. Dat vraagt denken vanuit het continent in europatriottisme. Met Europese industriepolitiek, een Europese kapitaalmarkt en investeringsbank. Want als de financiële elite van het oude continent alleen nog wil rentenieren, rest Europa straks nog wat hoopjes oude stenen om tegen betaling te showen aan de Chinese en Amerikaanse toeristen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant