Sinds 2018 houdt het Commissariaat voor de Media bij hoe hoog het vertrouwen van Nederlanders is in het nieuws. Dit zijn de vier belangrijkste inzichten van de editie van 2026, die dinsdag is verschenen.
is mediaverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Zowel het vertrouwen als de interesse van Nederlanders in nieuws heeft in de metingen een dieptepunt bereikt. In 2018, toen het Digital News Report voor het eerst in Nederland uitkwam, was 61 procent van de Nederlanders nog (heel erg) geïnteresseerd in nieuws. Nu is dat nog maar 45 procent. In diezelfde periode daalde het percentage Nederlanders dat het merendeel van het nieuws vertrouwde, van 59 naar 49 procent – niet eerder was dat minder dan de helft.
Jongvolwassenen, die het nieuws vaker van sociale media halen, zijn aanmerkelijk wantrouwender. Het Commissariaat raadt de overheid aan wetten in te voeren waardoor apps als TikTok in hun tijdlijnen een prominente plek moeten geven aan journalistieke organisaties.
Overigens is het percentage Nederlanders dat nieuws vertrouwt met 49 procent nog altijd relatief hoog. In Duitsland (46 procent), België (39 procent), het Verenigd Koninkrijk (30 procent), Frankrijk (29 procent) en de Verenigde Staten (25 procent) ligt het lager. Alleen in Noorwegen (53 procent) wordt meer vertrouwen gemeten.
De NOS krijgt gemiddeld een 7,2 en is net als in voorgaande jaren de meest vertrouwde nieuwsbron. Daarna volgen persbureau ANP (6,9), RTL Nieuws (6,7) en de regionale dagbladen (6,7). De Volkskrant krijgt, net als NRC, een 6,5. Overigens wordt de Volkskrant aanmerkelijk vaker gewantrouwd door mensen die zichzelf rechts noemen (20 procent van hen), dan door linkse (7 procent).
Een reden voor het wantrouwen in het nieuws is dat veel mensen denken dat mediabedrijven bij het publiceren van nieuws worden beïnvloed door machten van buitenaf. 70 procent van de Nederlanders denkt dat overheidsfunctionarissen en politici ‘zeer veel’ of ‘enige invloed’ op het nieuws hebben. Tweederde denkt dat eigenaars van mediaorganisaties of experts zoals academici en onderzoekers het nieuws beïnvloeden. Het Commissariaat raadt nieuwsorganisaties hierom aan om opener te zijn over hun werkwijze.
Wereldwijd zijn nieuwsinfluencers – mensen die op sociale media over het nieuws praten, hoewel ze niet aan een traditionele nieuwsbron verbonden zijn – in opkomst. 42 procent van de Amerikanen volgt er minimaal een. Onder de Nederlanders is dat slechts 17 procent – van alle 48 onderzochte landen het laagste percentage. En als Nederlanders gevraagd wordt een naam te noemen, zeggen ze vaak Tim Hofman of Arjen Lubach, hoewel zij eigenlijk geen nieuwsinfluencers zijn, omdat zij verbonden zijn aan journalistieke organisaties, respectievelijk BNNVara en RTL.
Het is de nachtmerrie van nieuwsorganisaties dat mensen hun nieuws gaan verkrijgen via chatbots als ChatGPT, die voor hun antwoorden weer leunen op – al dan niet rechtmatig verkregen – krantenartikelen.
Uit het Digital News Report blijkt dat het gebruik van AI-chatbots voor nieuws inderdaad toeneemt. In 2026 zei 7 procent van de Nederlanders dat te doen, vorig jaar was dat nog 5 procent. Onder 18-34-jarigen is het dit jaar 13 procent.
‘Ze stellen vervolgvragen en vragen om samenvattingen van het nieuws’, schrijven de auteurs van het rapport. ‘Dit kan erop wijzen dat nieuws (gebracht door traditionele bronnen, red.) voor jongeren soms niet herkenbaar genoeg is en moeilijk te begrijpen is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant