is columnist voor de Volkskrant
Ongeveer een week geleden las ik in een kort nieuwsbericht dat Marjane Satrapi was overleden, de schrijfster en tekenaar van de graphicnovelserie Persepolis. Omdat ze nog maar 56 was, en ik altijd wil weten waaraan mensen overlijden, al wil ik dat eigenlijk ook niet weten, zocht ik het op. Haar familie had laten weten dat ze was overleden aan verdriet.
Ze schreven in een verklaring: ‘Marjane Satrapi is overleden aan verdriet, iets meer dan een jaar na het overlijden van Mattias Ripa, haar echtgenoot en de liefde van haar leven.’
Ik vond dit zo verdrietig, en zo poëtisch, maar vooral zo verdrietig, dat ik meteen de bundel Persepolis kocht, waarin alle vier de delen van haar beeldroman zitten. Het is misschien een van de bekendste graphicnovelseries van de wereld, en ik vond hem er altijd heel aantrekkelijk uitzien, met de mooie, scherpe zwart-wittekeningen, maar ik had hem nooit gelezen.
Want verdriet, dat zit er nogal veel in. Maar ook grappen en relativering. De serie gaat over het kleine meisje Marjane, dat wordt opgevoed in het Iran van de jaren zeventig door lieve, vooruitstrevende ouders. Na de Islamitische Revolutie in 1979 verandert het leven van het gezin; familieleden en vrienden worden bedreigd, soms gemarteld, soms vermoord. De lievelingsoom van Marjane belandt in de gevangenis, waar hij van broodkruimels een zwaantje voor haar maakt. (Bij dit stukje moest ik huilen, ook omdat ik er de soundtrack van de film Persepolis bij had opgezet, en misschien ook omdat mijn nichtje qua uiterlijk en originaliteit lijkt op de kleine Marjane in het boek.)
Het verhaal gaat verder – de tiener Marjane wordt voor haar veiligheid naar Oostenrijk gestuurd, er volgen eenzame tijden, depressies, dakloosheid, in Iran woeden oorlog, opstand en onderdrukking verder.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het mooie aan de bundel is dat je haar stijl ziet veranderen. Waar ze in het eerste boek, over haar kindertijd in Iran, toen vrouwen nog geen hoofddoeken hoefden te dragen, nog een wat rommelige stijl heeft, wordt die stijl grafischer met elk volgend boek. Op de voorkant van de bundel staan beide Marjanes afgebeeld: het kleine, nieuwsgierige meisje met rond gezicht en wijdopen ogen, en de latere, peinzende Marjane met haar ogen dicht en de kenmerkende moedervlek naast haar neus.
Sterven aan verdriet, het overkomt denk ik veel mensen, al lees je het nooit in een nieuwsbericht. Je kunt je afvragen of het verdriet door de dood van haar man kwam, of door Iran, of door hoe Marjane Satrapi nu eenmaal gebouwd was. Ze laat een prachtig werk achter waardoor we in ieder geval haar, en Iran, beter begrijpen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant