is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De Amerikaanse komiek Bob Hope noemde de bank ‘een plek waar je geld kunt lenen, als je weet aan te tonen dat je het niet nodig hebt’.
En zo werkt het in de wereld van het bankwezen. Klanten die rood staan omdat ze even extra geld nodig hebben – de wasmachine is stuk, fiets gestolen – wordt het hemd van het lijf gevraagd. De Rabobank besloot vorig jaar al nieuwe verzoeken om tijdelijk rood te mogen staan – kort rood staan heet dat formeel – veel strenger te gaan beoordelen.
Deze klanten moesten niet alleen hun inkomen melden, maar ook volledige openheid geven over hun vaste lasten. Sinds dit jaar is dat ook voor bestaande klanten ingevoerd. Die worden door iemand van de Rabobank gebeld voor een zogenoemde kredietwaardigheidstoets, waarbij allerlei – volgens sommigen nogal impertinente – vragen worden gesteld, zoals over de te betalen alimentatie, het bezit van een auto en de samenstelling van het gezin: ‘Hoeveel kinderen heeft u?’
‘We begrijpen dat dit vervelend kan zijn. Zoals gezegd is deze verandering er echter op gericht om te voorkomen dat mensen onverhoopt meer lenen dan zij kunnen terugbetalen’, aldus de bank. De bank ziet het als een vorm van zelfbescherming voor volwassenen, net zoals pubers met regels moeten worden beschermd tegen alcohol drinken en tabak kopen.
Rood staan bij een bank doet niemand voor zijn plezier; het is peperduur. Bij de Rabobank kan een verzoek worden ingediend om geoorloofd rood te staan van 275 euro, oplopend tot 2.500 euro. De rente over een negatief saldo op de betaalrekening bedraagt 11,9 procent, terwijl over een positief saldo geen rente wordt vergoed. Bij andere banken loopt het rentepercentage op tot 14 procent.
De kredietwaardigheidstoets is tamelijk bizar. Als Russische hackers of Amerikaanse Big Tech-bedrijven privégegevens van Nederlanders achterhalen, schreeuwt de politiek moord en brand. Maar als Nederlandse banken dat doen, moedigt de politiek het juist aan. Het Bureau Kredietregistratie (BKR) legt elke schuld al vast. En nu gaan de banken zelf nog een stuk verder. Ze zeggen daarbij vooruit te willen lopen op veranderende wet- en regelgeving, zoals een nieuwe Europese richtlijn consumentenkrediet (CCDII) en striktere regels voor Buy Now, Pay Later-diensten. Daarover zijn in Nederland echter nog geen knopen doorgehakt. Niettemin wil de Rabobank nu al het naadje van de kous weten.
Nederlanders die moeite hebben de touwtjes aan elkaar te knopen en zich noodgedwongen een keer in de schulden moeten steken, moeten veel meer van hun privacy opgeven dan andere Nederlanders. En dan blijft onzeker of zij de lening krijgen.
Iemand met een dikke spaarrekening kan probleemloos een krediet opnemen voor de aankoop van een Tesla of een vliegticket en een kaartje voor een WK-wedstrijd van het Nederlands elftal, zonder dat nare vragen worden gesteld.
Privacy is een exclusief recht voor de mensen met de sterkste schouders. Of voor mensen die geen krediet nodig hebben, maar lenen omdat ze er bijvoorbeeld fiscaal baat bij hebben.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant