is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
‘Hij heeft er hard voor gewerkt.’ Voor me zit een Enschedese vrouw met tranen op haar gezicht. Ze heeft me net verteld dat ze de hele winter de verwarming niet aan heeft gehad; ze is een van de 25 duizend mensen in de Twentse stad die onder het bestaansminimum leven. Ik ben voor een nieuw seizoen van Sander & De Kloof in de stad, en hoor woede over boodschappenprijzen, energieprijzen, de overheid en vooral: migratie. Zij krijgen van alles, en dat gaat ten koste van ons. Met Elon Musk, die vrijdag biljonair werd, heeft mevrouw dan weer geen probleem.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik moet denken aan de bekende cartoon van de rijkaard, de arbeider en de immigrant. De rijkaard heeft een bord vol koekjes, de arbeider heeft één koekje en de immigrant heeft geen enkel koekje. ‘Pas op dat hij niet jouw koekje pakt’, zegt de rijkaard tegen de arbeider, wijzend naar de immigrant. Het is verbluffend hoe succesvol deze strategie van de rijken heeft uitgepakt, en hoe de technologische ontwikkelingen van de afgelopen decennia het schijnbaar onmogelijk maken om de massa uit deze massapsychose te halen.
De rijken en hun vele nuttige idioten hebben de massa sinds de jaren tachtig verteld dat de economie geen ‘zero sum game’ of nulsom is. Dat wanneer de één wat krijgt, dat niet automatisch ten koste gaat van een ander. Hoewel ze dat vooral in hun eigen belang deden, om belastingverlagingen te bepleiten, en tegelijkertijd de politiek corrumpeerden en de vrije markt verstoorden, hebben ze daar in de basis gelijk in.
Toch beheerst nulsomdenken de huidige politiek. Als er meer buitenlandse studenten komen, moet dat wel ten koste gaan van de Nederlandse. Als er een initiatief is om vrouwen vooruit te helpen, moet dat wel ten koste gaan van de mannen. Enzovoorts. Uit onderzoek van Harvard blijkt dat nulsomdenken nauwelijks is gerelateerd aan politieke kleur, maar aan persoonlijke geschiedenis en omstandigheden. Mensen in grote steden, die meer concurrentie voelen met hun buren, zijn er gevoeliger voor. Net als mensen uit families die geen sociale stijging hebben ervaren.
Het grote propagandasucces van de rijken is dat zij het nulsomdenken bij grote delen van de bevolking, dat een existentiële bedreiging voor hen vormt, succesvol hebben omgeleid. Niet zij, maar de overheid en immigranten willen jouw koekje! Musks overname van Twitter moet ook in dat licht bezien worden; met dat platform in eigen handen kan hij wereldwijd de meute ophitsen tegen migranten en hen daarmee zand in de ogen strooien.
Naast het afleiden van de massa en het ondermijnen van hun denkkracht, is de onzichtbaarheid van de rijken een belangrijk element in hun succes. Er is een totale loskoppeling van rijkdom en realiteit, van geld en grond. Dat de voorvaderen van de huilende mevrouw uit Enschede wél boos waren op de rijken, kwam doordat ze wisten waar en hoe mooi de eigenaar van de textielfabriek woonde. Moderne rijken zijn ongeworteld en ongrijpbaar.
Musk wordt door een verbluffende hoeveelheid mensen als een visionair gezien, terwijl hij in werkelijkheid een koekoek is die geen bedrijven opricht, maar zich toe-eigent. Zijn krankzinnige vermogen is het resultaat van smerige spelletjes, het corrumperen van de overheid en de toe-eigening van de (publieke) ruimte. Als bondgenoot van de Amerikaanse president Trump mocht hij de Amerikaanse ontwikkelingshulp om zeep helpen; de rijkste man ter wereld zorgt er letterlijk voor dat miljoenen arme kinderen sterven. Via schermpjes zorgt hij ervoor dat de meute verslaafd is aan buitenlanderhaat. Het is gekmakend hoe makkelijk de massa te misleiden is.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant