Schrijver Lydia Rood tekende het levensverhaal van de getraumatiseerde jongere Mauti op. Hun samenwerking resulteert in een helder en invoelbaar youngadultverhaal.
We moeten jongeren via de werkelijkheid naar de literatuur trekken, betoogde Edward van de Vendel in 2006 in zijn Annie M.G. Schmidt-lezing. Die lezing vormde een pleidooi voor meer maatschappelijk engagement in de jeugd- en jongerenliteratuur en kondigde de boekenreeks Slash van uitgeverij Querido aan, waarin het waargebeurde levensverhaal van een tiener wordt opgetekend door een auteur. Het leverde al verschillende mooie romans op, zoals De gelukvinder, Latino King en Getekend.
Afgelopen jaar maakte de serie met een frisse lay-out een doorstart. Uitgangspunt is nog altijd hetzelfde: jongere en schrijver vertellen samen het verhaal. De boeken zijn daardoor een interessante categorie binnen life writing, een genre dat varieert van (auto)biografieën en memoires tot dagboeken en persoonlijke essays.
Mooie Mauti van Lydia Rood en Mauti Spruyt gaat over het criminele verleden van de getraumatiseerde Mauti. Zij wordt op een dag, ze is dan net 18, door haar stagebegeleiders naar kantoor geroepen. Ze tonen haar een foto van Mauti met een zwart balkje voor haar ogen en een krantenartikel waarin staat dat ze is veroordeeld.
Mauti beseft dat ze maar het beste eerlijk kan zijn – ontslag van haar stage betekent ook vertrekken op school en dat kan ze zich niet permitteren – en geeft toe dat ze heeft vastgezeten voor illegaal wapenbezit.
Het verhoor is een handige manier om heden en verleden met elkaar te verweven. Tegelijkertijd kun je je afvragen hoe geloofwaardig het is dat Mauti zó openhartig en gedetailleerd vertelt aan haar begeleiders. Vertrouwensissues heeft ze immers genoeg. In haar jeugd ging ze van plek naar plek: van moeder naar tante, terug naar moeder en uiteindelijk naar vader. Geen volwassene die zich om haar bekommerde: ‘Ma heeft geen zin in je. Nooit gehad ook, trouwens. Ma kreeg jou alleen om je vader een plezier te doen.’
De verlokkingen van de straat zijn groot. Wat begint met snoep en kleding jatten en met een drankje en een snuifje met vrienden, leidt tot een alcohol- en drugsverslaving en de nood aan steeds meer geld. Door haar mooie, onschuldige gezichtje komt Mauti makkelijk weg met haar diefstallen. Ze raakt serieuzer verstrikt in de criminaliteit wanneer ze in handen valt van Niek Pouw, die met zijn broer Sef een vooraanstaand duo in de Delftse onderwereld vormt. Niek palmt haar in met mooie praatjes, geld en een plek om af en toe te crashen. Hij vraagt er aanvankelijk schijnbaar onschuldige klusjes voor in ruil, maar misbruikt haar uiteindelijk seksueel en psychisch.
Lydia Rood vertelt Mauti’s verhaal helder en invoelbaar, maar kiest met de personale vertelvorm ook voor afstand. We lezen over Mauti, precies zoals zij dat zou willen. Mensen mogen immers niet te dichtbij komen. Pijnlijk én begrijpelijk is de scène waarin Mauti haar vriend Raaf afblaft als die voorstelt om te gaan samenwonen. Raaf doorziet haar, kan incasseren en richt zijn blik op de toekomst.
Maar zoveel liefde en bescherming kan Mauti niet aan. En dus schreeuwt ze dat hij maar een andere pop moet zoeken en dat ze met vele anderen naar bed is geweest. Mauti is een kreng, maar wat is het verklaarbaar dat ze zo geworden is. Een held en antiheld ineen, die mooie Mauti.
Lydia Rood en Mauti Spruyt: Mooie Mauti. Querido; 264 pagina’s; € 18,99.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant