Home

Achter luxelevens van 'kidfluencers' op sociale media gaat keerzijde schuil

Het kabinet wil niet dat kinderen nog commercieel werk doen met vlogs op sociale media. Experts zijn al langer bezorgd over het zogeheten kidfluencing. Kinderen zijn vaak een verdienmodel voor ouders en ondervinden er later negatieve gevolgen van.

De populaire vloggerfamilie Bellinga was het afgelopen jaar op wereldreis. Iedereen kon de avonturen volgen van kinderen Luan (13), Lucilla (11), Luxy (8) en Lucius (4). Van hoe ze speelgoed uitkiezen in een mall in Dubai tot hun uitje naar een waterpark op Bali.

De familie Lakap, met drie kinderen tussen zes en twaalf jaar, laat iedereen dan weer meekijken naar hun luxueuze leven in Dubai. Veel video's gaan over shoppen en eten. Ze worden soms 200.000 keer bekeken. Het kanaal Lakap Junior focust inmiddels helemaal op de kinderen, met 'challenges' zoals een hele dag eten uit de winkel van een tankstation.

Het zijn twee van de bekendste vloggerfamilies van Nederland. Maar precies aan deze praktijk, waarbij kinderen en hun ouders geld verdienen met commerciële vlogs, wil het kabinet een einde maken. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) wil het laten vallen onder kinderarbeid, stond in een Kamerbrief eerder deze week. In het najaar volgt een uitgewerkte maatregel.

De bestaande regels zijn volgens het kabinet onduidelijk, complex en lastig te handhaven. "Het is lastig achter de voordeur te kijken hoeveel uur werk in een video zit", zegt een woordvoerder van Aartsen tegen NU.nl. Volgens haar is een verbod op "bedrijfsmatig" vloggen met kinderen daarom eenvoudiger en leidt het tot minder regeldruk.

Rond de jonge influencers heerst veel onduidelijkheid. Niemand weet precies hoeveel kinderen dit werk doen, terwijl sommige van hen duizenden clicks genereren op sociale media. De Nederlandse Arbeidsinspectie zegt het fenomeen "niet volledig in kaart te hebben". Wel volgt de inspectie de belangrijkste vloggers en heeft ze ook contact met een aantal van hen.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verwijst zelf naar onderzoek uit 2024 dat 339 kinderen vond die "zoveel impact hebben dat ze interessant zijn voor commerciële samenwerkingen". Mogelijk zijn er drie- tot vierduizend accounts met een kleinere impact.

Margje Camps, die aan de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar het fenomeen, kwam uit op slechts 59 kidfluencers. Maar ze erkent dat ze lastig te vinden zijn. "Veel van hen zitten in het buitenland en maken content voor verschillende platforms", zegt ze.

Doordat de regels nu nog onduidelijk zijn, is handhaving lastig. Kinderen tot dertien jaar mogen in principe niet werken en oudere kinderen slechts een beperkt aantal uren. Voor kinderen die acteerwerk doen of muziek spelen zijn ontheffingen mogelijk. Voor kinderen die vloggen hoefde dat aanvankelijk niet.

In 2025 kondigde het vorige kabinet aan de regels te gaan aanscherpen. Ook ouders van jonge kinderen die commerciële vlogs maken, zouden een ontheffing moeten aanvragen. Maar de wijziging van die wet is nog niet ingegaan. Op dit moment is daardoor "geen effectief toezicht mogelijk", concludeerde het kabinet.

Maar ook mét een ontheffing wordt controleren lastig. De grens tussen hobby en werk is vaag. En het aantal uren dat kinderen aan hun werk besteden, is bijna niet te controleren. "Het bevindt zich allemaal in de privésfeer", zegt Camps. "Het is niet na te gaan wanneer werk begint en eindigt." Ze begrijpt dat het huidige kabinet om die reden inzet op een verbod.

De Arbeidsinspectie zou blij zijn met een verbod. Het zou in elk geval duidelijkheid scheppen. "Het ziet er allemaal heel leuk uit op beeld, maar er gaat een veel minder fijne wereld achter schuil", zegt de woordvoerder. Zo maakt de inspectie zich zorgen over kinderen die "als verdienmodel voor ouders" dienen.

Ook is er ongerustheid over wat de altijd aanwezige camera betekent voor het welzijn van de kinderen. Freek Zwanenberg, directeur van Bureau Jeugd & Media, vreest voor de langetermijngevolgen voor kinderen. "Een kind moet zich kunnen ontwikkelen terwijl het niet is blootgesteld aan de buitenwereld", zegt hij. "Wanneer je ouders je te pas en te onpas voor de camera zetten, lukt dat niet. Kinderen worden dan geacht bepaald gedrag te vertonen."

Ook zouden ze later spijt kunnen krijgen van al die filmpjes. "Op een gegeven moment komen kinderen in de puberteit, en dan krijgen ze een ander besef van privacy", zegt Zwanenberg. Hij erkent dat niet alle kidfluencers negatief zullen terugblikken op hun periode in de schijnwerpers. "Maar sommigen zullen wel degelijk het gevoel hebben dat ze gebruikt zijn door hun ouders. Dat kan dan leiden tot somberheid en depressie."

Voor gezinnen kunnen vlogs een winstgevend businessmodel zijn. De belangrijkste inkomstenbron is simpelweg het genereren van views op platforms als YouTube en TikTok. "Als je boven bepaalde waarden uitkomt, gaat YouTube je betalen voor elke view", zegt onderzoeker Camps.

Maar daar stopt het niet. Ook door producten in de kijker te zetten kunnen vloggers geld verdienen. En de grote namen hebben volgens Camps vaak een heel imperium rond hun merk gebouwd. De bekendste familie, de Bellinga's, heeft inmiddels films, boeken, merchandise en liedjes. De Lakaps hadden een tijdlang een eigen snoepwinkel.

Zwanenberg van Bureau Jeugd & Media zegt op zich voorstander te zijn van ondernemerschap bij kinderen. "Als je veertien bent en je kan goed websites bouwen, waarom zou je dat dan niet doen?", zegt hij. Maar de vlogs zijn wat hem betreft te vaak een initiatief van de ouders waar kinderen later de negatieve gevolgen van dragen. "Gezien het Wilde Westen dat het nu is, verwelkomen we alleen maar alle regels."

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next