Het was een formaliteit, maar de leden moesten het officieel nog wel goedkeuren: zaterdag stemden de GroenLinks- en PvdA-leden in de Brabanthallen voor de oprichting van Progressief Nederland (Pro). Na jaren van discussie is de samenwerking op links een feit.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Maar liefst zesduizend leden verzamelden zich zaterdag in Den Bosch voor de historische fusie op links. Tachtig jaar na de oprichting van de PvdA en 39 jaar na de fusie die leidde tot de geboorte van GroenLinks bundelen de twee linkse partijen de krachten. Van de aanwezige Groenlinksers stemde 96 procent in met de fusie en 97 procent van de PvdA’ers.
Decennialang werd er gesproken over linkse samenwerking. Van Keerpunt ’72, waar PvdA, D66 en PPR (een van de voorlopers van fusiepartij GroenLinks) een stembusakkoord sloten en met Joop den Uyl een linkse premier leverden, tot 2006, toen Femke Halsema (GroenLinks) en Jan Marijnissen (SP) een tevergeefse poging deden Wouter Bos (PvdA) ertoe te verleiden elkaar vast te houden in de formatie.
Er waren toenaderingspogingen in 2011 met Job Cohen (PvdA) en Jolande Sap (GroenLinks), maar het bleef bij een flirt. Concreter werden Diederik Samsom (PvdA) en Bram van Ojik (GroenLinks) die in 2014 met elkaar de afspraak maakten hun fracties na de verkiezingen te laten fuseren. Na de leiderschapswissel bij GroenLinks gingen de plannen weer de koelkast in. GroenLinks-voorman Jesse Klaver wilde het op eigen kracht proberen.
Zeven jaren gingen voorbij waarin wel over linkse samenwerking werd gesproken, maar het slechts bij vergezichtingen bleef. Tot GroenLinks en PvdA in 2021 een dramatische verkiezingsuitslag boekten. Links was in de Kamer nog nooit zo klein geweest. Klaver en de toenmalige partijleider Lilianne Ploumen (PvdA) besloten samen te werken in de formatie. Ondertussen organiseerden GroenLinksers, PvdA’ers en sympathisanten zich in de actiegroep RoodGroen. De leden hadden een helder doel: om politiek te kunnen overleven is het nodig dat de twee partijen fuseren. En het zou van onderop moeten gebeuren.
Terwijl Klaver en Ploumen zorgden dat de fracties samen gingen vergaderen, dwong RoodGroen, onder leiding van Frank van de Wolde, af dat de Eerste Kamerfracties fuseerden en dat GroenLinks en PvdA bij de eerstvolgende verkiezingen met een gezamenlijke kieslijst en één lijsttrekker de verkiezingen in zouden gaan. In 2025 was een ruime meerderheid van de leden ervan overtuigd: een fusie was de enige weg vooruit om progressieve politiek weer in het centrum van de macht te krijgen; 88 procent van de PvdA’ers stemde voor een fusie. Bij GroenLinks was dat 89 procent.
De linkse samenwerking heeft de afgelopen twee verkiezingen de belangrijkste belofte van de samensmelting nog niet weten waar te maken. In 2023 en 2025 gingen de verkiezingen verloren. In een interview met de Volkskrant sprak de nieuwe partijleider Klaver uit zich hier geen zorgen over te maken. ‘Een rechte weg naar succes bestaat niet. Soms heb je pech en lukt iets niet. Dat wil niet zeggen dat het idee niet goed was.’
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant