DEN HAAG - Het aantal mensen dat zich met schulden meldt bij de gemeente, is in vijf jaar tijd ongeveer verdubbeld. Waren het er in 2021 nog ruim 5500 per jaar, inmiddels is dat aantal de 10.000 gepasseerd. Gemiddeld hebben deze Hagenaars bijna 43.000 euro schuld, zegt de gemeente tegen Omroep West.
'De stijging hoeft niet te betekenen dat het aantal mensen met schulden ook echt is gestegen, maar het laat zeker zien dat mensen ons steeds beter weten te vinden.' Den Haag zet dan ook flink in op het helpen van mensen met schulden, en liever nog het voorkomen ervan.
Den Haag laat een speciale campagnetram rondrijden, om ervoor te zorgen dat inwoners met financiële problemen zich melden bij één van de locaties van de Helpdesk Geldzaken. Ook dat aantal steeg in de afgelopen jaren, van 36 naar meer dan 50.
'Ze liggen verspreid door de stad en zijn in ieder stadsdeel te vinden', zegt een medewerker van de Helpdesk Geldzaken. We willen erg laagdrempelig zijn. En het is fijn als zoiets in de buurt is, want dan is het ook minder spannend.'
En wie zijn het dan, die daar aankloppen? Het zijn heus niet alleen maar de 'armen', maar ook steeds vaker 'werkende armen', mensen die 'gewoon' een baan hebben, maar toch niet rond kunnen komen.
'Van net achttien jaar tot diep in de tachtig. En ja, uit alle wijken van Den Haag. Of je nou een baan hebt, een uitkering of ondernemer bent, iedereen zien we hier voorbijkomen.'
'Ook mensen die ooit heel rijk waren maar nu niet meer, ja. We willen echt zoveel mogelijk mensen bereiken, want hoe eerder we erbij zijn, hoe beter. Naast de tram hebben we ook flyers en borden ingezet en zelfs een serie op TV West gemaakt.'
Aan de voorkant voorkomen dat de schulden erger worden, daar gaat het om. De medewerker: 'Wij zijn niet de schuldhulpverlening, dat is een andere afdeling. Maar ik kan wel zorgen dat iemand daar terechtkan. Wij willen mensen echt helpen met hun geldzaken. En dat is nodig, want steeds meer mensen kampen een hoge energierekening of stijgende kosten van boodschappen.'
Al is voor dat laatste soms wel een aantal simpele oplossingen. 'Ja, we geven wel wat tips. Zoals: ga niet elke dag naar de supermarkt, dan koop je minder. Ga er niet met honger heen, ook zoiets. En we wijzen ze op welke supermarkt betaalbaar is, dat uitvinden is voor sommige mensen ook lastig.'
In deze tijd van hoge prijzen komen mensen dus sneller in de problemen. En dat heeft vaak grote gevolgen. 'We zien bij sommige huishoudens dat onopgeloste schulden het hele leven lamleggen. Niet alleen bij de volwassenen, maar ook bij de kinderen. Door schaamte en wantrouwen durven deze huishoudens geen hulp te zoeken.'
'Als mensen al zo erg zijn vastgelopen, kan het overnemen van schulden ervoor zorgen dat stress afneemt. Daarvoor hebben we de Gemeentelijke Kredietbank. Het geeft inwoners rust als zij alleen een afgesproken bedrag aan de gemeente hoeven te betalen in plaats van aan meerdere schuldeisers.'
'Dat moet zorgvuldig gebeuren met voldoende begeleiding en nazorg, waarbij er naast de financiële zorgen ook oog moet zijn voor andere aspecten zoals werk, gezondheid en opvoeding. Daarmee verduurzaam je de aanpak.'
Maar waarom pakken ze de oorzaak niet meteen ook aan? Bijvoorbeeld door mensen aan (meer) werk te helpen? 'De Helpdesk Geldzaken heeft geen rol in het begeleiden van mensen naar werk, maar kan inwoners wel doorverwijzen naar collega’s van Den Haag Werkt. Vanuit daar kan die hulp wel worden geboden en wordt ook breed ingezet op scholing om het inkomensperspectief van onze kandidaten te verbeteren, bijvoorbeeld via scholing.'
En schulden kwijtschelden, zoals nu bijvoorbeeld in Arnhem op proef gebeurt? 'Als onderdeel van de reguliere financiële hulpverlening scheldt gemeente Den Haag geen volledige schulden kwijt, maar worden er wel schulden overgenomen waarvan delen worden kwijtgescholden, rekening houdend met iemands draagkracht.'
'Momenteel loopt er vanuit Schuldenlab070 wel een pilot geïnspireerd op de aanpak in Arnhem waarbij schulden versneld in kaart worden gebracht en afgelost om zo snel mogelijk financiële rust te creëren. Gezinnen hoeven deze bedragen niet terug te betalen en starten het traject schuldenvrij.'
'Ouders krijgen begeleiding en kinderen worden gekoppeld aan een maatje. Deze pilot loopt nu een half jaar en duurt tot en met 2027. Het is op dit moment nog te vroeg om uitspraken te doen over een eventueel vervolg. Dat zal afhangen van de evaluatie en is aan een volgend college.'
Tot nu toe blijft het dus meestal beperkt tot hulp, door de Helpdesk Geldzaken. En werkt dat goed? Mustafa* (22) uit Syrië kwam een paar jaar geleden met weinig geld naar Den Haag, woont inmiddels in Moerwijk en deed een aanvraag voor een uitkering.
'1400 euro per maand, die kreeg ik heel gauw. Net als huurtoeslag en zorgtoeslag. Maar het blijft heel weinig, dus je kunt niks sparen. Zonder de hulp van de gemeente was ik echt in de problemen gekomen', zegt hij, vanwege zijn gebrekkige Nederlands op de achtergrond een beetje gesouffleerd door zijn Nederlandse vriendin.
'De helpdesk heeft mij prima geholpen met de kwijtschelding van gemeentebelastingen en de waterschapsbelasting', zegt hij blij. 'Dat ging ook allemaal heel snel. Dus ik kan het iedereen die in dezelfde situatie zit aanraden: ga naar de afdeling Geldzaken van de gemeente. Den Haag is trouwens een mooie stad, ik ben echt heel blij hier te zijn.'
Source: Omroep West Den Haag