Het cliché wil dat je Volkskrant-mensen niet op je feestje moet uitnodigen. De mondhoeken in een vrije val, de rug gebogen van al het wereldleed dat erop wordt meegetorst. Nonsens natuurlijk, ik zeg het er maar even bij, zodat u en ik dit weekend nog ergens welkom zijn.
Toch drong de associatie zich deze week héél even op. Het was donderdagmiddag, luttele uren voor de aanvang van het WK voetbal in de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Op de redactie van de Volkskrant hingen de juichjacks nog niet bepaald aan de kapstok, getuige de koppen op het WK-gedeelte van de site:
‘De Fifa verkocht haar ziel voor het WK voetbal in Amerika, nu is de bond het mikpunt van kritiek’
‘Weinig supporters, veel protest: onder binnenlandse hoogspanning trapt Mexico het WK voetbal af’
‘Oranje schuttert ernstig in de voorbereiding op het WK’
Nee, dan de collega’s aan de Basisweg. Op de site van De Telegraaf knalde het oranje je tegemoet. ‘Elke nacht opblijven voor het WK 2026, hoe hou je dat vol’, klonk het servicegericht. En: ‘Lees alles over het dagelijkse programma van het Nederlands Elftal.’
Rechtsonderin verscheen steeds een pop-up met het hoofd van sportcommentator Valentijn Driessen, een oproep om het tegen hem op te nemen in een WK-pool. Klein donker randje: ‘WK-droom van Orgel Joke wankelt na valpartij op balkon’. (Vooruit, er werd ook geklaagd over het slechte spel van Oranje in de voorbereiding.)
Het contrast in deze momentopname is geestig en precies zoals het hoort te zijn. Het is goed dat er in de Volkskrant veel aandacht is voor de maatschappelijke schaduwzijden van dit WK in het land van Donald Trump. Zeker nu blijkt dat de hartverwarmende beloften over ‘het meest inclusieve en diverse WK ooit’ al sneuvelen bij de grensbewaking op de vliegvelden.
Supporters, staf, journalisten en zelfs de Somalische scheidsrechter Omar Abdulkadir Artan werden geweigerd, ondanks de bezweringen van Fifa-baas Gianni Infantino dat iedereen welkom zou zijn.
Er is, terecht, veel ontzetting over, ook onder lezers van de Volkskrant. Een deel daarvan zegt niets van dit WK te willen weten. De afgelopen twee weken ontving de opinieredactie ongeveer honderd ingezonden brieven over het onderwerp, met de teneur dat het toernooi dient te worden genegeerd.
Daarvan werden er deze week al elf gepubliceerd. ‘Stop met dit theater, deze walgelijke vertoning’, schreef een lezer. Een ander: ‘Hoeveel redenen wil je nog hebben om dit toernooi voor inclusiviteit en non-discriminatie de rug toe te keren? Ik kijk niet.’ Negeren wordt lastig, concludeerde een man: ‘Als alle talkshows (die ik toch graag kijk) het erover gaan hebben. Als kranten, ook de Volkskrant, er hun kolommen mee vullen.’
Er waren meer briefschrijvers die vonden dat de krant ook naar de eigen rol moest kijken. Een vrouw haalde het commentaar aan, waarin werd gesteld dat ‘ook Nederland kan ageren tegen een WK dat niet voor de hele wereld is’. In diezelfde krant stond het speelschema en 48 korte interviews met supporters uit alle deelnemende landen die in Nederland wonen, merkte ze op. ‘Leest de sportredactie de eigen krant weleens?’
Dit WK is niet alleen voor lezers, maar ook voor de Volkskrant een worsteling. Nu dreigt dat wel enigszins een constante te worden, omdat wereldvoetbalbond Fifa, bekend van de ‘vredesprijs’, een voorkeur lijkt te hebben voor gastlanden waar vrijheid en mensenrechten onder druk staan. Stel dat het WK in Zweden zou worden georganiseerd, vroeg ik deze week aan de chef van de sportredactie en de hoofdredacteur, wat zou er anders zijn?
De nadruk zou in dat geval veel meer op voetbal liggen. ‘Nu komen er allerlei politieke en maatschappelijke verhalen bij’, zegt de hoofdredacteur. Er zou ook meer enthousiasme zijn, zegt de chef van de sportredactie. Ze benadrukt de ontwikkelingen in de VS ‘weerzinwekkend’ te vinden. ‘Maar als sportredactie is het wel onze taak om voetbal te verslaan, en goede achtergrondverhalen over de sport te maken. Lezers hebben daar ook behoefte aan. Er zullen zondagavond toch weer miljoenen Nederlanders naar de wedstrijd kijken.’
De productie met 48 korte interviews met supporters uit alle deelnemende landen die in Nederland wonen, was juist bedoeld als antwoord op de grimmigheid in de wereld, benadrukt ze. Een viering van de diversiteit van Nederland en het plezier in het spel. ‘Zo wil ik óók naar voetbal blijven kijken.’
De Volkskrant kan zo’n belangrijk sportevenement niet negeren, vind ik ook. Wel moet de krant, zoals altijd, nadenken over toon en accenten. Dat gebeurt ook, zegt de hoofdredacteur op donderdag. ‘Sober en terughoudend is het devies. Zo zullen we bijvoorbeeld niet snel enthousiasmerende verhalen op de voorpagina plaatsen – al weet je nooit hoe zo’n WK gaat lopen.’
Dat die afspraak niet bepaald keihard is, blijkt al een dag later. Op de voorpagina van vrijdag wordt een verhaal aangekondigd over Frenkie de Jong, ‘de geliefdste speler van Oranje’: ‘Hoe ziet hij de kansen van Nederland op het WK?’ Haal de borrelbox XL maar tevoorschijn.
De afspraak om geen WK-verhalen op de voorpagina te zetten, was er ook al bij het toernooi in Qatar (2022). De krant hield zich er toen niet helemaal aan: naarmate het toernooi vorderde, sierde Marokko bijvoorbeeld drie keer de voorpagina. Begrijpelijk wel, want de zegetocht van het elftal was nieuwswaardig. Oranje stond tijdens het toernooi overigens niet een keer voorop.
Dat de Volkskrant door de jaren heen absoluut strenger is geworden, blijkt uit de voorpagina’s ten tijde van het WK in Rusland (2018). Toen stond er bij aanvang een special in de krant en werden wedstrijduitslagen vaker voorop gemeld: ‘Rode Duivels beginnen hun WK goed: 3-0’.
Nu is een fijn verhaal over Frenkie de Jong an sich geen probleem, de aimabele voetballer staat symbool voor de mooie kanten van voetbal. De wereld kan vooral méér De Jongs gebruiken.
Toch schuurt de aankondiging op de voorpagina wel met de goede voornemens van de hoofdredactie en het stevige commentaar eerder deze week. Daarin werden bijvoorbeeld ook supporters op hun aanwezigheid aangesproken. Zij ‘kunnen laten zien dat er ook voor hen een grens is’.
En de media dan? Deze voorpagina, op dag twee van het WK, is er doorheen geglipt, laat de hoofdredactie weten. ‘Kennelijk was nog niet iedereen op de hoogte van de afspraken.’
Ombudsvrouw Loes Reijmer behandelt vragen, klachten en opmerkingen over de journalistiek van de Volkskrant. U kunt haar per mail bereiken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant