Oud-directeur van Milieudefensie Donald Pols kreeg in 2021 het advies van het dagelijks bestuur om naar buiten te treden met zijn rechts-extremistische verleden. Pols maakte onlangs de overstap naar Tata Steel, maar werd per direct ontslagen toen dat verleden aan het licht kwam.
Dat stelt Marty Smits, de huidige voorzitter van de raad van toezicht van de milieuorganisatie en destijds een van de twee leden van het dagelijks bestuur. Dat bestuur werd in 2021 door Pols op de hoogte gesteld van zijn verzwegen verleden.
Het leek hun beter dat Pols zijn betrokkenheid bij een pro-apartheidsclub zelf publiek zou maken ‘zodat hij controle hield’. Pols zegt in een reactie dat hij zich dit advies niet kan herinneren. ‘Ik kan het niet erkennen of ontkennen.’
Het feit dat het bestuur in 2021 op de hoogte was van Pols’ verleden, en dat dat verleden ook al tijdens zijn sollicitatie in 2015 zou zijn gemeld, leidde er twee weken geleden toe dat het personeel van Milieudefensie het vertrouwen opzegde in de raad van toezicht. Die stelde daarop per direct zijn functie ter beschikking. Zaterdag geeft Smits bij een Algemene Ledenvergadering tekst en uitleg over hoe, wanneer en wat.
Smits en penningmeester Theo Stuijvenberg hoorden het verhaal in 2021 van Pols. Als dagelijks bestuur waren zij destijds zijn formele werkgever. Pols vertelde dat hij als student voorzitter was geweest van een club die protesteerde tegen het afschaffen van de apartheid in Zuid-Afika. Hij bekende volgens Smits ook betrokken te zijn geweest bij een protest waar Nelson Mandela met succes het spreken onmogelijk werd gemaakt.
Pols kwam met zijn biecht omdat hij door mensen uit zijn omgeving werd gechanteerd met zijn verleden. De directeur moest een stap terug doen met zijn klimaatzaken tegen bedrijven, anders zou deze donkere geschiedenis naar buiten komen, luidde de dreiging.
Smits en Van Stuijvenberg vonden dat zij als werkgevers niet in de positie waren de informatie over Pols te delen met hun vijf medebestuurders uit het algemeen bestuur. Dus bespraken zij onderling of Pols’ verleden reden was om hem uit zijn functie te zetten. ‘Het was een heel moeilijke afweging, maar wij vonden uiteindelijk dat dat niet hoefde. Pols had zich toen al zes jaar met ziel en zaligheid en groot succes onze missie gestort en nam duidelijk afstand van zijn verleden.’ Pols kon zijn chanteurs vertellen dat het bestuur op de hoogte was en hem handhaafde.
De informatie bleef binnen het dagelijks bestuur, maar werd twee jaar later wel overgedragen toen de werkgeversrol werd neergelegd bij een zogenoemde remuneratiecommissie. Smits stelde de leden van die commissie op de hoogte, zegt hij. ‘We waren ons allemaal bewust van het risico dat dit nieuws alsnog naar buiten zou komen, maar we staan nog altijd achter de beslissing dat het als werkgever niet aan ons was dit te openbaren.’
Pols besprak zijn verleden in 2015 in de marge van zijn sollicitatie ook ‘oppervlakkig’ met toenmalig penningmeester Hans Valkenburg, die toen zelf actief was in Afrika. ‘Het kwam heel luchtig voorbij. Hij was er niet trots op en ik heb verder niet doorgevraagd.’ Andere betrokkenen bij de sollicitatie werden niet door Pols of Valkenburg geïnformeerd, stelt oud-voorzitter Herman Verhagen in een bief aan Milieudefensie. Valkenburg onderschrijft dat.
Lees zaterdag in de Volkskrant de reconstructie over het koningsdrama bij Milieudefensie
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.