Met haar onvermijdelijke Atemlos durch die Nacht blies Helene Fischer eigenhandig nieuw leven in het schlagergenre. Binnenkort treedt ze voor het eerst op in de Amsterdam Arena, met ons deelt ze alvast haar favorieten. ‘Ik ben heel trouw aan spullen.’
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Dat ze zo ontzettend georganiseerd en gedisciplineerd zou zijn, dat denkt iedereen altijd maar, zegt Helene Fischer (41) met een door de telefoon hoorbaar lachje. De al zo lang regerende koningin van de Duitse schlager is net gaan zitten voor een klein uur interview met de Volkskrant, door haar management met moeite in haar agenda gepuzzeld.
Ze belt vanuit Dresden, waar ze deze dagen repeteert voor haar nieuwe tournee waarmee ze haar twintigjarige jubileum als zangeres wil markeren. De 360 Grad Tour voert langs de grootste stadions van Duitsland én – voor het eerst – de Amsterdam Arena. Dit spektakel van oude en nieuwe hits, uitgevoerd op een eilandvormig podium omringd door publiek, moet in vier weken in elkaar worden getimmerd, met een band en twintig dansers ‘van overal ter wereld’.
Fischer zelf is ‘schuldig’ aan dit krap bemeten schema. Want sinds de geboorte van haar tweede dochter vorige zomer is het in elkaar vlechten van carrière en privéleven haar grootste uitdaging. ‘Het leven draait nou eenmaal niet meer om mij alleen, ik speel de tweede viool. Dus moet ik leren om snel te schakelen, ook mentaal.’
Het zijn uitspraken die herkenbaar zullen zijn voor het vrouwelijke deel van Fischers fanschare – en vrouwen zijn tijdens haar shows altijd in de meerderheid geweest. Herkenbaar als een buurvrouw en tegelijkertijd ongenaakbaar en onbereikbaar in haar sterrendom: dat is misschien wel de sleutel tot de aantrekkingskracht van Helene Fischer.
En natuurlijk haar hits, die onverbiddelijk in je gehoorgangen blijven kleven. Iedere Duitser, Oostenrijker of Zwitser, ook degenen die gruwelen van volkse muziekgenres, zouden onder dwang wel weten dat op ‘Herzbeben, lass uns leben’ de zin ‘wir woll’n was erleben’ volgt. En alle Nederlanders die de afgelopen dertien jaar op skivakantie zijn geweest, hebben de vrolijk marcherende vierkwartsmaten van Atemlos durch die Nacht, de monsterhit waarmee Fischer in 2013 doorbrak, waarschijnlijk over de piste horen knallen.
Helene Fischer is een instituut, als kunstenaar en als zakenvrouw. Haar vermogen wordt tussen de 35 en 50 miljoen euro geschat. Haar belangrijkste muzikale verdienste bestaat eruit dat ze de schlager eigenhandig wist te strippen van zijn oubollige imago. Daarmee zette ze de deur open voor een hele nieuwe generatie vertolkers van een wat sneller elektronischer genre dat nu meestal wordt aangeduid als schlager-pop. Maar op emotioneel niveau blijven Fischers nummers, geschreven door een vaste groep songwriters, de schlager trouw: gevoelens en verlangens zijn absoluut maar behapbaar, er wordt weinig gepiekerd en het loopt meestal goed af.
Daaromheen bouwt ze enorme, bombastische shows met kostuums vol glimmers en monumentale schoudervullingen en spectaculaire acrobatische acts. Zoals de Volkskrant-recensent in 2018 schreef na Fischers eerste Nederlandse optreden in het Gelredome: ‘Het doet je hart bijna stilstaan als ze tijdens Herzbeben hangend aan een touw hoog in de lucht een pas de deux uitvoert. Dat ze al draaiend en zwierend gewoon blijft zingen, is een mirakel.’
Dit keer zal de nadruk wat minder op het spektakel liggen, verraadt ze. ‘Deze tour draait echt meer om muziek. Het moet een eerbetoon worden aan mijn fans. Sommigen zijn er vanaf het begin bij, anderen kennen mijn liedjes van hun ouders. Ze zijn ermee groot geworden.’
Zelf kreeg Fischer dit voorjaar een hommage in de vorm van een naar haar gemodelleerde barbiepop, gekleed in de blauwe badpakachtige outfit die ze tijdens een eerdere show droeg. ‘Toch wel erg indrukwekkend, ik bedoel: ik speelde vroeger natuurlijk ook met barbies en nu ben ik er een.’ Ze hebben wel wat van elkaar weg, Helene en Barbie. Want iedereen kent ze, en tegelijkertijd blijven ze zo neutraal dat iedereen van alles op hen kan projecteren. Diepgravende interviews geeft Fischer eigenlijk nooit. Niet na de scheiding van haar eerste man, en ook niet na haar grote ongeluk op het podium in 2023, toen ze in Hannover in botsing kwam met een trapeze en het bloed over haar gezicht stroomde.
Des te opvallender was het dat ze zich in 2022 wel duidelijk uitsprak tegen de Russische oorlog in Oekraïne en tegen Poetin: ‘Ik verafschuw deze mens ten diepste.’ Fischers grootouders waren etnische Duitsers die in de Sovjet-Unie woonden, in het huidige Oekraïne, niet ver van de stad Odessa. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ze naar Siberië gedeporteerd, waar hun kleindochter in 1984 werd geboren. Kort daarna maakten de ouders van Helene gebruik van een regeling waarmee Sovjetburgers met Duitse voorouders konden verhuizen naar de Bondsrepubliek.
Bijna vier decennia later wachten haar vijftien stadions vol fans, een deel al uitverkocht. Helene Fischer heeft er, ondanks ‘alle organisatie’ op de achtergrond, ‘écht zin in’, zegt ze. ‘Ik sta op de een of andere manier veel bewuster op het podium dan voordat ik kinderen had. Ik ben zo vol van emoties, die moet ik nodig uiten en delen.’
‘Céline Dion was toen ik jong was mijn absolute rolmodel. Sowieso waren de grote popdiva’s van de jaren negentig mijn belangrijkste inspiratiebronnen, ook Mariah Carey en Whitney Houston. Maar Céline Dion is altijd bij me gebleven. De dvd van haar eerste show in Las Vegas (in 2003, red.) heb ik ontelbare keren bekeken. Vanaf de eerste noten, het moment dat ze in beeld kwam, zat ik letterlijk voor de tv te huilen. Oh mijn god, dacht ik, ik houd zo van de manier waarop ze zingt, haar grote stembereik, maar vooral hoe ze kan lijden in haar ballades.
Het bekijken van die dvd voelde voor mij als een live-optreden. Er was toen nog geen denken aan dat ik zomaar even naar Vegas kon vliegen om een show bij te wonen, dat kwam pas veel later. Ik voelde me gewoon heel sterk met Céline verbonden. Ik ontwikkelde me muzikaal een andere kant op, maar toch probeerde ik te zingen zoals zij.’
‘Als ik werk, ben ik altijd in de stad: concertzalen, stadions, veel mensen om me heen. Maar een stadsmens ben ik nooit geweest. We wonen inmiddels in Beieren, een uurtje rijden van de Alpen. Het geluksgevoel begint al als ik vanuit de auto de eerste bergtoppen zie. Mijn man is een echte hiker, die wil steil omhoog, over de rotsen naar de top. Dat heb ik ook een paar keer gedaan, maar ik heb gemerkt dat het toch niet echt iets voor mij is. Ik wandel liever tussen de bloemen en de koeien en af en toe opeens een meertje voor je voeten, waar de kinderen met stokken en stenen kunnen spelen. En dan op de achtergrond die grote bergketens.’
‘In de tijd van Atemlos durch die Nacht had ik een fantastische ontwerper aan mijn zijde, Sascha Gaugel. Hij is helaas veel te jong gestorven, hij wordt in de Duitse muziekscene nog steeds gemist. Hij bedacht voor mij de kostuums die inmiddels iconisch zijn, zoals mijn rode glitterpak en allerlei andere uitbundige creaties. Ik ben geen fan van klassieke jurken en in de loop der jaren werden mijn outfits steeds uitgesprokener. Tijdens mijn shows wil ik iets dragen dat kracht uitstraalt – ik wil niet zeggen een pantser, maar het gaat wel in die richting. Sascha’s ontwerpen sloten precies aan bij die behoefte: ze waren, sterk, solide, maar ook elegant. Ik voelde me altijd prettig in wat hij bedacht en ben zijn stijl tot op de dag van vandaag trouw gebleven.’
‘Ik moet bekennen dat ik in deze levensfase meestal terloops naar muziek luister. Maar de filmmuziek van de Duitse componist Hans Zimmer vind ik fantastisch. Alles wat hij componeert, wordt op de een of andere manier een meesterwerk, vooral zijn soundtracks voor Gladiator en Inception. Zijn composities zijn overweldigend. Daar moet ik dus wel voor op de bank gaan zitten, liefst met een glas wijn.
‘Ik wil zelf graag piano leren spelen, dat staat bovenaan mijn verlanglijst voor als de kinderen wat groter zijn. Niet dat ik ingewikkelde klassieke orkestcomposities wil leren spelen, maar het lijkt me heel leuk om mezelf op een dag muzikaal te kunnen begeleiden.’
‘Overal waar ik ben, staat een kan gemberthee. Ik drink het elke dag van het jaar, of ik nou thuis ben of op tour. In de wintermaanden verwarmt het mijn lichaam en het is natuurlijk goed voor mijn stem. Maar ik voel me er in het algemeen fitter en gezonder door. Ik rasp de gember, zodat het trekken sneller gaat en de thee sterker wordt. Vroeger nam ik zelf overal gember mee naartoe. Maar inmiddels is die kan thee zo typisch voor mij dat er vaak al een klaarstaat als ik ergens aankom.’
‘Tegenwoordig lees ik vooral in bed en meestal val ik na een of twee bladzijden in slaap. Dan duurt het heel lang voordat ik een boek uit heb. Vroeger las ik heel veel en kon ik echt in romans verdwijnen. Het laatste boek waarbij dat gebeurde, was Daar waar de rivierkreeften zingen van Delia Owens. Het is een Amerikaans familiedrama over een meisje dat opgroeit in de wildernis. Het heeft een nogal verrassend einde.
Ik houd van een meeslepend plot, maar ik lees geen thrillers. Alleen al omdat ik dan de hele nacht geen oog dicht zou doen, omdat ik per se wil weten hoe het afloopt. Om die reden kijk ik trouwens ook weinig series. Omdat ik het boek zo goed vond, was ik benieuwd naar de verfilming van Daar waar de rivierkreeften zingen. Dat was een teleurstelling. De film kon niet op tegen de personages zoals die waren ontstaan in mijn fantasie.’
‘Koken werkt bij mij hetzelfde als muziek. Als ik kook, voel ik me verliefd. Ik kan uren in de keuken staan en me daar echt ontspannen. Kookboeken, waarvan ik er heel veel heb, dienen vooral ter inspiratie. Meestal begin ik halverwege het recept te improviseren, dit erbij, dat erbij, wat heb ik nog meer in huis? Ik kook van alles, ook Ottolenghi-achtige, gecompliceerde recepten. Maar uiteindelijk vind ik de rechttoe, rechtaan Duitse keuken het leukst: stoofschotels met simpele ingrediënten die lekker lang moeten pruttelen. Mijn man is daar een groot fan van.
‘Natuurlijk is de realiteit met twee jonge kinderen vaak anders. Dan moet er vooral zo snel mogelijk een gezonde, gezinsvriendelijke maaltijd op tafel komen, wat soms nog best lastig is. Maar als ik geen carrière had gemaakt als zangeres, was ik misschien wel professioneel gaan koken. Dat is ook een harde business natuurlijk, maar dat kan ik. Of nee, misschien was ik geen chef-kok geworden maar eigenaar van een restaurant. Dan had ik de beste mensen bij elkaar gebracht en was het mijn taak om te bedenken wat er op tafel kwam. En natuurlijk zou ik af en toe zelf ook een gerecht hebben gekookt, of twee.’
‘Omdat ik zo word opgeslokt door mijn eigen imperium, kijk ik weinig naar anderen, maar voor het Duitse supermodel Heidi Klum heb ik als zakenvrouw altijd veel respect gehad. Wat ik bewonderenswaardig vind, is dat Heidi Klum op een gegeven moment besefte: oké, ik kan niet eeuwig een supermodel zijn, ik moet er iets bij gaan doen. En dat ze toen met succes allerlei nieuwe bronnen van inkomsten heeft aangeboord, onder andere als actrice en presentator, zowel in Duitsland als in Amerika.
‘Mijn carrière begon heel langzaam en ik heb zelf echt hard moeten werken voor het succes en geluk dat ik nu heb. Daarom heb ik automatisch veel ontzag voor ambitieuze vrouwen die zich zijn blijven ontwikkelen. Vooral als ze, zoals Heidi Klum, ook nog in staat blijken hun werk en hun privéleven goed in balans te houden.’
‘Sinds mijn eerste optredens, dus al twintig jaar, sleep ik dezelfde zwarte sporttas van Nike met me mee. Het is een doodgewone, ordinaire en goedkope sporttas, helemaal zwart, uit de jaren nul. Maar, heel belangrijk, de tas heeft links en rechts speciale zijvakken voor schoenen. Ik weet het model niet precies meer, er zit geen kaartje in.’ (Op de achtergrond doet manager Uwe Kanthak verwoede, maar vergeefse pogingen om op internet het exacte model van de tas te achterhalen.)
‘Ik ben iemand die heel trouw is aan spullen en niet snel iets weggooit. Maar dit voorjaar, toen ik na mijn zwangerschapsverlof weer aan het werk ging, vond ik het toch echt tijd voor een nieuwe. Dus kwam ik hier in Dresden aan met een andere tas. Een paar dansers met wie ik al jaren samenwerk, raakten daarvan in de war. Waar is je zwarte tas?, vroegen ze. Ja, mijn hemel, het is tijd voor een nieuwe, zei ik. Maar blijkbaar moet ik mijn oude Nike-tas voor de tour toch echt weer uit de kast halen.’
1984 Geboren in Krasnojarsk, Sovjet-Unie.
1988 Verhuizing naar West-Duitsland.
2003 Opleiding tot musicalartiest in Frankfurt am Main.
2007 Eerste solotournee.
2013 Grote doorbraak met hit Atemlos durch die Nacht.
Helene Fischer is getrouwd, heeft twee dochters en woont in Beieren.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant