De Europese CO2-heffing op energiecentrales en de industrie moet onaangetast blijven. Die boodschap over de hoeksteen van het EU-klimaatbeleid sturen experts uit negen landen vrijdag aan de Europese Commissie.
Onder het zogeheten emissiehandelssysteem (ETS) moeten industriële bedrijven en gas- en kolencentrales voldoende rechten vergaren om CO2 te mogen uitstoten. Dat systeem bestaat al sinds 2005 en zorgt ervoor dat de uitstoot gestaag daalt. Onder de huidige opzet zouden de CO2-rechten in 2039 'op' zijn en moet de industrie dan dus klimaatneutraal zijn.
Maar op die snelle afbouw klinkt in Brussel steeds meer kritiek. Onder meer Duitsland en Italië riepen op om het systeem van CO2-rechten te herzien of zelfs helemaal te pauzeren vanwege zorgen over de concurrentiepositie van de Europese industrie, die te maken heeft met hoge energiekosten.
Grote bedrijven krijgen nu nog veel CO2-rechten gratis, maar daar zou de komende jaren verandering in komen. Tegelijkertijd heeft de Europese Unie een CO2-heffing geïntroduceerd op de import van producten als staal en kunstmest uit het buitenland, zodat buitenlandse bedrijven geen oneerlijk voordeel hebben.
Veel bedrijven vinden dat niet genoeg. Met name chemische bedrijven, die niet worden beschermd door deze CO2-heffing aan de grens, lobbyen voor afzwakking van de CO2-handel. Er zijn binnen de industrie ook voorstanders: staalproducent Tata Steel riep onlangs samen met een milieugroep op om het ETS juist te beschermen.
Vertegenwoordigers van twaalf klimaatadviesraden in negen landen zijn het daarmee eens. Afzwakken van het ETS brengt niet alleen de klimaatdoelen in gevaar, maar verlengt ook de Europese afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit het buitenland, schrijven zij vrijdag in een brief aan de Europese Commissie. Het bestraft bovendien bedrijven die al snel hebben verduurzaamd.
Het ontzien van de industrie zorgt ervoor dat andere sectoren juist meer klimaatactie moeten ondernemen om de wettelijke doelen nog te halen, zegt Heleen de Coninck, plaatsvervangend voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad. Het gasgebruik in huizen zou bijvoorbeeld sneller omlaag moeten.
"Mensen vinden nu eigenlijk al dat de industrie meer moet doen en dat burgers opdraaien voor het klimaatbeleid", aldus De Coninck tegen NU.nl. "Deze afzwakking zou dat gevoel versterken en het draagvlak voor klimaatbeleid verder verkleinen."
Volgens de hoogleraar is het een misvatting om te denken dat de CO2-heffing de industrie verzwakt. Het systeem zorgt volgens haar juist voor modernisering van industriële bedrijven, waardoor zij uiteindelijk beter kunnen concurreren met het buitenland.
"Als je ze nu ruimte geeft, dan gaan ze minder doen en blijven ze hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen houden", zegt De Coninck. "We zien wat dat voor kwetsbaarheid oplevert: de huidige energiecrisis is een crisis van fossiele brandstoffen."
Het Nederlandse kabinet is het met de klimaatexperts eens en pleit ervoor om het aantal CO2-rechten snel te blijven afbouwen. Maar het lijkt steeds waarschijnlijker dat er toch een afzwakking aan zit te komen.
De Financial Times schreef eerder deze week dat de Europese Commissie nog tot "ver in de jaren 2040" CO2-rechten beschikbaar wil maken. Ook zouden er langer gratis CO2-rechten beschikbaar blijven voor bedrijven. In ruil daarvoor zouden bedrijven worden verplicht om in Europa te investeren.
Eerder werd het Europese klimaatdoel voor 2040 al afgezwakt na onvrede onder sommige lidstaten. De CO2-uitstoot moet dan met 90 procent zijn gedaald, maar het wordt nu mogelijk om dat doel voor een deel te halen door andere landen te betalen voor hun klimaatbeleid. In de EU-klimaatwet staat nog wel dat er in 2050 (netto) geen CO2 meer mag worden uitgestoten.
Source: Nu.nl economisch