is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Stad Niks is een buurtschap in het uiterste noorden van Friesland. De naam is een schertsaanduiding voor een afgelegen en onbeduidend groepje huizen dat ‘niks’ voorstelt vergeleken met een echte stad.
Stad Niks ligt tussen Oudebildtzijl en de Zwarte Haan, waar zelfs in het toeristische hoogseizoen nog uren kan worden gewandeld zonder iemand tegen te komen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Hoewel veel plattelandsdorpen klagen over leegloop, vergrijzing en het wegvallen van gemeenschapsvoorzieningen, is het enthousiasme om voor het hele land te bouwen niet groot. Onder het motto ‘Wy bouwe foar ús eigen minsken’ (Wij bouwen voor onze eigen mensen) richten de gemeenten in Noord-Friesland zich op kleinschalige nieuwbouw voor lokale behoefte. Hiermee wordt het landelijk karakter behouden, maar het is ook de dood in de pot. Symbolisch is de werkplaats voor urnen en uitvaartkisten aan de andere kant van Stad Niks.
Friesland, dat 10 procent van de landoppervlakte van Nederland uitmaakt, telt nu 665 duizend inwoners, 3,7 procent van de Nederlandse bevolking. En dat loopt nog steeds terug.
In 1950 vormden de Friezen nog 4,65 procent van de Nederlandse bevolking. Niemand kan zeggen dat het Friese land onaantastbaar is. Tenslotte mogen er ook grootschalige kunstwerken naast de Waddenkust worden gezet, zoals de Terp van de Toekomst en de Dijk van een Wijf.
Om Friesland echt een bijdrage aan de oplossing van de woningnood te laten leveren, moet het gebied worden ontsloten. En daar wringt de schoen. Zowel de plannen voor de Zuiderzeelaan als die voor de Lelylijn zijn deze eeuw al door de Haagse regenten opgeblazen. Het zou te duur zijn.
In plaats van een hogesnelheidslijn van Lelystad naar Groningen zou ten minste het ontbrekende stuk spoor van Lelystad via Emmeloord – een verkorte Lelylijn – naar Heerenveen kunnen worden aangelegd. Dat moet voor minder dan de helft van het geld kunnen: 6 miljard in plaats van 14 miljard euro. 3 miljard was al gereserveerd, maar is later weer in de pot voor de Nedersaksenlijn gegooid. Dat kan worden teruggehaald. Gemeenten en provincies zouden de andere 3 miljard kunnen ophoesten. Dat wordt probleemloos terugverdiend doordat de economie een enorme oppepper krijgt. Met deze ontsluiting kunnen vijftigduizend woningen extra worden gebouwd in Lelystad zelf, Emmeloord, Joure en Heerenveen.
Dan loopt er van Leeuwarden naar het noorden van de provincie nog geen spoorlijn. Maar het traject is er. Ooit lag er tussen Leeuwarden en Anjum een spoorlijn die het Dokkumer Lokaaltje werd genoemd. Het reizigersvervoer werd in 1935 gestopt en na 2006 werd de lijn opgebroken. Maar als er honderdduizenden huizen bijkomen, is modernisering van de verbinding mogelijk, deels over het oude traject.
Het liefst langs Stad Niks, dat wordt herdoopt tot Stad Noord, met een eigen ziekenhuis, sportstadion, schouwburg, hightechcampus en een outlet van Ikea. Nederland heeft in de 20ste eeuw zo vaak nieuwe steden gebouwd (Almere, Lelystad, Dronten) dat het ook in de 21ste eeuw mogelijk moet zijn. Indonesië, Egypte en Saoedi-Arabië doen het nog tien keer zo grootschalig.
Nu nog afwachten of een voetbalclub uit Niks eredivisiewaardig kan zijn.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant