Bibi Roos Cabaretier en (toneel)schrijver Bibi Roos (24) geeft graag haar vrienden Kitchen van Banana Yoshimoto cadeau. ,,Dit boek kiest onverschrokken voor het kleine.”
„Toen ik Kitchen van Banana Yoshimoto wilde herlezen, bleek ik het kwijt te zijn, waarschijnlijk omdat ik het zo vaak heb weggegeven aan vrienden. Het is echt een van mijn favoriete romans. In mijn nieuwe exemplaar heb ik bij elke drie bladzijden alweer een ezelsoor gelegd. Sommige mensen vinden dat dat niet mag, maar ik vind dat een boek moet leven. Je mag het helemaal omvouwen, ruiken, voelen. Dit boek had ik net zo goed één groot ezelsoor kunnen geven.
Het is niet alleen een lofzang op de keuken, maar ook op het gevoel van thuiskomen dat bij een keuken hoort. Het gaat over gewoonten, samenkomen, maar ook over koken als een manier om voor jezelf te zorgen. Ik vind het knap dat een debuut zo onverschrokken kiest voor het kleine. Het voelt simpel, schoon en lief, terwijl Yoshimoto toch schrijft over diepe, moeilijke, menselijke dingen.
Kitchen gaat over Mikage, een jonge vrouw die rouwt om haar overleden grootmoeder. Ze wordt opgenomen door een gezin dat ze eigenlijk niet goed kent: een jongen die in de bloemenwinkel werkt waar haar grootmoeder graag kwam, en zijn moeder Eriko, een trans vrouw. Eriko is mijn favoriete personage. Mikage heeft duidelijk nog nooit iemand ontmoet die trans is en zij is zo gecharmeerd door Eriko dat je als lezer ook helemaal verliefd wordt op haar. Je voelt aan alles: dit is iemand die de wereld eventjes doet stilstaan als zij binnenkomt ergens.
Het verhaal van Mikage wordt opgevolgd door een kortere novelle over Satsuki. Door een magische gebeurtenis kan ze het verlies van haar geliefde beter plaatsen. Het verhaal van Mikage is diep menselijk, het verhaal van Satsuki is meer folkloristisch of spiritueel. Samen tillen ze het boek op tot een geheel dat groter is dan een persoonlijk relaas over verlies: Yoshimoto beschrijft een wereld die juist opengaat als je wordt getroffen door verlies.
Dit was de derde of de vierde keer dat ik het boek las. De eerste keer was in het najaar van 2022, net voordat ik van Utrecht naar Amsterdam verhuisde. Toen ik in Amsterdam woonde heb ik het meteen nog een keer gelezen. Een paar maanden geleden ging mijn relatie uit en verhuisde ik weer van Amsterdam naar Utrecht. Toen ik het boek daarna herlas, kwam ik erachter dat ik parallel aan het hoofdpersonage hetzelfde soort proces doormaakte: zoeken naar de geborgenheid van een keuken of van een huis.
Kitchen is ook een soort ode aan de rituelen die je voor jezelf kan opbouwen wanneer je door een groot verlies bent getroffen. Hoe je toch tegen de klippen op moet doorleven. Dat heeft iets universeels. We zijn gewend om verhalen te volgen waarin gebeurtenissen elkaar toevallig of willekeurig lijken op te volgen, zonder in te zoomen op het feit dat álles willekeurig is – geluk én ongeluk. Yashimoto benadrukt dat je kan kiezen om het geluk te blijven zien, als je jezelf dat maar blijft toestaan.
Dit is een ontzettend veerkrachtig boek en een leeservaring die ik iedereen gun. Ik ga deze ook weer weggeven. Wil jij hem hebben?”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.