Nederland en Duitsland hebben de voorgestelde verlaging van de nieuwe EU-meerjarenbegroting als onvoldoende afgewezen. De 2 procent korting die EU-voorzitter Cyprus donderdag presenteerde, is ver verwijderd van de reductie van 10 tot 20 procent die de nettobetalers van de EU voor ogen hebben.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Volgens de ‘zuinigen’, zoals de nettobetalers Nederland, Duitsland, Zweden, Finland, Oostenrijk en Denemarken in Brussel worden genoemd, schiet het Cypriotische voorstel op alle fronten tekort. Niet alleen is het budget in hun ogen nog steeds veel te hoog (1.730 miljard euro voor zeven jaar), ook blijft het geld voor een flink deel bestemd voor landbouw en armere regio’s.
‘Dit voorstel is voor Nederland niet acceptabel. Het is onbetaalbaar, niet in balans en kiest de verkeerde prioriteiten’, zei minister van Financiën Eelco Heinen in een eerste reactie. De zes nettobetalers, die zichzelf de ‘moderniseerders’ noemen, willen dat er meer van de EU-miljarden naar defensie, veiligheid, tech en innovatie gaan. ‘We winnen de techrace niet door boeren te financieren’, aldus een EU-diplomaat uit deze landen.
Vorig jaar juli legde de Europese Commissie haar voorstel op tafel voor de komende meerjarenbegroting (2028-2034) van de EU. De Commissie meent dat 1.763 miljard euro nodig is, met de inflatie meegerekend komt dat uit op 2.000 miljard euro. Dat is fors meer dan het huidige meerjarenbudget (1.200 miljard). Volgens de Commissie is dat onvermijdelijk, omdat de EU moet investeren in concurrentiekracht, digitalisering, veiligheid en tech. Daarnaast moeten er 170 miljard euro worden afgelost voor de leningen van het coronaherstelfonds.
Nederland, Duitsland, Zweden, Finland en Oostenrijk sabelden het Commissieplan destijds neer als ‘onaanvaardbaar’. Premier Rob Jetten stelde dat de Commissie ‘terug naar de tekentafel’ moest. Volgens Den Haag gaat de nettobijdrage van Nederland aan de EU met 2 tot 3 miljard euro per jaar omhoog als de Commissie haar zin krijgt.
Zeventien andere EU-landen kunnen zich wel vinden in het Commissieplan. Het Europees Parlement acht het te weinig en vraagt om 10 procent meer.
Om een eerste aanzet tot een compromis te vinden, heeft EU-voorzitter Cyprus de afgelopen maanden intensief overleg gevoerd met de lidstaten. Cyprus stelt een bescheiden verlaging voor van het Commissieplan: 2 procent eraf, ofwel ruim 30 miljard euro.
Deze korting is evenwel niet gelijk verdeeld. De uitgaven voor landbouw en armere regio’s gaan met nog geen 0,5 procent omlaag. Het nieuwe concurrentiefonds (meer economische autonomie) en de geplande uitgaven voor defensie en veiligheid dalen met 3,9 procent.
‘Dit voorstel investeert in de prioriteiten van gisteren ten koste van de uitdagingen van morgen. Het enige positieve aan dit voorstel is dat het laat zien hoe het niet moet’, aldus Heinen.
Volgende week bespreken de Europese regeringsleiders de nieuwe begrotingsvoorstellen. Zij zijn het die steeds hameren op meer geld voor innovatie, defensie en cleantech. Tegelijk bepleiten de zuidelijke en oostelijke lidstaten echter ook behoud van de traditionele uitgaven voor landbouw en zwakke regio’s, nu goed voor twee derde van het EU-budget.
EU-diplomaten wijzen erop dat de nieuwe taken uitvoeren zonder te schrappen in de oude uitgaven tot veel hogere betalingen aan de EU zal leiden voor de nettobetalers. Veel financiële ruimte hebben die echter niet. Andere opties zijn gezamenlijke schulden aangaan in EU-verband (via eurobonds, een taboe voor Nederland en Duitsland), nieuwe Europese belastingen en heffingen invoeren (wat stuit op breed verzet), of de afbetaling van de coronaleningen uitstellen door herfinanciering ervan (wederom een taboe voor Den Haag en Berlijn).
De komende EU-voorzitter Ierland, dat op 1 juli de voorzittershamer overneemt van Cyprus, zal een nieuw compromis op tafel leggen, met naar verwachting een verdere korting. Een akkoord over het nieuwe meerjarenbudget vereist unanimiteit en wordt op zijn vroegst in december verwacht, na een lange marathontop. De huidige begroting kwam tot stand na een topontmoeting van vier nachten en vijf dagen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant