De Europese Centrale Bank verhoogt de rente met 0,25 procentpunt tot 2,25 procent. Die maatregel moet de snel stijgende inflatie afremmen, die het gevolg is van de Iran-oorlog. Het is de eerste renteverhoging van de ECB sinds september 2023.
is verslaggever macro-economie bij de Volkskrant. Hij volgt de wereld van de aandelenbeurzen, de grootbanken en het monetaire beleid.
De rentemaatregel betekent dat het voor banken duurder wordt om geld te lenen van de ECB. Die prijsverhoging rekenen banken door aan consumenten en bedrijven die bijvoorbeeld een hypotheek of krediet nodig hebben. Daardoor zijn zij minder geneigd te investeren. Dat remt de economie af, waardoor prijzen minder snel zullen stijgen.
Een ander effect is dat de spaarrente juist zal stijgen en consumenten dus eerder geneigd zullen zijn hun geld te sparen in plaats van uit te geven. Ook dat heeft een prijsdempend effect. De verhoging komt niet als een verrassing: de financiële markten gingen hier al zeker een maand van uit.
De ECB grijpt nu in omdat door de oorlog met Iran, en de sluiting van de Straat van Hormuz als gevolg daarvan, de inflatie snel oploopt. Onder meer benzine, vliegtickets en energie worden duurder door het lagere aanbod van olie en gas. In Nederland kwam de inflatie vorige maand uit op 3,5 procent, in de eurozone als geheel op 3,2 procent – ruim boven de 2 procent waarnaar de ECB streeft.
Voor heel 2026 verwacht de ECB nu 3 procent inflatie, die volgend jaar alweer zal dalen naar 2,3 procent. In 2028 moet de inflatie dan weer op de gehoopte 2 procent uitkomen. Dat zijn hogere percentages dan de centrale bank in april nog verwachtte.
Ook zal de economie minder groeien dan eerder voorzien. De groei in de eurozone komt dit jaar uit op 0,8 procent, oplopend tot een schamele 1,5 procent in 2028, verwachten de rekenaars van de ECB.
Die percentages zijn allemaal nog uiterst onzeker, schrijft de ECB. Alles hangt af van de duur en intensiteit van het conflict in het Midden-Oosten. Hoe langer het duurt, hoe hoger de inflatie en hoe lager de economische groei.
Of er dit jaar meer renteverhogingen aankomen, is nog onduidelijk. De ECB legt zich nog niet vast ‘op een rentepad’, zei president Christine Lagarde. ‘We gaan dit per vergadering bekijken. Onze beslissingen zijn afhankelijk van de data.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
De ECB kon het zich niet veroorloven langer met de renteverhoging te wachten. De bank heeft nog een trauma van de vorige inflatiepiek. Na de Russische inval in Oekraïne en de daardoor exploderende gasprijzen hield de ECB zich op de vlakte, in de overtuiging dat het om een tijdelijke schok ging. Maar doordat de economie nog niet hersteld was van de coronalockdowns, schoten de prijzen omhoog. Dubbele inflatiecijfers waren het gevolg.
Pas toen de ECB de rente met grote stappen verhoogde, kwam de inflatie in rustiger wateren. ECB-president Christine Lagarde zei begin dit jaar nog dat de Europese economie en de rente zich in ‘a good place’ bevonden. Dat was buiten de Iran-oorlog gerekend.
Analisten zien deze verhoging daarom over het algemeen als een ‘verzekerings-verhoging’, een stap om te laten zien dat de ECB er ditmaal bovenop zit. Lagarde noemde die notie een ‘beschuldiging’, de beslissing was puur het gevolg van de economische werkelijkheid, betoogde ze op de persconferentie.
Alles over economie vindt u hier.
Die werkelijkheid laat eens te meer zien, zei Lagarde, hoe belangrijk het is dat Europa blijft inzetten op de groei van duurzame energie om nieuwe prijsschokken van fossiele brandstoffen te voorkomen.
De paradox is daarbij dat investeringen in duurzame energie extra hard geraakt worden door renteverhogingen. Bij fossiele energie geldt dat een kwart van de kosten afkomstig zijn van het neerzetten van een boorplatform of gascentrale, driekwart van de kosten komt daarna.
Bij duurzame energie is het precies andersom, zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse vereniging van duurzame energie. ‘Een hogere rente beïnvloedt de business case van duurzame energie dus veel negatiever. Daar zijn we chagrijnig van, ook al omdat de inflatie die de hogere rente moet bestrijden het gevolg is van onze afhankelijkheid van de fossiele industrie.’
Volgens Van der Gaag is de oplossing simpel: een rentekorting voor alle investeringen die met duurzame energie te maken hebben. ‘Alle instrumenten die de ECB daarvoor nodig heeft, heeft Lagarde al in handen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant