Rechtse partijen in de Tweede Kamer drongen er donderdag op aan dat asielminister Bart van den Brink (CDA) vaart maakt met nieuwe wetgeving om smartphones van asielzoekers te mogen uitlezen. De Inspectie Justitie en Veiligheid concludeerde onlangs dat daar nu geen wettelijke basis voor bestaat, nadat de Raad van State eerder al in meerdere uitspraken had geoordeeld dat de huidige wet onvoldoende grondslag biedt. Van den Brink beloofde tijdens een asieldebat dat hij na de zomer met een wetsvoorstel komt.
Kamer ongeduldig: "nationale veiligheid in het geding"
VVD-Kamerlid Ulysse Ellian noemde het "echt ongelofelijk" dat de wet er niet eerder kan komen. Diederik Boomsma (JA21) vroeg zich hardop af waarom de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geen spoedadvies zou kunnen uitbrengen. "Dit moet gewoon geregeld worden", zei hij in het debat.
Van den Brink legde uit dat de AP nu eenmaal geen spoedprocedure kent en dat hij die tijd nodig heeft voor een zorgvuldig advies. Dat antwoord stelde Ellian niet gerust. "Hier is de nationale veiligheid gewoon evident in het geding." Boomsma liet weten bereid te zijn "desnoods een paar nachtjes door te halen" om de zaak snel te regelen.
Migratiepact maakt overgang urgent
De timing maakt de kwestie extra urgent. Op 12 juni 2026 treedt het Europese asiel- en migratiepact in werking, waardoor de IND de screeningstaak overneemt van de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA). De IND wil geen telefoons inzien zolang daar geen wettelijke grondslag voor is — ook niet als asielzoekers daarvoor toestemming geven.
Boomsma wil gewoon inzage zodra asielzoekers akkoord gaan maar Van den Brink ziet dat anders: ook als iemand toestemming geeft, moeten de verzamelde gegevens worden opgeslagen, en daarvoor is eveneens een wettelijke basis vereist.
Achtergrond: al jaren juridisch twistpunt
De Raad van State oordeelde al eerder in meerdere uitspraken dat er onvoldoende juridische grondslag bestaat voor het onderzoek van telefoons van asielzoekers, iets wat zowel de DISA als het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft erkend. Om aan die kritiek tegemoet te komen, besloot het ministerie asielzoekers voortaan om toestemming te vragen. Maar ook die oplossing schoot volgens de Inspectie tekort, omdat asielzoekers zich in een afhankelijke positie ten opzichte van de overheid bevinden.
Van den Brink wil met zijn wetsvoorstel het uitlezen van telefoons, tablets en laptops van asielzoekers alsnog wettelijk mogelijk maken.
Chat gesprek op mobiele telefoon (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage