De internationale schaakbond Fide schorst Rusland, ruim vier jaar na het begin van de grootschalige invasie in Oekraïne. Aanleiding zijn schaaktoernooien die Moskou organiseert in bezette gebieden. Andere sportbonden hebben het isolement van Rusland de laatste tijd juist weer teruggedraaid.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het besluit van de Fide is het gevolg van een uitspraak van het CAS, het internationale hof van sportarbitrage. Dat oordeelde eind maart dat Rusland binnen negentig dagen moet ophouden met het organiseren van schaaktoernooien in de delen van Oekraïne die het bezet houdt.
Rusland heeft daaraan geen gehoor gegeven, concludeert de Fide nu. Dat heeft automatisch geleid tot een opschorting van het lidmaatschap, in lijn met de uitspraak van het CAS. De schorsing geldt in principe voor drie jaar, tenzij Rusland toch opeens koers wijzigt.
Concreet betekent de schorsing dat vertegenwoordigers van de Russische schaakbond niet meer welkom zijn bij internationale schaaktoernooien. Voor Russische schakers verandert er weinig: individuele schakers mogen nog steeds meedoen aan toernooien, maar wel onder neutrale vlag. Datzelfde geldt voor teams. Die regels golden al voor de huidige schorsing.
De schorsing geldt als overwinning voor Oekraïne, dat tot zijn afgrijzen het tij heeft zien keren als het gaat om het sportisolement van Rusland. Na massale verbanningen door sportbonden, is Rusland het voorbije jaar beetje bij beetje uit zijn isolement gekropen. In de zomer van 2025 besloot het Internationaal Paralympisch Comité Russische Russische para-atleten weer te verwelkomen bij de Paralympische Spelen, inclusief vlag en volkslied. Later volgden ook de internationale judo- en zwembond. Ook bij het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en de Fifa klinken geluiden om Rusland niet langer te weren.
De Fide bewandelde aanvankelijk een soortgelijk pad. Kort na de grootschalige Russische invasie deed de schaakbond de Russische vlag en het volkslied al in de ban. Individuele schakers uit Rusland moesten de neutrale vlag voeren. Teams waren in het geheel niet meer welkom.
Maar op het weren van teams kwam de Fide eind vorig jaar terug. In navolging van een aanbeveling van het IOC mochten jeugdschakers uit Rusland weer onder hun eigen vlag deelnemen aan internationale toernooien.
Parallel daaraan loopt al enkele jaren een procedure die de Oekraïense schaakbond in 2023 begon tegen Rusland. De schorsing waar de Fide nu mee is gekomen is daar de uitkomst van.
Oekraïne beschuldigde de Russen ervan in bezette gebieden schaaktoernooien te organiseren. De Fide kwam aanvankelijk met een schorsing van twee jaar, maar in hoger beroep werd dat veranderd in een boete van 45 duizend euro. Oekraïne stapte daarop naar het CAS en haalde daar uiteindelijk zijn gram.
Rusland is al jaren dominant in het bestuur van de internationale schaaksport. De president van de Fide is al sinds 1995 een Rus. De huidige, Arkadi Dvorkovitsj, bekleedde in het verleden hoge functies bij het Kremlin. Hij haalde zich de woede op de hals van een deel van de schaakwereld door na de grootschalige invasie te zeggen dat hij ‘oprecht trots was op de moed’ van Russische militairen. Een poging om hem in de zomer van 2022 van de troon te stoten, mislukte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant