Het WK voetbal in Canada, de Verenigde Staten en Mexico scoort opvallend slecht op duurzaamheid, blijkt uit twee recente rapporten. Dit komt met name door het recordaantal deelnemende landen en de grote reisafstanden tussen speelsteden.
De aarde krijgt 7,6 miljoen ton aan extra CO2-uitstoot te verwerken door het wereldkampioenschap, schatte uitstootcijferbureau Greenly onlangs. Denktank New Weather Institute kwam in een eerder rapport zelfs op 9 miljoen ton uit.
Dat is vergelijkbaar met de gemiddelde jaarlijkse CO2-voetafdruk van 1,2 miljoen Nederlanders – de gehele bevolking van Amsterdam en Eindhoven bij elkaar.
Het huidige toernooi is in meerdere opzichten het grootste WK ooit. Dat vertaalt zich blijkens beide rapporten ook in meer uitstoot. De klimaatimpact is anderhalf tot twee keer groter dan in 2022, tijdens de vorige editie in gas- en oliestaat Qatar.
Speelsteden die duizenden kilometers uit elkaar liggen zijn dit jaar geen uitzondering, en het aantal deelnemende teams is uitgebreid van 32 naar 48. Gevolg: meer fans, meer vliegkilometers, en dus meer vervuiling. Het New Weather Institute schrijft ruim 85 procent van de totale uitstoot van het wereldkampioenschap aan vliegverkeer toe.
Andere boosdoeners: energieverbruik in stadions, vervoer over de grond, hotelverblijven en de verkoop van merchandise, eten en drinken. In Qatar droeg ook de bouw van nieuwe stadions fors bij aan de klimaatimpact, maar die waren voor deze editie niet nodig.
‘Toernooien waar zoveel mensen op af komen zijn qua uitstoot natuurlijk vreselijk’, zegt hoogleraar industriële ecologie Arnold Tukker (Universiteit Leiden) in reactie op de impactcijfers. ‘Dat blijkt ook uit eerder onderzoek.’
Zo genereerden de Winterspelen in Milaan begin dit jaar ongeveer 900 duizend ton aan CO2-uitstoot en had de zomereditie in Parijs twee jaar eerder, naar schatting van de Franse overheid, een klimaatimpact van zo’n 2,1 miljoen ton CO2. Het New Weather Institute telde bij de vorige vier WK’s een gemiddelde klimaatimpact van 4,7 miljoen ton CO2.
Kanttekening: een wetenschappelijke, door onafhankelijke collega’s tegen het licht gehouden studie naar WK-uitstoot ontbreekt. Of het door de denktank berekende getal van 9 miljoen ton CO2 klopt, kan Tukker niet met zekerheid zeggen. ‘De gebruikte formule lijkt in orde. Maar bij sommige factoren, zoals de gemiddelde afgelegde reisafstand, is onduidelijk welke getallen ze precies gebruiken. Ik kan het dus niet narekenen.’
De weg naar een duurzamer WK ligt open, aldus de auteurs: minder vliegbewegingen. Dat kan door een compacter toernooi te organiseren, met minder deelnemers en waarbij afstanden tussen speelsteden per trein of auto te overbruggen zijn. Een toernooi zonder nieuwe stadions levert extra klimaatwinst op.
Of de Fifa die adviezen ter harte neemt, is zeer de vraag. In 2018 committeerde de wereldvoetbalbond zich aan de klimaatdoelen van Parijs. Maar hoe het doel van 50 procent uitstootreductie in 2030 behaald moet worden, is onduidelijk.
Wel laat de organisatie in een reactie op vragen van de Volkskrant weten dat ze tijdens het WK 2026 ondere andere inzet op ‘duurzame bouwcertificaten voor stadions’, het stimuleren van ‘openbaar vervoer, lopen en fietsen,’ en het planten van 1 miljoen bomen in de speelsteden. Eerder beweerde de Fifa het WK van 2022 met CO2-compensatie ‘klimaatneutraal’ te maken, maar die claims bestempelde de Zwitserse reclamewaakhond als misleidend.
In 2030 moeten WK-fans wederom lange afstanden overbruggen, want dan vindt het WK in Spanje, Portugal en Marokko plaats, met openingswedstrijden in Uruguay, Paraguay en Argentinië.
Vier jaar later doet de voetbalwereld met Saoedi-Arabië opnieuw een oliestaat aan. De staatsoliemaatschappij van dat land, Aramco, prijkt dit jaar op de WK-reclameboarding: het is sinds 2024 een van de hoofdsponsoren van de Fifa.
‘Vertel ons wat jij doet om het milieu en de wereld te redden’, zei Fifa-president Gianni Infantino in juni 2022. Geheel in stijl, met een groene kaart in de hand, verkondigde hij dat het toernooi in olie- en gasstaat Qatar, vijf maanden later, ‘klimaatneutraal’ zou zijn.
Een jaar later maakte de Zwitserse reclamecommissie korte metten met die claim. Zelfs volgens de Fifa’s eigen, veelvuldig bekritiseerde berekeningen had het toernooi een klimaatlast van 3,8 miljoen ton CO2. Bewijs dat de CO2-certificaten, waarmee de Fifa die impact zei te compenseren, deugden, ontbrak.
Werkelijke klimaatimpact volgens het New Weather Institute: 5,3 miljoen ton CO2. Mede veroorzaakt door de bouw van 7 fonkelnieuwe stadions – met airconditioning – en de 1.846 privévluchten van en naar het toernooi.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant