Stop met het wegzetten van stand-up comedy als een lagere, makkelijkere kunstvorm, want dat is het niet, betoogt comedian Finn Visser.
Ik ben Finn, comedian, een gen z’er, en ik stuur een opiniestuk naar de Volkskrant; dan weet je dat iets mij erg hoog zit.
Er is een nieuwe trend in theaterland: gerenommeerde theatermakers die zich wagen aan stand-up comedy. ‘Kim Karssen gaat stand-uppen op de Parade, je weet wel met een microfoon en harde grappen.’ Elfie Tromp: ‘Stand-up door iemand die de grap niet begrijpt.’ Rebekka de Wit speelde een stand-upcomedian, en ze is het ook. Doen, ga een andere vorm ontdekken. Dat is interessant om uit te proberen, helemaal nu stand-up comedy zo populair is.
Wat mij dan hoog zit, is dat deze theatermakers, terwijl ze meesurfen op de populariteitsgolf van stand-up, kunnen rekenen op lovende kritieken van recensenten. Terwijl reguliere stand-upcomedians, zodra ze een stap in het theater zetten, er voor diezelfde recensenten alles aan moeten doen om het label ‘stand-upper’ van hun reet af te vegen. Elke recensie die ik over stand-uppers lees, vertelt mij tussen de regels door dat stand-up comedy een lagere, onderontwikkelde kunstvorm is.
Over de auteur
Finn Visser is comedian.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Zo schrijft het Leidsch Dagblad: ‘Ook in het theater blijft Daan van der Hoeven een comedian.’ Is dat dan iets wat Daan moet afleren? Als we NRC moeten geloven, wel; over Tim Kroezen schrijven zij dat ‘het hem niet lukt om los te komen van zijn stand-up comedyachtergrond’. Waarom Tim dat zou moeten doen, wordt niet vermeld. Berit Companjen kreeg van de Volkskrant de feedback dat ‘haar voorstelling veel losse comedyblokjes naast elkaar heeft gezet, zoals je vaker ziet bij stand-upcomedians’. Grappig, want dan zou je ook snel de rekensom kunnen maken dat het onderdeel is van de kunstvorm. Ik hoor nooit de kritiek dat Louis CK of Dave Chappelle geen rode draad hebben.
Alle drie de genoemde comedians verdienden hun sporen in stand-upcomedyclubs door het hele land. Met zoveel succes dat de theaters, met simpelweg meer stoelen, hen ook een plek bieden. Maar blijkbaar is de verwachting van recensenten dat Nederlandstalige komieken ‘cabaret’ moeten beoefenen om hun plekje in het theater te verdienen. Stefan Pop kreeg vier sterren van NRC met de titel: ‘Cabaret met een hoofdletter C.’ Want in de woorden van comedian Alex Ploeg: ‘Het verschil tussen cabaret en stand-up comedy is dat het cabaret wordt wanneer de recensenten het goed vinden.’
Als comedian krijg ik ook vaak de vraag: ‘Wat is het verschil tussen cabaret en stand-up comedy?’ Ik heb eigenlijk geen idee en het maakt niet uit voor een betere voorstelling om je bezig te houden met dat verschil. Maar als er een verschil is, dan is dat wel genuanceerder dan ‘een microfoon en een paar harde grappen’.
Ik denk ook niet dat de recensenten, de theaterprogrammeurs en eigenlijk de hele industrie begrijpen wat het exacte verschil is. Maar dan moet je er wat mij betreft ook geen waardeoordeel aan hangen. De kritieken ‘stand-up comedyachtergrond afleren’ en ‘blijft een comedian’ kijken in mijn ogen neer op een hele kunstvorm. Dat is exact dezelfde retoriek wanneer mensen zeggen: ‘EDM klinkt allemaal hetzelfde, rap gaat alleen maar over seks en geld, en koffie is toch gewoon koffie, wat maakt het uit waar de boon vandaan komt?’
Als je een vorm niet begrijpt of niet leuk vindt, prima, maar ga dan niet in de zaal zitten en kritieken schrijven waarin je die vorm toetst aan een vorm die je wél snapt of die je wel amuseert. Beoordeel het aan de hand van of het presenteert wat het pretendeert. Zegt de artiest comedy te maken? Dan is het de bedoeling dat er gelachen wordt. Zegt de artiest kleinkunst te maken, dan is het de bedoeling dat er niet gelachen wordt. Oké, nee, geintje. Maar wel:
Stop met het wegzetten van stand-up comedy als een lagere, makkelijkere kunstvorm. Want dat is het niet. Dat het er makkelijk uitziet, ís juist de bedoeling en precies wat het zo ontzettend moeilijk maakt. Ik zou graag de nuances willen vertellen van wat goede stand-up comedy is, maar beter nog: ga zelf naar een comedyclub. Bezoek een open mic. Aanschouw hoe pijnlijk het is als een grap geen lach krijgt. Dan zul je zien dat comedy hogere kunst is.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant