Deze week kleuren veel provincies geel vanwege waarschuwingen van het KNMI voor noodweer. Maar het weerinstituut stopt daar op termijn mee; waarschuwingen per provincie zijn niet specifiek genoeg. Voor het eind van het jaar moet er een nieuw systeem in gebruik worden genomen dat risico’s meer plaatselijk in kaart brengt.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het KNMI loopt al langer aan tegen de beperkingen van het huidige waarschuwingssysteem. Woensdag kleurde vrijwel de hele kaart van Nederland geel vanwege zware onweersbuien. En begin dit jaar gaf het weerinstituut code oranje af voor de hele provincie Noord-Holland vanwege gladheid door ijzel. Dat ‘terwijl we wisten dat het alleen in de kop van de provincie een risico was’, aldus Rob Sluijter, meteoroloog bij het KNMI. ‘We constateren al jaren dat we met een kanon op een mug schieten.’
Daarom gaat het systeem op de schop. Het KNMI wil waarschuwingen plaatselijk afgeven. Niet een hele provincie moet nu rood, oranje of geel kleuren, maar meer specifieke gebieden. ‘Bij stormen gaat het bijvoorbeeld vaak om een kustzone’, legt Sluijter uit. ‘Die kan je dan inkleuren op de kaart.’
Reden dat het KNMI dat niet eerder deed was wetgeving die het instituut verplichtte code rood, oranje of geel meteen voor een hele provincie te laten gelden. In veel gevallen blijkt dat overtrokken, omdat het noodweer lokaler geldt, zo bleek al uit een evaluatie van de wet uit 2021.
Disproportionele waarschuwingen zijn echter niet zonder negatieve gevolgen, zegt Sluijter: ‘Als je zo’n grote waarschuwing laat uitgaan en mensen die niet zien uitkomen in hun tuin, dan gaan mensen je minder serieus nemen.’ Code rood leidt bovendien tot zware maatregelen, zoals scholen die de deuren sluiten en het openbaar vervoer dat tot stilstand komt, terwijl dat mogelijk niet voor de hele provincie nodig is.
Een wetswijziging die vorige maand van kracht werd, maakt de weg vrij voor het KNMI om het nieuwe systeem uit te rollen. ‘Het streven is om dat tegen het eind van het jaar te hebben uitgerold’, zegt Sluijter. Door de wijziging kunnen code rood en oranje nu ook twee dagen van tevoren aangekondigd worden (voor code geel mocht dat al). Eerder was dat nog één dag, terwijl het KNMI wel over de mogelijkheden beschikt om extreem weer eerder te zien aankomen.
Voordeel van de huidige waarschuwingen is wel dat die een duidelijke geografische afbakening hebben. Hoe moet dat in het nieuwe systeem? ‘Het is wel belangrijk dat er een duidelijke boodschap aan het publiek kan worden gegeven’, erkent Sluijer. ‘Daar besteden we veel aandacht aan. Te denken valt aan langs de oostgrens, in het zuidoosten van het land of bij het IJsselmeer.’
Vooruitlopend op de wijzigingen met de waarschuwingen voor alle vormen van noodweer, gaat het KNMI deze zomer gebruikers van zijn app al waarschuwen voor afzonderlijke onweersbuien die gevaarlijk kunnen zijn. Gebruikers krijgen dan een kwartier voor tijd een melding van een zware bui op hun locatie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant