Tropische storm Senyar, die november vorig jaar veel slachtoffers maakte in Zuidoost-Azië, heeft op het Indonesische eiland Sumatra ook aan veel bedreigde orang-oetans het leven gekost. Dit blijkt uit onderzoek op basis van satellietbeelden.
is correspondent Zuidoost-Azië van de Volkskrant. Hij woont in Indonesië.
De verwoestende cycloon die over delen van Indonesië, Maleisië en Thailand trok, kostte niet alleen aan zo’n 1.500 mensen het leven; ze doodde ook veel mensapen. Die konden niet ontsnappen aan de grootschalige overstromingen en aardverschuivingen na extreme regenval.
In Noord-Sumatra kwamen naar schatting 58 Tapanuli orang-oetans om, concludeert een groep onderzoekers. Dat is 7 procent van de totale populatie. De Tapanuli orang-oetan is de zeldzaamste mensaap ter wereld.
‘Dat een storm zulke grote gevolgen kan hebben voor een populatie is heel zorgwekkend voor de toekomst van deze mensaap’, zegt primatoloog en hoogleraar Serge Wich van de Liverpool John Moores Universiteit.
Samen met onder meer de Nederlandse bioloog Erik Meijaard bracht Wich de verwoesting van het belangrijkste leefgebied van de Tapanuli orang-oetan in kaart. De resultaten van hun onderzoek zijn donderdag gepubliceerd in het tijdschrift Current Biology.
Op satellietbeelden is volgens de onderzoekers duidelijk te zien dat de tropische storm Senyar zichtbare littekens heeft achtergelaten in het regenwoud.
De onderzoekers concentreerden zich op het Batang Toru-bosgebied in Noord-Sumatra, waar de meeste van de hooguit 800 Tapanuli orang-oetans leven. Hier verdween ongeveer 8.300 hectare onder een laag modder en meegesleurde stammen. Dat gebeurde zo snel, stellen deskundigen, dat veel dieren niet meer konden wegkomen.
De extreme regenval in Noord-Sumatra was volgens wetenschappers voor een belangrijk deel te wijten aan klimaatverandering. Grootschalige ontbossing in de regio door plantages en mijnbouwmaatschappijen verergerde de gevolgen in de vorm van overstromingen en aardverschuivingen.
In totaal leven er naar schatting nog 120 duizend orang-oetans op de eilanden Sumatra en Borneo, verdeeld over drie soorten. Hun voortbestaan wordt ernstig bedreigd door stropers en door verlies en fragmentatie van leefgebied.
De dood van naar schatting 58 Tapanuli orang-oetans als gevolg van de tropische storm Senyar is ‘een substantieel verlies voor een soort met zo’n kleine populatie’, schrijft onderzoeker Meijaard van het wetenschappelijk adviesbureau Borneo Futures.
Tel daar de mens-dierconflicten en het verlies aan leefomgeving bij op en de noodzaak voor een adequaat beschermingsplan is groter dan ooit, stelt hij.
Meijaard en zijn collega’s pleiten om te beginnen voor een moratorium op industriële activiteiten in een deel van het Batang Toru ecosysteem. ‘We kunnen nog voorkomen dat een mensaap-soort uitsterft in de moderne tijd.’
De Nederlandse primatoloog Herman Rijksen (niet bij het project betrokken) vindt dat het onderzoek naar de gevolgen van cycloon Senyar voor de Tapanuli orang-oetans gedegen is uitgevoerd. Rijksen stichtte in 1971 een onderzoeksstation op Sumatra en geldt als een van de pioniers in de studie naar orang-oetans.
Hij mailt: ‘Het is wel weer een geval van een verdronken kalf in een beerput.’ Het onderzochte gebied is volgens hem fragiel en wordt al meer dan tien jaar bedreigd door mijnbouw en een geplande waterkrachtcentrale. ‘Alle waarschuwingen en aanbevelingen van de auteurs om verdere aantasting te voorkomen zijn terecht en zinvol.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant