Gaan de PVV, het CDA en de SP een coalitie vormen in de gemeente Pekela? De SP-leden hebben het laatste woord. ‘Ze hebben zich hier van begin af aan gedistantieerd van die teksten van Wilders over hoofddoekjes en de islam.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Bewonderend aanschouwt Dikkie Roelfsema hoe twee grote sloopkranen happen in de restanten van de voormalige Aldi in het centrum van Oude Pekela. ‘Mooie brekerij’, zegt hij. Subtiel schraapt de machinist met zijn fikse grijper een laag tempex van het beton, om het gescheiden in een bouwcontainer te mikken.
Het oude maakt plaats voor het nieuwe, ook in het Oost-Groningse Pekela. Traditioneel was dit een rode streek, waar communistenvoorman Fré Meis het hoogste woord had en je links stemde uit gewoonte.
Die tijd is voorbij. Zoals eerder bij Tweede Kamerverkiezingen werd bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart de PVV de grootste partij. Weliswaar nipt, met elf stemmen meer dan de SP.
Verkenner Rikus Jager adviseerde vervolgens samen een coalitie te vormen, met het CDA. Die combinatie heeft niet alleen een ruime meerderheid (10 van de 15 zetels), maar zou ook recht doen aan de verkiezingsuitslag, kan rekenen op ‘onderling vertrouwen’ en heeft ‘voldoende inhoudelijke raakvlakken’.
Woensdag maakten de drie partijen bekend dat ze er inhoudelijk uit zijn. Het laatste woord is echter aan de leden van de SP. Die besluiten donderdagavond over bestuursdeelname.
Roelfsema (68), zelf SP-lid, weet al wat hij gaat stemmen: voor. ‘In de politiek moet je samenwerken.’ Bovendien, zegt hij: al die PVV-stemmers kun je niet negeren. ‘Hier hebben ze niks met Wilders van doen.’
Een primeur zal het niet zijn. De eerste PVV-wethouder werd vorige maand beëdigd in het Noord-Brabantse Rucphen. Ook in Papendrecht (Zuid-Holland) koerst de PVV af op coalitiedeelname.
Maar in geen van die gemeenten betreft het een ideologisch verbond tussen uiterst rechts en uiterst links. Of is dat onderscheid achterhaald? Politicologen spreken wel van het hoefijzermodel: de uitersten van het politieke spectrum liggen op bepaalde vlakken behoorlijk dicht bij elkaar.
Dat geldt in elk geval voor de achterbannen van de twee partijen. Zowel SP- als PVV-kiezers zijn doorgaans praktisch of middelbaar opgeleid, hebben een lager tot modaal inkomen en delen een diep wantrouwen jegens de politiek – zeker de Haagse.
Dikkie Roelfsema ziet op lokaal niveau genoeg aanknopingspunten. Hij knikt in de richting van de kranen. ‘Beide partijen willen Pekela opknappen. Welk dorpje krijgt nu zo’n nieuwe grote Aldi?’
Toch is zeker niet iedereen enthousiast. Het landelijke partijbestuur van de SP sprak zich onomwonden uit tegen samenwerking met de PVV, net als het landelijke bestuur van het CDA. Beide partijen laten het besluit echter aan de lokale afdelingen.
Bij het CDA hebben leden daar geen inspraak op, bij de SP wel. En daar is ook weerstand. Bijvoorbeeld bij boegbeeld Hennie Hemmes, voorheen zestien jaar SP-wethouder in Pekela. Hemmes laat zich op sociale media regelmatig zeer kritisch uit over (radicaal-)rechts.
‘Vooralsnog houd ik vertrouwen in mijn partij, naar met deze situatie ben ik niet gelukkig. Ik ben er niet gerust op’, zei hij in het Dagblad van het Noorden over de voorgestelde combinatie. Hemmes, niet betrokken bij de onderhandelingen, laat weten zich tot de ledenvergadering niet meer uit te spreken, maar hij blijft bij zijn woorden.
Het is zeker geen uitgemaakte zaak dat het gestaalde SP-kader voor samenwerking zal stemmen. De broedende kippen laten zich ondertussen niet storen. Lijsttrekkers Arthur van Dooren (PVV) als Ellen van Klaveren (SP) willen geen toelichting geven.
Van Dooren zei op de verkiezingsavond wel: ‘Wij zeggen geen gekke dingen, houden niet van moeilijk gedoe. Wij zijn van de nuchtere praat, van de straat, van iedereen.’ Van Klaveren wist toen al hoe laat het was. ‘We zijn tot elkaar veroordeeld en dat bedoel ik dan in positieve zin.’
De SP-voorvrouw duidt de lokale PVV consequent aan als ‘de Pekelder PVV’, om het onderscheid met de landelijke partij te benadrukken. De gemeenteraad verzekerde ze later: ‘Bij de SP gaat het om iedereen. Ook vluchtelingen en andere kwetsbare groepen.’
Juist op dit thema loopt de gemeente voorop, met een uniek project. Aan de rand van Oude Pekela verrees vorig jaar op het terrein van het voormalige azc een nieuw buurtje: de Hooiwijk. Bezoekers worden onthaald met een kunstwerk van een globe in cortenstaal. Van de 68 energiezuinige huizen gingen er 34 naar statushouders en 34 naar Pekelders. Deur om deur – om de integratie te bevorderen, legt tevreden bewoner Rob Vergouw (70) uit.
Dat ging aanvankelijk moeizaam, omdat veel nieuwkomers het Nederlands nog niet goed beheersten. ‘Maar het begint te komen. Elkaar begroeten gaat nu ook met woorden, niet meer alleen met een knikje.’
Vergouw stemt zelf links (‘niet zo links als de SP’), maar staat positief tegenover de politieke samenwerking tussen ogenschijnlijk uitersten. Dat de Pekelder PVV zich als zodanig profileert, is niet alleen een talig trucje, vindt hij. ‘Ze hebben zich hier van begin af aan gedistantieerd van al die teksten van Wilders over hoofddoekjes en de islam. Dat is hier helemaal geen kwestie.’
De afgelopen periode deed de PVV al mee aan een raadsbreed akkoord. Zo steunde de partij ook de bouw van het integratiewijkje.
Vergouw is te spreken over de dossierkennis van PVV-voorman Van Dooren (‘echt een bijtertje’). Hij weet dat samenwerking binnen de SP nog ‘wel een dingetje’ is. ‘In die partij leven sommigen nog in de tijd van Fré Meis. Maar volgens mij is ideologie vooral: samenwerken aan een leefbaar Pekela.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant