Tennet waarschuwt dat Nederland mogelijk al in 2028 met een tekort aan beschikbare elektriciteit te maken krijgt. De landelijk netbeheerder trekt die conclusie in een nieuw advies aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, terwijl eerdere berekeningen nog uitgingen van 2030. Volgens Tennet neemt het risico op een tekort "aanzienlijk" toe en is snel overheidsingrijpen nodig.
De kern van het probleem ligt in de snel stijgende vraag naar stroom. Bedrijven stappen in hoog tempo over van gas op elektriciteit, bijvoorbeeld in de industrie en bij de opwekking van warmte. Ook huishoudens verbruiken meer stroom door de groei van elektrische auto’s en warmtepompen, waardoor de totale elektriciteitsvraag harder oploopt dan eerder voorzien door het Haagse en Europese pluche die de ver-elektrificering opdrong aan bedrijven en burgers.
Tegelijkertijd verandert de manier waarop Nederland elektriciteit opwekt. Het aandeel zon en wind neemt snel toe, terwijl traditionele gas- en kolencentrales minder uren draaien en daardoor vaker verlies lijden. Die centrales zijn echter nog hard nodig als zogenoemd regelbaar vermogen: ze moeten kunnen bijspringen op momenten dat er weinig zon en wind is, vooral in de wintermaanden.
Nederland hanteert een strenge norm: er mag maximaal vier uur per jaar een tekort aan elektriciteit zijn. Dat deze grens in zicht komt, komt volgens Tennet vooral door de combinatie van sterk stijgende vraag en een energiesysteem dat meer leunt op weersafhankelijke bronnen. Zonder extra maatregelen dreigen daardoor situaties waarin vraag en aanbod niet meer in balans zijn en prijzen scherp kunnen oplopen.
Om dat te voorkomen adviseert Tennet om vaart te maken met een zogeheten capaciteitsmechanisme. Daarbij worden eigenaren van gas- of kolencentrales betaald om stand-by te staan en op te schakelen als er schaarste dreigt. Minister Stientje van Veldhoven werkt aan zo’n systeem, dat volgens Tennet uiterlijk in de winter van 2029/2030 moet werken. Vergelijkbare markten bestaan al in België en het Verenigd Koninkrijk, terwijl Duitsland en Denemarken ermee bezig zijn.
Naast subsidies voor gascentrales ziet Tennet meer oplossingen om het dreigende tekort te beperken. Grote batterijen kunnen overschotten aan zonne- en windstroom tijdelijk opslaan en later terugleveren. Ook zouden grote afnemers betaald kunnen worden om hun verbruik tijdelijk te verlagen bij krapte, zodat vraag en aanbod beter meebewegen. Volgens Tennet is het verwachte tekort overzichtelijk en vooral beperkt tot een aantal uren in de winter, en zijn er voldoende instrumenten beschikbaar om te voorkomen dat het licht uitgaat.
AI Impressie (Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage