Series In hedendaagse series als ‘Euphoria’ verdienen de personages hun geld op met online sekswerk op platforms als OnlyFans. Volgens onderzoeker Hanne Stegeman heeft aandacht voor webcamwerk een zichzelf versterkend effect: „Het is letterlijk een sexy topic.”
Cassie (Sydney Sweeney) in ‘Euphoria’.
Online sekswerk is populair in series dezer dagen. In Maximum Pleasure Guaranteed (Apple TV) vindt een gescheiden moeder troost en orgasmes bij een webcamboy, waarna ze in een kluwen van chantage en moord belandt. In het derde seizoen van Euphoria (HBO Max) besluit Cassie (Sydney Sweeney) de 50.000 dollar die ze nodig heeft voor het bloemenarrangement op haar huwelijk bij elkaar te verdienen via platform OnlyFans. En in Margo’s Got Money Troubles (Prime Video) begint de jonge vrouwelijke hoofdpersoon een OnlyFans-kanaal als ze haar baan verliest en moet zorgen voor haar zoon.
Ook Hanne Stegeman, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek deed naar de webcamindustrie, valt op dat online sekswerk en zeker OnlyFans momenteel vaak aan bod komen in populaire cultuur. „Van Beyoncé-liedjes tot nieuwsartikelen. In eerste instantie zag je meer ‘feitelijke’ berichtgeving over webcamwerk, documentaires en tabloid-krantenartikelen, nu lijkt het ook meer in fictiefilms en-series voor te komen.”
Volgens Stegeman heeft alle aandacht voor online sekswerk ook een zichzelf versterkend effect, aandacht genereert aandacht: „Het is letterlijk een sexy topic.” Andere reden is dat het vaak symbool staat voor de moderne klusjeseconomie, waar veel mensen een inkomen bij elkaar sprokkelen via online platformen. Als je dat in fictie wil aanstippen is OnlyFans spannender dan maaltijden rondbrengen voor Thuisbezorgd.
Zorgt die alomtegenwoordigheid van webcamwerk ook voor een meer genuanceerd beeld en meer acceptatie? Stegeman vindt dat lastig vast te stellen. „Er is meer zichtbaarheid, maar juist omdat er momenteel zoveel series over worden gemaakt, denk ik dat er toch nog veel stigma’s en een sensatie-imago aan verbonden zijn.”
Het derde seizoen van Euphoria kon alvast op kritiek rekenen wegens de portrettering van Cassies webcamwerk. Zo wees tv-criticus Inkoo Kang van The New Yorker erop dat Cassie „vrijwel elke clichébelediging belichaamt die je je kunt voorstellen over vrouwen die hun kleren uittrekken voor geld.” Ze is materialistisch, heeft geen normen en waarden en is, zoals hoofdpersoon Rue het verwoordt, „zo wanhopig op zoek naar aandacht dat ze bereid is zichzelf te vernederen”. Zo ziet de kijker Cassie voor een camera rondhuppelen in een sexy hondenkostuumpje of met een speen in de mond.
In eerdere seizoenen van Euphoria gingen provocerende verhaallijnen volgens Kang gepaard met karakterontwikkeling. In dit seizoen volgt de serie Cassies OnlyFans-traject „tot in detail, maar gaat de toegenomen schermtijd van het personage niet gepaard met meer inzicht in haar psychologie”. Wat overblijft zijn beelden die controverse genereren of zo buitensporig zijn dat kijkers erom grinniken, maar die ook hardnekkige moralistische opvattingen over online sekswerk herhalen.
Het lievige Margo’s Got Money Troubles voelt minder moralistisch én bevat elementen die ‘realistisch’ zijn. Studente Margo begint aan webcamwerk zodat ze kan thuisblijven bij haar pasgeboren zoon, iets wat Stegeman herkent uit haar onderzoek. En de serie toont hoe moeilijk het is aandacht te genereren voor een OnlyFans-kanaal. Dat webcamwerk „dom en gemakkelijk” zou zijn, klopt volgens Stegeman niet „Je moet nadenken over je niche en zichtbaarheid, wil je er echt rekeningen mee kunnen betalen.” Tegelijkertijd is de serie suikerzoet. Zo blijkt het kanaal een uitlaatklep voor Margo’s creativiteit én leidt het – na wat hobbels – tot een betere band met haar ouders.
De makers laten Margo met webcamwerk beginnen als ze volstrekt radeloos en blut is. Uiteindelijk sluiten beide series dus aan bij de volgens Stegeman veel voorkomende verhaallijnen over online sekswerk in fictie dezer dagen. „Of het gaat over trauma en dat het een laatste keuzeverhaal is. Of het blijkt een succesverhaal, waarbij iemand dankzij webcamwerk gemakkelijk heel veel geld verdient.” Terwijl ze tijdens haar onderzoek vooral mensen ontmoette voor wie het hard werken is, waarmee ze een redelijk, maar geen exorbitant bedrag verdienen. Wat dat betreft lijken deze twee recente series met webcamwerk op veel online sekswerk zelf: een uitvergroting van de realiteit, om kijkers te lokken.