Honderden demonstranten zijn vrijdag de straat opgegaan in Tunesië nadat oppositieleider Rached Ghannouchi tot levenslang was veroordeeld. Het vonnis past in een lange reeks vervolgingen van critici van president Kaïs Saïed. Organisaties voor de mensenrechten zien een verdere afbrokkeling van de Tunesische rechtsstaat.
De 68-jarige president Saïed werd in 2019 verkozen en vertoont de afgelopen jaren steeds duidelijker autocratische trekken. Zo worden Tunesische oppositieleden, journalisten, activisten en zakenlieden vervolgd wegens terrorisme of samenzweringen tegen de staat. Velen worden uiteindelijk veroordeeld tot celstraffen, variërend van tientallen jaren tot levenslang.
Afgelopen week werd ook de 84-jarige oppositieleider Rached Ghannouchi veroordeeld tot een levenslange celstraf, met daarbovenop dertig jaar. Hij is oprichter van de partij Ennahda, die na de Arabische Lente van 2011 de verkiezingen won. Samen met andere politici zou hij volgens de rechter ‘een terroristische alliantie’ hebben gevormd. Zijn eigen partij stelt echter dat de veroordelingen politiek zijn gemotiveerd.
In reactie op de veroordeling van Ghannouchi en anderen gingen demonstranten de straat op. Ze pleitten voor de vrijlating van gevangenen en herstel van de democratie. Volgens Al Jazeera waren vrijdag in de hoofdstad Tunis enkele honderden mensen op de been. ‘Onze eisen reflecteren die van alle Tunesiërs die tegen de presidentiële coup zijn’, zei de woordvoerder van de Ennahda-beweging, Imad al-Khamira, tegen de tv-zender.
Ook eisen de demonstranten een afschaffing van het ‘decreet 54’. Dit decreet werd door president Saïed in 2022 ingevoerd om cybercrime en fake news te bestrijden. In de praktijk worden echter ook politieke tegenstanders en journalisten vervolgd wegens kritische uitlatingen, constateren mensenrechtenorganisaties. Tunesië moet daarom ‘alle aanklachten laten vallen en decreet 54 intrekken’, stelt Salsabil Chellali van Human Rights Watch in een verklaring.
Tunesië gold tot voor kort als het enige succesverhaal van de Arabische Lente, de golf van protesten die in 2011 ontpopten en een democratische omwenteling in de regio hoopten te bewerkstelligen. In veel Arabische landen mislukte dat. Tunesië leek de gunstige uitzondering: de autocratische oud-president Ben Ali vluchtte en een democratische regering kwam aan de macht. Onder president Saïed kwam de Tunesische democratie echter weer in een vrije val, oordelen het Zweedse V-Dem Institute en andere ngo’s.
Doorgaans hebben demonstraties geen groot effect in Tunesië. In sommige gevallen hebben ze dat wel. Zo werd een 51-jarige man eind vorig jaar ter dood veroordeeld omdat hij op Facebook veelvuldig kritiek had geuit op de president en had opgeroepen tot protesten. Na internationale kritiek kreeg de man nog diezelfde maand een presidentieel pardon.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant