De Europese drugsmarkt groeit in hoog tempo en brengt steeds meer gevaarlijke risico's met zich mee. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport van het EU Drugsagentschap (EUDA), gepubliceerd in Lissabon. Criminele netwerken zetten daarbij op grote schaal jongeren in voor de handel en geweld, terwijl er meer nieuwe synthetische drugs ongemerkt in omloop worden gebracht.
Het rapport is gebaseerd op gegevens van alle 27 EU-lidstaten, aangevuld met Noorwegen en Turkije. EUDA-directeur Nolan waarschuwde dat de drugsmarkten zich in een "razendsnel tempo" ontwikkelen. Door de grote verscheidenheid aan middelen kunnen gebruikers "zeer sterke drugs innemen — vaak zonder dat ze het weten". Wie meerdere middelen combineert, loopt nog hogere risico's.
Synthetische drugs: wekelijks nieuwe variaties op de markt
Vorig jaar stierven naar schatting minstens 7.600 mensen aan een overdosis. Ongeveer elke week duiken nieuwe psychoactieve stoffen op. Het agentschap wijst op een zorgwekkende trend: cannabisproducten worden steeds vaker vermengd met krachtige synthetische cannabinoïden, wat de kans op schadelijke effecten vergroot. Deze stoffen worden ook verwerkt in e-sigaretten en voedingsproducten.
In Nederland leidde de opkomst van synthetische opioïden zoals nitazenen in maart 2025 tot een Red Alert van het Trimbos-instituut, na een dodelijk incident.
Cannabis en cocaïne blijven populairst in Europa
Cannabis was in 2025 opnieuw de meest gebruikte drug in Europa. Naar schatting 24,9 miljoen Europeanen tussen de 15 en 64 jaar gebruikten het afgelopen jaar cannabis — al is bezit niet overal verboden. Een derde van alle mensen die zich in 2024 voor drugsbehandeling aanmeldden, deed dat vanwege cannabisgebruik.
Ook cocaïne blijft populair. Circa 4,3 miljoen Europeanen gebruikten de drug het afgelopen jaar. In 48 van de 85 onderzochte steden — 57 procent — steeg de hoeveelheid cocaïneresten in het rioolwater. In Europese havens worden recordhoeveelheden onderschept, en rioolwatermetingen tonen aan dat het gebruik in veel steden toeneemt. EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken Brunner stelde dat cocaïne "nog nooit zo gemakkelijk verkrijgbaar was dan nu".
Criminelen werven jongeren via sociale media
Een van de meest zorgwekkende conclusies uit het rapport is de toenemende inzet van jongeren door drugsbenden. Jongeren uit achterstandswijken worden gerekruteerd voor intimidatie, mishandeling en zelfs moord. De werving verloopt deels via sociale media. Criminele netwerken maken daarbij gebruik van versleutelde communicatie en spiegelen de jongeren een 'luxe levensstijl' voor, waardoor jongeren sneller betrokken raken bij ernstige delicten.
Smokkelaars wijken uit naar kleinere havens
Strengere controles in grote Europese havens hebben de drugshandel niet gestopt, maar wel doen verplaatsen. Smokkelaars maken nu vaker gebruik van kleinere havens, overladen op zee, speedboten, semi-onderzeeërs en drones. De criminele netwerken passen zich snel aan nieuwe opsporingsmethoden aan, aldus het rapport.
Toenemend drugsgebruik in Europa (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage