Techmiljardair Elon Musk spreekt donderdag per videoverbinding op een conferentie van ASML. Het Veldhovense bedrijf is geïnteresseerd in zijn ambitieuze plan voor een fabriek die alle lagen van de chipproductie onder één dak samenbrengt.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
Waarom wordt Musk uitgenodigd als spreker bij ASML?
ASML organiseert komende donderdag een intern, besloten evenement voor werknemers. Op deze conferentie zijn sprekers uitgenodigd om te vertellen over technologische ontwikkelingen in de halfgeleiderindustrie. De uitnodiging voor Elon Musk, vertelt een woordvoerder van ASML, heeft te maken met zijn Terafab-project.
Wat is Terafab?
Terafab moet een megafabriek worden die alle lagen van chipproductie onder één dak samenbrengt. Dan bedoelt Musk ook echt alle lagen: het ontwerp van chips voor rekenkracht, opslagruimte en het trainen van AI-modellen, het daadwerkelijk produceren van de chips en de bouw van de machines die chips kunnen afdrukken.
Op dit moment worden deze stappen in het productieproces gedomineerd door een handjevol gespecialiseerde bedrijven. Zo wordt het leeuwendeel van alle chips gemaakt door het Taiwanese TSMC, terwijl ASML de belangrijkste maker is van de machines die TSMC hiervoor gebruikt.
Het is, zacht uitgedrukt, een ambitieus plan van Musk. Het is dan ook niet toevallig dat uitgerekend ’s werelds rijkste man ermee op de proppen komt. Hij kan de afhankelijkheid van een aantal dominante partijen voelen in zijn techbedrijven Tesla, SpaceX en xAI. Een eigen alles-in-éénfabriek zou Musk goed uitkomen.
Wat heeft die fabriek te maken met Musks toekomstdroom?
Terafab is volgens Musk nodig voor zijn nog ambitieuzere plan. Om te verzekeren dat de mensheid blijft voortbestaan, moet de beschaving in zijn ogen de aarde ontstijgen. Met verschillende bedrijven timmert hij aan deze toekomstdroom. Maar, vertelde Musk in maart, de huidige halfgeleiderindustrie produceert onvoldoende chips om SpaceX, xAI en Tesla te voorzien van de benodigde computerkracht.
Daarom droomt Musk nu van een gigafabriek met een jaarlijkse productie van chips die bij elkaar ruim vijftig keer zoveel vermogen leveren als alle chips die op dit moment jaarlijks wereldwijd worden gemaakt.
Dit lijkt op het eerste gezicht niet haalbaar: analisten schatten dat zoiets meerdere duizenden miljarden euro’s kost. Ze betwijfelen of de beoogde rekenkracht zelfs met zo’n budget behaald kan worden. Dan is er nog niets gezegd over de milieuimpact van Terafab: Musks huidige datacenters, een fractie van de omvang van Terafab, zijn al slecht voor de leefomgeving, bijvoorbeeld vanwege de indringende stank.
Wat zijn de concrete plannen voor Terafab?
Terafab bestaat vooralsnog alleen op papier. Tegelijkertijd zijn er serieuze stappen gezet om de bouw mogelijk te maken. Zo heeft SpaceX omgerekend 47,7 miljard euro geïnvesteerd in een prototype van Terafab, dat moet worden verwerkt in de bestaande Teslafabriek in Texas.
De echte Terafab moet in Grimes County komen te staan, ook in Texas, aan het Gibbons Creek-waterreservoir. Voor die bouw hoeven SpaceX en Tesla van de plaatselijke overheid geen vastgoedbelasting te betalen.
Daarnaast sloegen SpaceX en Tesla in april de handen ineen met het Amerikaanse chipbedrijf Intel om Terafab te gaan bouwen. Intel is een van ’s werelds belangrijkste ontwerpers en makers van CPU’s, de computerbreinen in zowat alle digitale apparaten, van auto’s en thermostaten tot computers en smartphones.
De samenwerking is daarom niet onlogisch, maar het blijft onduidelijk wat voor bijdragen Intel precies gaat leveren aan Terafab. In een verklaring schreef Intel dat het ‘vermogen om chips met ultrahoge prestaties op grote schaal te ontwerpen en produceren’ een rol kan spelen ter ondersteuning van ‘toekomstige ontwikkelingen in AI en robotica’.
Wat heeft ASML met Terafab te maken?
Daarover wil een ASML-woordvoerder niets zeggen, omdat het bedrijf als regel niets loslaat over ‘potentiële klanten’. De leiding van ASML heeft volgens de woordvoerder al met Musk over Terafab gesproken, wat het beschouwt het als ‘een serieuze ontwikkeling’. ‘Via Terafab worden Musk en zijn team onderdeel van het bredere halfgeleiderecosysteem’, aldus de woordvoerder.
Het Eindhovens Dagblad schreef zaterdag dat een aantal werknemers (onbekend is hoeveel) van plan is om de Technology Conference te boycotten. Dat lijkt niet te zijn vanwege het Terafab-plan, maar vanwege Musks politieke standpunten: op het interne communicatieplatform bekritiseren ASML-werknemers Musks ‘nazi-sympathieën, opvattingen over onder meer transgenders, politieke betrokkenheid in de VS en anti-Europese houding’, schrijft de krant.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant