Niantic, de maker van Pokémon GO, gebruikt miljarden foto's en video's van spelers om een eigen AI-navigatiesysteem te ontwikkelen dat mogelijk ook inzetbaar is voor bezorgrobots en militaire toepassingen. Dat blijkt uit uitspraken van de technische topman van het bedrijf en uit berichtgeving van Trouw. De manier waarop de populaire game gebruikersdata inzet, roept nieuwe vragen op over hoe "gratis" apps en diensten geld verdienen aan werk dat hun gebruikers ongemerkt verrichten.
Pokémon GO-spelers lopen met hun smartphone door de echte wereld en zien via het scherm virtuele wezens. De app vraagt hen geregeld om korte scans te maken van hun omgeving, bijvoorbeeld van straten, pleinen of gebouwen. Volgens Niantic-CTO Brian McClendon hebben de honderden miljoenen spelers samen al zo’n dertig miljard van dit soort scans gemaakt, die het bedrijf gebruikt om een driedimensionaal "visual positioning system" (vps) te bouwen, een alternatief voor gps.
Waar gps met satellietsignalen werkt, herkent vps de omgeving met behulp van visuele punten in het straatbeeld. De onderliggende AI leert patronen in fysieke ruimtes te voorspellen, vergelijkbaar met hoe taalmodellen de volgorde van woorden inschatten. Volgens McClendon is dit nuttig voor robots in gebieden waar gps slecht werkt, zoals dichtbebouwde steden, of in situaties waar gps-signalen worden verstoord of geblokkeerd, zoals tijdens conflicten.
Niantic kondigde eind 2025 een samenwerking aan met het Amerikaanse techbedrijf Vantor om vps-technologie in de militaire sector aan te bieden. Een woordvoerder van Vantor zegt in Trouw dat er geen Pokémon GO-data in die systemen zullen worden gebruikt, maar wil niet bevestigen of het onderliggende model in het verleden met die data is getraind. Spelers geven Pokémon GO wel expliciet toestemming om hun gegevens te delen met derde partijen, maar dat deze inzet mogelijk raakt aan oorlogssituaties, verrast sommige gebruikers. "Ineens blijken je gegevens gebruikt te worden in een oorlog", zegt speler Floris De Hingh tegen Trouw.
De manier waarop Niantic data inzet, past in een breder patroon waarin grote techbedrijven gebruikers onbetaald werk laten doen. Dat gebeurt ook bij de bekende online testjes waarbij mensen bussen, zebrapaden of trappen op foto’s moeten aanklikken om te bewijzen dat ze geen robot zijn; ook daarmee worden AI-systemen getraind. Niantic deed eerder al iets soortgelijks met zijn game Ingress, waarin spelers ook camerabeelden van hun omgeving verzamelden.
De geschiedenis van Niantic laat zien dat het bedrijf al langer verweven is met commerciële en militaire kaarten- en dataprojecten. Niantic komt voort uit Keyhole, een geografisch databedrijf dat in 2003 investeringen kreeg van In-Q-Tel, het investeringsfonds van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA. De technologie van Keyhole werd destijds gebruikt om Amerikaanse troepen tijdens de Irakoorlog te ondersteunen. Na de overname door Google in 2004 werkte Keyhole-topman John Hanke aan Google Maps, Google Earth en Street View, voordat hij in 2010 Niantic Labs oprichtte. De game-afdeling van Niantic, bekend van onder meer Ingress, Pokémon GO, Harry Potter: Wizards Unite en Monster Hunter Now, werd begin 2025 verkocht aan gamebedrijf Scopely, dat in handen is van het Saoedische investeringsvehikel Savvy Games Group.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage