Door de snelle groei van het aantal elektrische auto’s, trucks en landbouwvoertuigen, stijgt de elektriciteitsvraag voor de transportsector de komende jaren sterk. Toch kan het overbelaste stroomnet deze groei aan, als er slim wordt gewerkt, stelt Outlook Mobiliteit, een studie door kennisinstituut ElaadNL.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
In Nederland worden meer auto’s verkocht met een stekker dan zonder. Dit komt onder meer doordat elektrisch rijden financieel aantrekkelijk is geworden, stellen de onderzoekers van ElaadNL. Zo komen er beter betaalbare modellen. En nu de brandstofprijzen door de oorlog in Iran een recordhoogte hebben bereikt, is met name de vraag naar tweedehands e-auto’s groter dan ooit.
Om deze reden blijft elektrisch rijden groeien, schrijven de onderzoekers. Dit geldt niet alleen voor auto’s, maar ook voor bouwmachines (die vooral elektrisch worden om de uitstoot van stikstof terug te dringen) en e-trucks.
Hoewel er nog maar weinig elektrische vrachtwagens in Nederland rijden, is de verwachting dat ook in deze sector elektrisch rijden de komende jaren fors groeit. Zo wil Lidl vanaf volgend jaar al zijn winkels volledig elektrisch bevoorraden en werken ook ketens als Albert Heijn en Jumbo aan een snelle elektrificatie van zowel de levering van spullen aan winkels als van het bezorgen van boodschappen aan huis. Emissievrije zones in grote steden stuwen de vraag naar e-trucks verder.
De groei van elektromobiliteit gaat gepaard met indrukwekkende getallen: halverwege deze eeuw rijden in Nederland naar verwachting van ElaadNL 11 miljoen elektrische auto’s (tegen ruim 9 miljoen vooral brandstofauto’s nu), 1,2 miljoen e-bestelauto’s en ongeveer 190 duizend vrachtwagens rond. Ook machines voor de bouw zullen tegen die tijd grotendeels elektrisch zijn.
Al die voertuigen en machines vragen rond 2050 een ontzagwekkende hoeveelheid elektriciteit: naar verwachting ruim 50 terawattuur (TWh). Ter vergelijking: vorig jaar was het totale Nederlandse stroomverbruik 116 TWh, dus van zowel de gehele industrie, alle huishoudens en het transport tezamen. Omdat de totale elektriciteitsvraag de komende decennia ook stijgt, zal het aandeel van elektrisch transport straks ongeveer een tiende van het totaal zijn. Nu is dat 3,5 procent.
Die extra stroomvraag dreigt het overbelaste elektriciteitsnet verder onder druk te zetten. Hoewel de onderzoekers de situatie rond netcongestie zorgelijk noemen, zien zij ook kansen en is hun verwachting dat het net niet zal bezwijken onder de groei van het aantal e-voertuigen. Want ook de capaciteit van het stroomnet groeit de komende decennia. En e-transport biedt mogelijkheden de netbelasting juist te beperken.
Dit kan op meerdere manieren, beschrijft het rapport: als voertuigen op werkdagen niet laden tussen 16.00 en 21.00 uur, maar buiten de stroomspits, kan het stroomnet in de toekomst de vraag aan, verwachten de onderzoekers. Voor de meeste automobilisten maakt het niet uit als ze in de avonduren niet kunnen laden, omdat er in de resterende nachtelijke uren vaak genoeg tijd overblijft om de batterij te vullen.
Dan is er een tweede ontwikkeling die meehelpt: doortdat steeds meer nieuwe auto’s (momenteel onder meer van Renault en Kia) ook energie kunnen terugleveren aan het elektriciteitsnet, kunnen auto’s aan de laadpaal het stroomnet tijdens de spits juist ondersteunen. Ze nemen dan geen stroom af, maar voeden juist alle apparaten die dan aanstaan.
Naar verwachting komt zo in 2050 ruim 11 gigawatt aan zogenoemd flexibel vermogen beschikbaar – ongeveer zo veel als tien grote gascentrales. Zo biedt elektrisch vervoer juist een kans voor het elektriciteitsnet, schrijven de onderzoekers, en ontstaat ruimte op het net voor anderen.
Er zijn aanwijzingen dat Nederlanders vaker flexibel gaan laden, bijvoorbeeld omdat steeds meer burgers een dynamisch energiecontract nemen. Daarmee kan de auto worden opgeladen als de elektriciteitsprijs laag is. Deze momenten vallen bijna altijd buiten de stroomspits. Ook krijgt Nederland op termijn variabele nettarieven, waardoor het gebruik van het stroomnet tijdens de spits duurder is en tijdens daluren goedkoper – vergelijkbaar met het dalurenabonnement van de NS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant